Δεν είναι τόσο εύκολο το εγχείρημα με την Αίγυπτο, προειδοποιεί ο Τσαρλς Έλληνας
Πολύ σημαντική χαρακτηρίζει την υπογραφή του Μνημονίου ο πρώην Πρόεδρος της ΚΡΕΤΥΚ, σημειώνοντας, ωστόσο, σειρά δυσκολιών, οι οποίες καταδεικνύουν πως πρέπει να συνεχίσουμε να ψάχνουμε παράλληλα και γι' άλλες επιλογές

Το Μνημόνιο Συναντίληψης για συνεργασία στον τομέα του πετρελαίου και του φυσικού αερίου, που υπέγραψε προχθές στην Αίγυπτο ο Υπουργός Ενέργειας της Κύπρου Γιώργος Λακκοτρύπης και ο Υπουργός Πετρελαίων και Ορυκτών Πόρων της γειτονικής χώρας Σερίφ Ισμαΐλ, κλήθηκε να σχολιάσει από την εφημερίδα μας ο τέως Πρόεδρος της ΚΡΕΤΥΚ Τσαρλς Έλληνας. Υπενθυμίζεται ότι, όπως επίσημα ανακοινώθηκε, σκοπός του Μνημονίου είναι να διευκολύνει τη συνεργασία των δύο χωρών στην ανάπτυξη και εκμετάλλευση του κυπριακού κοιτάσματος φυσικού αερίου «Αφροδίτη», αξιοποιώντας τις υφιστάμενες υποδομές της Αιγύπτου, προς αμοιβαίο όφελος. Προς την κατεύθυνση αυτή, εξουσιοδοτήθηκε η αιγυπτιακή EGAS και η κυπριακή ΕΥΚ να εξετάσουν τις τεχνικές λύσεις για μεταφορά του αερίου, μέσω θαλάσσιου αγωγού, σε ένα από τα δυο τερματικά που διαθέτει η Αίγυπτος. Η διαδικασία αυτή αναμένεται να περατωθεί εντός έξι μηνών.

Αξίζει τον κόπο
«Πρόκειται για μια πολύ σημαντική απόφαση», δήλωσε στη «Σημερινή» ο Τσαρλς Έλληνας, σημειώνοντας ότι αν το εγχείρημα πετύχει, θα είναι σίγουρα κάτι καλό για τη χώρα μας, αφού θα μας επιτρέψει να προχωρήσουμε ραγδαία και να κάνουμε εξαγωγές, ίσως ακόμη και το 2019. «Άρα, σίγουρα αξίζει τον κόπο η συμφωνία», είπε, τονίζοντας, ωστόσο, ότι πρέπει να είμαστε προσεκτικοί, γιατί δεν σημαίνει ότι το έργο όντως θα γίνει. Σημείωσε, δε, ότι το γεγονός πως η «Αμαθούσα» βρίσκεται κοντά στην «Αφροδίτη» είναι θετικό, γιατί εάν η ΕΝΙ καταφέρει να βρει εμπορικά εκμεταλλεύσιμο κοίτασμα εκεί, θα μπορούσε σχετικά εύκολα να προστεθεί και η «Αμαθούσα» στην εξίσωση της εν δυνάμει συνεργασίας.

Για σύντομο χρόνο
Την ίδια στιγμή, ωστόσο, ο πρώην Πρόεδρος της ΚΡΕΤΥΚ τόνισε πως οι συνθήκες δεν είναι ιδανικές, καθώς καθίσταται πλέον ξεκάθαρο πως αυτήν τη στιγμή η Κύπρος πληρώνει τα λάθη του παρελθόντος και κυρίως τις καθυστερήσεις και την αναποφασιστικότητα που επιδείχθηκε, σε πολύ πιο ευνοϊκές περιόδους από τη σημερινή για ανάπτυξη των υδρογονανθράκων μας. Φαίνεται να υπάρχουν κάποια προβλήματα που σχετίζονται με τη συνεργασία με την Αίγυπτο. Το πρώτο είναι το γεγονός πως στα τερματικά της Αιγύπτου έχει το Ισραήλ σειρά προτεραιότητας, υπό την έννοια ότι έχει ήδη γίνει προεργασία σε σχέση με τα κοιτάσματα του «Ταμάρ» και του «Λεβιάθαν», που είναι πολύ πιο ογκώδη από τα κυπριακά. Με δεδομένο ότι τα προβλήματα που προέκυψαν στο Ισραήλ οδεύουν προς λύση, είπε ο κ. Έλληνας, είναι σαφές πως το Ισραήλ είναι πιο μπροστά από εμάς, κάτι που δυσκολεύει την κατάσταση. Αυτό δεν αποκλείει, βεβαίως, τη συνεργασία Κύπρου-Αιγύπτου, απλώς την καθιστά αρκετά πιο δύσκολη, εξήγησε.

