Στο μικροσκόπιο οι προσπάθειες εξεύρεσης στρατηγικού επενδυτή για Κ.Α.
Η έρευνα γίνεται κατόπιν σχετικής νύξης του Προέδρου της Δημοκρατίας προς τον Γενικό Ελεγκτή Οδυσσέα Μιχαηλίδη

Στο μικροσκόπιο της Ελεγκτικής Υπηρεσίας μπαίνουν αυτήν την εβδομάδα οι διαδικασίες εξεύρεσης στρατηγικού επενδυτή για τις Κυπριακές Αερογραμμές, μετά και τη σχετική νύξη από πλευράς Προέδρου της Δημοκρατίας. Μεταξύ άλλων, θα εξεταστεί η εμπλοκή του δικηγορικού γραφείου «Νίκος Χρ. Αναστασιάδης και συνεταίροι» στην όλη διαδικασία, και κατά πόσον υπήρξε είτε άμεση είτε έμμεση εμπλοκή ή διαπλοκή του Προέδρου της Δημοκρατίας ή παρέμβαση είτε του ιδίου είτε και του πρώην δικηγορικού του γραφείου στις αποφάσεις που έχουν μέχρι σήμερα ληφθεί.

Μάλιστα, σε ανακοίνωσή της η Ελεγκτική Υπηρεσία αναφέρει πως ζήτησε από τη Γενική Λογίστρια να της σταλεί άμεσα αντίγραφο όλων των εγγράφων που σχετίζονται με τη διαδικασία αυτή, μαζί με σχετική έκθεση γεγονότων, ενώ καλείται ο οποιοσδήποτε άλλος κατέχει στοιχεία ή πληροφορίες σχετικά με το υπό διερεύνηση θέμα, όπως τα υποβάλει στην Ελεγκτική Υπηρεσία, το αργότερο μέχρι την Παρασκευή, 5 Δεκεμβρίου 2014.

Σύμφωνα, πάντως, με πληροφορίες, μετά την προαναφερθείσα ανακοίνωση, ο Υπουργός Συγκοινωνιών Μάριος Γεωργιάδης είχε τηλεφωνική επικοινωνία με τον Γενικό Ελεγκτή, Οδυσσέα Μιχαηλίδη, από τον οποίο ζήτησε να διερευνήσει όλες τις ενέργειες, οι οποίες έγιναν από το Υπουργείο Συγκοινωνιών στο θέμα της διαδικασίας για την εξεύρεση στρατηγικού επενδυτή στις Κυπριακές Αερογραμμές.

Θέλει συνεχή ενημέρωση η Ελεγκτική Υπηρεσία
Σε σχέση με τον κρατικό αερομεταφορέα, πάντως, ενδιαφέροντα είναι και τα όσα καταγράφονται στην Ετήσια Έκθεση της Ελεγκτικής Υπηρεσίας. Σύμφωνα με την έκθεση, «μέχρι τις 15.1.2014, που ολοκληρώθηκε ο σχετικός έλεγχος της Υπηρεσίας μας, το συνολικό ποσόν της κρατικής στήριξης προς τις Κ.Α. ανερχόταν στα 65,83 εκατομμύρια ευρώ». Αναφέρεται, παράλληλα, πως η Ελεγκτική Υπηρεσία ζήτησε ενημέρωση για το σχέδιο αναδιάρθρωσης του κρατικού αερομεταφορέα, που αποφασίστηκε στις 18.7.13, καθώς επίσης και για την απόφαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής επ’ αυτού. Επιπρόσθετα, η Ελεγκτική Υπηρεσία έθεσε στο Υπουργείο Οικονομικών και άλλα δυο θέματα: (α) τις χαριστικές αποζημιώσεις και κάλυψη ελλείμματος Ταμείου Προνοίας και (β) την κάλυψη ευθύνης μελών Διοικητικού Συμβουλίου των Κ.Α.

