Στο μικροσκόπιο στελέχη των Τραπεζών, απ' όπου διακινήθηκαν οι μίζες του ΣΑΠΑ
Τον ρόλο που πιθανόν να επιτέλεσαν λειτουργοί τραπεζικών ιδρυμάτων προτίθενται να διερευνήσουν οι διωκτικές Αρχές. Δεν εφαρμόστηκαν αυστηρές οδηγίες για την καταπολέμηση νομιμοποίησης μαύρου χρήματος

Υπό το μικροσκόπιο ανακριτών, ενδεχομένως σε κατοπινό στάδιο, θα τεθούν σύμφωνα με αποκλειστικές πληροφορίες της «Σημερινής» τραπεζικοί υπάλληλοι ή/και διευθυντές υποκαταστημάτων χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων, από λογαριασμούς των οποίων, επ’ ονόματι των κ. Βέργα και Μαληκκίδη, διακινήθηκαν, κατά την κατάθεση του ανακριτή στο Δικαστήριο, τεράστια ποσά. Η κατάθεση και διακίνηση τέτοιων υπέρογκων ποσών -λέχθηκε για €5 εκ. από τον λογαριασμό Βέργα και €2 εκ. από τον λογαριασμό Μαληκκίδη- τα οποία δεν συνάδουν με τις δεδηλωμένες τους εργασίες, θα έπρεπε, σύμφωνα με σαφή οδηγία της Κεντρικής Τράπεζας, να κινήσουν εσωτερικές διαδικασίες ελέγχου της νομιμότητας προέλευσης των χρημάτων.

Μίτος διαφθοράς
Η εν λόγω μικρή αλλά ουσιώδης, όπως φαίνεται, για την εξέλιξη της υπόθεσης λεπτομέρεια, είναι, σύμφωνα με διασταυρωμένες πληροφορίες της «Σ», στα υπόψη της ανακριτικής ομάδας, η οποία προσανατολίζεται σε κάποιο στάδιο της διερεύνησης να ανοίξει και αυτόν τον φάκελο.

Στην ουσία του το όλο θέμα ενδέχεται να έχει μεγάλες προεκτάσεις καθώς θα πρέπει να διαπιστωθούν οι λόγοι για τους οποίους έγιναν δεκτές τέτοιες μεγάλες καταθέσεις χωρίς τα απαραίτητα νομιμοποιητικά έγγραφα, όπως αυστηρώς ορίζει η Κεντρική Τράπεζα στο πλαίσιο εφαρμογής της νομοθεσίας για καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες πράξεις. «Η προβολή της παράλειψης καθήκοντως δεν μπορεί να μη διερευνηθεί, καθώς σε τέτοιες περιπτώσεις θεωρείται ως πολύ επιφανειακή δικαιολογία», σημείωσε με έμφαση στην εφημερίδα μας αξιωματούχος που έχει λόγο και ρόλο στη διερεύνηση του σκανδάλου.

Προβληματισμός
Αυτή η πτυχή του θέματος μπορεί να θεωρείται από πολλούς δευτερευούσης σημασίας, ωστόσο αποτελεί, σύμφωνα με πηγές των ανακριτικών Αρχών, σημαντικό κομμάτι της διερεύνησης αφού όσο και αν το ενδιαφέρον εστιάζεται στα μεγάλα ποσά που φέρονται κάποιοι να οικειοποιήθηκαν παρανόμως, είναι εξέχουσας σημασίας το ξήλωμα ολόκληρου του κυκλώματος που μπορεί να συμμετείχε στην ιστορία του ΣΑΠΑ. «Θα πρέπει να αποδίδονται τα του Καίσαρος τω Καίσαρι», ανέφερε χαρακτηριστικά στη «Σ», συμπληρώνοντας ότι «στο πλαίσιο της προσπάθειας κάποιου να νομιμοποιήσει έσοδα από παράνομες πράξεις είναι αναμενόμενο να χρηματίσει πολλούς και διάφορους, ώστε τα χρήματα αυτά να μπορέσουν να μπουν στο σύστημα και να μη θεωρούνται πλέον μαύρα».

Ερωτήματα
Η πρόθεση των ανακριτικών Αρχών να περάσουν από το μικροσκόπιό τους και αυτήν τη πτυχή του θέματος δεν είναι άσχετη με τις μεγάλες συζητήσεις που γίνονται και τις πολλές αποκαλύψεις που βλέπουν το φως της δημοσιότητας για τη διαπλοκή και διαφθορά που οδήγησε την κυπριακή οικονομία στα πρόθυρα χρεοκοπίας.

Γνωρίζοντες τον τρόπο που λειτουργεί το Τραπεζικό σύστημα, χωρίς να σπεύδουν να δικάσουν ή καταδικάσουν, σημείωναν ότι «ενδεχομένως να προλαμβάνονταν πολλά από τα γεγονότα που σήμερα τελούν υπό διερεύνηση στην Πάφο, αν κάποιοι ενεργούσαν ορθότερα και ήταν αρκούντως υποψιασμένοι».

Σημειώνουμε, δε, ότι ακόμη και με την κοινή λογική να δει κανείς το θέμα, δεν μπορεί παρά να προβληματιστεί και να θέσει ερωτήματα για το πώς μπορεί ένα πρόσωπο με συγκεκριμένο οικονομικό προφίλ (χρησιμοποιώντας τον προσφιλή όρο των Τραπεζών) να προβαίνει σε οικονομικές πράξεις εκατοντάδων χιλιάδων ή και εκατομμυρίων ευρώ, οι οποίες από όποια σκοπιά και αν ιδωθούν, δεν μπορούν να δικαιολογηθούν από τις επαγγελματικές του δραστηριότητες (π.χ. Δήμαρχος, Διευθυντής Αποχετευτικού κ.λπ).