Απαγορευτική η τιμή;
Το άλλο μεγάλο ζήτημα που προκύπτει, σύμφωνα με τον Τσαρλς Έλληνα, είναι αυτό της τιμής, καθότι η τιμή του φυσικού αερίου είναι διασυνδεδεμένη με την τιμή του πετρελαίου, η οποία βρίσκεται σε κάθετη πτώση και δεν αναμένεται να ξανανεβεί σημαντικά, αν δεν περάσουν δύο με τρία χρόνια. Αυτήν τη στιγμή υπάρχει πάρα πολύ φυσικό αέριο διαθέσιμο στον κόσμο, ανέφερε, και η τιμή του υγροποιημένου αερίου (LNG) στην Ευρώπη είναι γύρω στα 7-8 δολάρια. «Μόνο το κόστος για την «Αφροδίτη» είναι περίπου 6 δολάρια», εξήγησε, ενώ στην τιμή θα πρέπει να συνυπολογιστεί το κόστος του αγωγού μεταφοράς στην Αίγυπτο, το κόστος της διαδικασίας υγροποίησης, το κόστος της μεταφοράς του LNG με πλοία στις αγορές και η αποϋγροποίησή του, όπως επίσης και το κέρδος των εμπλεκομένων εταιρειών.

Είναι, συνεπώς, οικονομικά ασύμφορο για τις εταιρείες, με τις σημερινές τιμές, να εξάγουν το αέριο της «Αφροδίτης» με αυτόν τον τρόπο και αυτό θα θέσει σοβαρά εμπόδια για την υπογραφή μακροχρόνιων συμβολαίων, ειδικά από τη στιγμή που δεν γνωρίζουμε πότε θα ξανασταθεροποιηθούν οι τιμές. Γι’ αυτό και, κατά την εκτίμηση του κ. Έλληνα, οι εταιρείες ίσως κρατήσουν μια πισινή, όχι γιατί δεν είναι καλή η ιδέα, αλλά γιατί δεν είναι οικονομικά συμφέρουσα υπό τις υφιστάμενες συνθήκες.

Εσωτερική χρήση και Ιορδανία
Υπάρχει, βέβαια, και η πιθανότητα τα κυπριακά κοιτάσματα να διοχετευθούν στην εσωτερική αγορά της Αιγύπτου. Ερωτηθείς επί τούτου, ο κ. Έλληνας δήλωσε ότι όντως αυτό είναι ένα σενάριο που μπορεί να εξεταστεί, πλην όμως βραχυπρόθεσμα, καθώς η γειτονική χώρα υπολογίζει ότι σε περίπου πέντε χρόνια θα είναι αυτάρκης και, ως αποτέλεσμα, δεν θα χρειάζεται πλέον αέριο από την «Αφροδίτη». Την ίδια στιγμή, θα μπορούσε να υπερκαλύπτει τις όποιες ανάγκες της και από αγορές ποσοτήτων από το Ισραήλ. Ως εκ τούτου, η εσωτερική αγορά της Αιγύπτου δεν μπορεί να αποτελέσει για εμάς μακροχρόνιο σχεδιασμό. Επιλογή θα μπορούσε να αποτελέσει και η αγορά της Ιορδανίας, υπό την προϋπόθεση ότι το κυπριακό αέριο θα υγροποιείται στην Αίγυπτο, καθώς υπάρχουν σχετικές υποδομές. Δεν είναι, όμως, μεγάλη αγορά, όπως οι ευρωπαϊκές.