Θέμα και με το Ταμείο Προνοίας
Σε σχέση με τις χαριστικές αποζημιώσεις και κάλυψη ελλείμματος Ταμείου Προνοίας, η Ελεγκτική Υπηρεσία τονίζει πως «όπως αναφέρεται σε επιστολή του Εφόρου Ελέγχου Κρατικών Ενισχύσεων, ημερ. 28.6.2013, προς τον Υπουργό Οικονομικών και τον Υπουργό Συγκοινωνιών και Έργων, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θεωρεί ότι η παραχώρηση χαριστικών αποζημιώσεων στους υπαλλήλους των Κ.Α. συνιστά κρατική ενίσχυση αφού επωμίζεται το κράτος την οικονομική ευθύνη των Κ.Α. και κατά συνέπειαν δεν πληρούνται οι κατευθυντήριες γραμμές της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

Οι μόνες περιπτώσεις που κάτι τέτοιο δεν θα συνιστούσε κρατική ενίσχυση θα ήταν: i) η αποζημίωση να παραχωρηθεί απευθείας στους υπαλλήλους των Κ.Α., δεδομένου ότι η Κυβέρνηση δεν έχει προδεσμευτεί για κάτι τέτοιο και δεδομένου ότι οι Κ.Α. κατέβαλαν εξολοκλήρου τις δικές τους υποχρεώσεις ως προς τους υπαλλήλους, και ii) να οδηγηθούν οι ΚΑ σε εκκαθάριση, οπόταν το κράτος θα καλύψει το έλλειμμα της αποζημίωσης προς τους υπαλλήλους των ΚΑ.

Ο Γενικός Διευθυντής του Υπουργείου Οικονομικών σε απαντητική επιστολή του προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ημερ. 7.8.2014, σχετικά με το πιο πάνω θέμα, ενημέρωσε την Ευρωπαϊκή Επιτροπή ότι η Κυβέρνηση αποφάσισε, για κοινωνικοοικονομικούς λόγους, όπως αποζημιώσει απευθείας το προσωπικό που παραιτείται, ή αποχωρεί ως πλεονάζον. Όπως τονίζεται στην ίδια επιστολή, αυτό συνιστά νομική ευθύνη των Κ.Α. και εφόσον δίδεται απευθείας στους υπαλλήλους από την Κυβέρνηση (και όχι στις ΚΑ), το ποσόν των €4 εκ. που αναμένεται να δοθεί ως αποζημιώσεις δεν συνιστά κρατική ενίσχυση», προστίθεται στην έκθεση της Ελεγκτική Υπηρεσίας.

Ζητήστε γνωμάτευση πριν από τις πληρωμές
Όσον αφορά το Ταμείο Προνοίας των υπαλλήλων των ΚΑ (εκτός των πιλότων), αναφέρεται στην έκθεση, αναλογιστική μελέτη, που έγινε με ημερομηνία αναφοράς 31.12.2012, κατέδειξε έλλειμμα ύψους 11 εκ. ευρώ περίπου. «Το θέμα του ελλείμματος συζήτησε η Υπουργική Επιτροπή για τις Κ.Α. σε συνεδρία στις 5.2.2013, η οποία αποφάσισε όπως υποβληθεί Πρόταση στο Υπουργικό Συμβούλιο για να εξουσιοδοτηθεί ο Υπουργός Οικονομικών να καλύψει το έλλειμμα, με την έκδοση σχετικής προκαταβολής στα πλαίσια παραχώρησης ενίσχυσης διάσωσης προς τις Κ.Α. Η Υπηρεσία μας ζήτησε όπως τηρείται ενήμερη σχετικά με τις εξελίξεις στα πιο πάνω θέματα και πληροφορηθεί κατά πόσον έχουν μέχρι σήμερα γίνει οποιεσδήποτε ενέργειες.

Ζητήσαμε, επίσης, όπως ενημερωθούμε σχετικά με τους λόγους για τους οποίους το κράτος ενδέχεται να καλύψει το έλλειμμα του Ταμείου, όπως και κατά πόσον έχει ζητηθεί γνωμάτευση σχετικά με το αν προκύπτει νομική υποχρέωση της Κυβέρνησης για κάλυψη του ελλείμματος του Ταμείου ή αν αυτό συνιστά κρατική ενίσχυση», επισημαίνεται περαιτέρω. Επί τούτου, η Ελεγκτική Υπηρεσία «θεωρεί ότι σε περίπτωση που ληφθεί πολιτική απόφαση για καταβολή των πιο πάνω ποσών, το Υπουργείο Οικονομικών θα πρέπει, πριν από τη διενέργεια οποιωνδήποτε πληρωμών, να ζητήσει γνωμάτευση κατά πόσον προκύπτει νομική υποχρέωση του Κράτους για καταβολή των ποσών αυτών και όπως ληφθεί η εκ των προτέρων έγκριση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ώστε να αποφευχθεί η μετέπειτα ανάκτηση του ποσού από τις Κ.Α., με ό,τι αυτό συνεπάγεται».