Πλήρης οδηγία
Ό,τι και αν κάποιοι ισχυρίζονται ή προτίθενται να ισχυριστούν, η αλήθεια είναι ότι η οδηγία της Κ.Τ. για εφαρμογή της νομοθεσίας καταπολέμησης της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες πράξεις είναι τόσο πλήρης, που θα αποτελούσε σε περίπτωση εφαρμογής τροχοπέδη στη συνέχιση τέτοιων φαινομένων. Από μιαν απλή ανάγνωση των 137 σελίδων της οδηγίας εξάγονται χρήσιμες πληροφορίες και ενδείξεις στο κατά πόσον υπήρξαν μεμπτά σημεία στην υπόθεση ΣΑΠΑ, τα οποία να ακουμπούν και τα εμπλεκόμενα στην Πάφο, τραπεζικά υποκαταστήματα. Αρκεί μόνο να παραθέσουμε δύο από τα οκτώ σημεία της παραγράφου 8 της οδηγίας, που αφορά στις «δραστηριότητες που είναι ασυμβίβαστες με το οικονομικό προφίλ του πελάτη».

Αναφέρουν συγκεκριμένα:
- Οι δραστηριότητες του πελάτη είναι ασυμβίβαστες με δηλωθείσες εργασίες.
- Μεγάλος όγκος τραπεζικών επιταγών, εντολών πληρωμής και/ή εμβάσματα χρημάτων πιστώνονται ή αγοράζονται από έναν λογαριασμό όταν η φύση των δραστηριότητων του πελάτη δεν φαίνεται να δικαιολογεί τέτοια δραστηριότητα.

Ρόλος Κεντρικής
Ρόλο και λόγο στα όσα αναφέρονται στο ρεπορτάζ έχει βεβαίως η Κεντρική Τράπεζα ως η εποπτική Αρχή και εκδίδουσα τη χρονιαία οδηγία. Οδηγία που αναφέρει ρητώς ότι «τα πιστωτικά ιδρύματα καλούνται, ανάλογα με τον καθ’ υπολογιζόμενο κίνδυνο, να ασκούν έλεγχο για τη διαπίστωση της πηγής και της προέλευσης των μετρητών, καθώς επίσης και κατά πόσον το ύψος και η φύση της συναλλαγής συνάδει με τις δραστηριότητες/εργασίες και το οικονομικό προφίλ του πελάτη». Πράγμα, βεβαίως, που είναι αυταπόδεικτο και μιλά από μόνο του.

Σημειώνεται δε περαιτέρω ότι τα τραπεζικά ιδρύματα υποχρεούνται (από το 1990 και εντεύθεν) να ενημερώνουν μηνιαίως την Κεντρική Τράπεζα για τις καταθέσεις και διακινήσεις χρημάτων «με σκοπό την έγκαιρη επισήμανση συναλλαγών σε μετρητά και μεγάλα εμβάσματα χρημάτων που μπορεί να είναι ασύνηθη ή/και που δυνατόν να συνεπάγονται αυξημένο κίνδυνο ξεπλύματος βρόμικου χρήματος».

Συνεννόηση
Όπως προαναφέραμε, το εν λόγω θέμα δεν είναι καθόλου άγνωστο στις ανακριτικές Αρχές, οι οποίες στο πλαίσιο της στρατηγικής που θα ακολουθήσουν στη διερεύνηση, θα αποφασίσουν πότε θα το προχωρήσουν. Μάλιστα απόλυτα επιβεβαιωμένες πληροφορίες της «Σ» από ανώτατο αξιωματούχο της Αστυνομίας αναφέρουν ότι στο πλαίσιο αυτό θα υπάρξει σύντομα συνεννόηση και συζήτηση των προαναφερθέντων πτυχών με την ίδια την Κεντρική Τράπεζα, η οποία φέρει την ευθύνη εποπτείας και ελέγχου των τραπεζικών ιδρυμάτων.

Πρόσθετες πληροφορίες της εφημερίδας μας αναφέρουν ότι προβληματισμό ως προς τη συγκεκριμένη πτυχή της διερεύνησης ανέπτυξε και ο ίδιος ο Γενικός Ελεγκτής της Δημοκρατίας, Οδυσσέας Μιχαηλίδης.
Να σημειωθεί εδώ ότι επιχειρήσαμε να θέσουμε τις πληροφορίες μας υπόψη της Διοικητού της Κεντρικής Τράπεζας, χωρίς αυτό να καταστεί, επί του παρόντος τουλάχιστον, εφικτό.

Ακόμη πιο αυστηρές πρόνοιες για πολιτικά εκτεθειμένα πρόσωπα (ΠΕΠ)
ΤΟ ουσιώδες του θέματος αναφύεται και από το γεγονός ότι οι οδηγίες της Κ.Τ. είναι ακόμη πιο αυστηρές για τα λεγόμενα Πολιτικά Εκτεθειμένα Πρόσωπα. Ως φαίνεται και στα έγγραφα που δημοσιεύουμε στις περιπτώσεις των ΠΕΠ, οι Τράπεζες καλούνται να:

- Λαμβάνουν επαρκή μέτρα για να εξακριβώνουν την πηγή προέλευσης των περιουσιακών στοιχείων και την προέλευση των κεφαλαίων τους.
- Διενεργούν αυξημένη και συνεχή παρακολούθηση της επιχειρηματικής σχέσης.