Ίσως πλωτά
ΥΠΟ το φως των δεδομένων, υπέδειξε ο κ. Έλληνας, η Κυπριακή Δημοκρατία θα πρέπει να συνεχίσει να ψάχνει και για άλλες εναλλακτικές αξιοποίησης των κοιτασμάτων της, κυρίως με κατεύθυνση τη νοτιοανατολική Ευρώπη. Εάν η ΕΝΙ εντοπίσει εκμεταλλεύσιμο κοίτασμα στα οικόπεδά της, μια επιλογή θα ήταν οι πλωτές μονάδες υγροποίησης (floating LNG). Σε αυτό το σημείο η Κύπρος είναι τυχερή, όπως είπε, καθότι ο ιταλικός ενεργειακός κολοσσός ήδη διαθέτει αυτού του είδους την τεχνολογία και τη χρησιμοποιεί στη Μοζαμβίκη. Ως εκ τούτου, η τεχνογνωσία και η εμπειρία υπάρχει από μια εταιρεία που ήδη δραστηριοποιείται στην ΑΟΖ μας. «Αν είμαστε τυχεροί και βρει μεγάλες ποσότητες η ΕΝΙ στην Κύπρο, τότε αυτός είναι ένας καλός τρόπος εξαγωγής», σημείωσε ο κ. Έλληνας.

Υπενθυμίζεται ότι η ιταλοκορεάτικη κοινοπραξία ΕΝΙ-KOGAS αυτήν την περίοδο δραστηριοποιείται στο δυνητικό κοίτασμα «Αμαθούσα» του θαλάσσιου τεμαχίου 9, μετά την αποτυχία της να βρει εμπορικά εκμεταλλεύσιμο κοίτασμα στο σημείο «Ονασαγόρας» του ίδιου οικοπέδου. Όπως πληροφορείται η «Σ», ο προγραμματισμός της εταιρείας προχωρεί κανονικά και σύντομα αναμένεται να μπει στο κοίτασμα.

Καταλύτης επανεκκίνησης
Για το Μνημόνιο Συναντίληψης Κύπρου-Αιγύπτου χθες εξέδωσε ανακοίνωση το Μεσογειακό Ινστιτούτο Τεχνολογίας Υδρογονανθράκων (ΜΙΤΥ), χαρακτηρίζοντάς το ως εξαιρετικής σημασίας για τον τόπο. «Οι συστηματικές προσπάθειες του Υπουργού Ενέργειας κ. Λακκοτρύπη προς την κατεύθυνση της άμεσης εκμετάλλευσης και αξιοποίησης των επιβεβαιωμένων κοιτασμάτων φυσικού αερίου, ανεξάρτητα από την πρόοδο στις έρευνες στην κυπριακή ΑΟΖ, θα βοηθήσουν στην απεμπλοκή από τη στασιμότητα των τελευταίων χρόνων στον τομέα των υδρογονανθράκων και θα οδηγήσουν στην άμεση εμπορική και οικονομική εκμετάλλευση του φυσικού αερίου», αναφέρεται.

Προστίθεται ότι όπως από καιρό έχει επισημάνει το ΜΙΤΥ, οι σχεδιασμοί για άμεση εμπορική αξιοποίηση του φυσικού αερίου θα πρέπει να συμπεριλαμβάνουν και την εσωτερική αγορά της Κύπρου, έτσι ώστε το φυσικό αέριο να καταστεί ο καταλύτης ο οποίος θα επανεκκινήσει την οικονομία και την ανάπτυξη στο νησί. Για τον λόγο αυτόν, αναφέρει το ΜΙΤΥ, απαιτείται άμεση έναρξη σχεδιασμών εσωτερικής διάθεσης, με τη δημιουργία υποδομών, ετοιμασία κανονισμών και σύσταση φορέα συντονισμού.