Ζητά ανεξάρτητη έρευνα για πρώην μέλη Δ.Σ.
Αναφορικά με την κάλυψη ευθύνης μελών Διοικητικού Συμβουλίου των Κ.Α., τονίζεται στην Έκθεση πως «στις 14.12.2013 υποβλήθηκε Πρόταση προς το Υπουργικό Συμβούλιο για παραχώρηση επιστολής κάλυψης ευθύνης προς τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου των Κ.Α. Συγκεκριμένα, όπως αναφέρει η επιστολή κάλυψης ευθύνης, "…η Κυπριακή Δημοκρατία αναλαμβάνει τη ρητή και ανέκκλητη υποχρέωση προς τους Συμβούλους, μαζί και ξεχωριστά, να εξασφαλίσει και/ή καλύψει και/ή να προστατεύσει και/ή ν’ αποζημιώσει τους Συμβούλους σε σχέση με κάθε απαίτηση που τυχόν ήθελε εγερθεί εναντίον τους και να τους αποζημιώσει ολοσχερώς για κάθε δαπάνη και έξοδο και για κάθε ζημιά, επιβάρυνση και/ή απώλεια που τυχόν υποστούν ως άμεσο ή έμμεσο αποτέλεσμα της προσπάθειας εξεύρεσης επενδυτών στην Εταιρεία και/ή της εφαρμογής ενός εναλλακτικού σχεδίου από την Εταιρεία ή για οποιοδήποτε άλλο συναφή λόγο ή αιτία".

Ωστόσο, δεν αναφέρεται στις υποχρεώσεις/ευθύνες των μελών του Διοικητικού Συμβουλίου και, ως προϋπόθεση, η δράση τους "καλή τη πίστει" και, βάσει των συνθηκών που γνώριζαν ή όφειλαν να γνωρίζουν ότι έπραξαν το καλύτερο δυνατό, δεδομένων των υπαρχουσών συνθηκών τη συγκεκριμένη στιγμή. Κατά συνέπειαν, ενδέχεται η επιστολή αυτή να θεωρηθεί ως εκ των προτέρων αποποίηση πάσης ευθύνης/υποχρέωσης αναφορικά με τις ενέργειές τους και τις σχετικές επιπτώσεις κατά τη θητεία τους, ακόμη και αν αυτοί επιδείκνυαν συμπεριφορά που θα συνιστούσε σοβαρής μορφής αμέλεια».

Η σύσταση
Για το όλο θέμα, προστίθεται, ο Γενικός Διευθυντής του Υπουργείου Οικονομικών «μάς ενημέρωσε ότι το Υπουργικό Συμβούλιο αποφάσισε την έγκριση της παραχώρησης τέτοιας επιστολής και η σχετική επιστολή στάλθηκε σε όλα τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου στις 7.1.2014. Η συγκεκριμένη επιστολή, ανέφερε ο Γ. Διευθυντής του Υπουργείου Οικονομικών, σε καμία περίπτωση δεν απαλλάσσει, κατά την άποψή του, τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου από τις υποχρεώσεις και ευθύνες του όπως αυτές καθορίζονται στον περί Εταιρειών Νόμο», τονίζεται.

Με βάση τα προαναφερθέντα σε σχέση με το θέμα η Ελεγκτική Υπηρεσία, ενόψει της κατάστασης στην οποία περιήλθαν οι ΚΑ, «έχει την άποψη ότι, μετά την εν εξελίξει διαδικασία εξεύρεσης στρατηγικού επενδυτή, θα πρέπει να διεξαχθεί ανεξάρτητη έρευνα κατά πόσον πρώην μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου και άλλοι εμπλεκόμενοι ενήργησαν, κατά τη διάρκεια της θητείας τους, με γνώμονα το συμφέρον των Κ.Α. και εάν, έχοντας πλήρη εικόνα των γεγονότων/στοιχείων που όφειλαν να γνωρίζουν εκ της θέσεώς τους, ελάμβαναν τις σωστές αποφάσεις τη δεδομένη στιγμή και, ανάλογα, να αποδοθούν ευθύνες όπου προκύπτουν», καταλήγει η Υπηρεσία στην Έκθεσή της.