Για την ανεπάρκεια εγκατάστασης ΑΠΕ στο Τρόοδος
Το κράτος έχει εγγυηθεί το έργο και, σε περίπτωση που κάτι «πάει στραβά», δηλώνει έτοιμο να επιστρέψει το ποσό στην Ευρωπαϊκή Ένωση

Κίνδυνος να φορτώσουν δεκαεπτά εκατομμύρια ευρώ, στις πλάτες των καταναλωτών της Αρχής Ηλεκτρισμού Κύπρου (ΑΗΚ), ελλοχεύει λόγω της ανεπάρκειας προγράμματος εγκατάστασης Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ) στο Τρόοδος. Αυτό προκύπτει από την αξιολόγηση του έργου από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕπ), την ίδια ώρα που ειδικοί στον τομέα κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου. Αν και η έκθεση αξιολόγησης του έργου περιλαμβάνει μια σειρά από υψηλά ρίσκα, τα οποία προκύπτουν από την έλλειψη μελετών από μέρους της ΑΗΚ, το κράτος φέρεται να έχει εγγυηθεί το έργο, και σε περίπτωση που «πάει στραβά», δηλώνει ετοιμότητα να επιστρέψει το ποσό πίσω στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Το έργο
Πρόκειται για το έργο Zero Energy Mountains of Cyprus (Green+), το οποίο στοχεύει στη δημιουργία ενός μικρο-δικτύου ηλεκτρικής ενέργειας, που θα συνδυάζει ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και αποθήκευση της παραγόμενης ενέργειας. Κύριος στόχος του έργου είναι να καταδείξει την αυτόνομη και συνεχή λειτουργία των ΑΠΕ σε 24ωρη βάση, έτσι ώστε να υπάρχει μικρή μείωση στις εκπομπές διοξιδίου του άνθρακα. Για το έργο, η ΑΗΚ έχει αιτηθεί για χορηγία ύψους 22,2 εκατομμυρίων ευρώ από την ΕΕ μέσω του προγράμματος NER 300. Συγκεκριμένα, η ΕΕ θα καλύψει το 50% της χρηματοδότησης, δηλαδή 11,1 εκ. ευρώ, ενώ η ΑΗΚ θα καταβάλει από τον προϋπολογισμό της άλλα 11,1 εκ. ευρώ συν 5,9 εκ. ευρώ για κατασκευή γραμμών μεταφοράς και διανομής για την υποστήριξη του έργου.

Με εγγυήσεις από το κράτος
Αξίζει να σημειωθεί ότι στην αξιολόγηση του έργου από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, αναφέρεται ότι αν και η παρουσίαση του έργου ήταν πολύ γενική, χωρίς να υπάρχουν όλες οι απαιτούμενες εξειδικευμένες μελέτες, εντούτοις η Κυβέρνηση έχει εγγυηθεί ότι σε περίπτωση αποτυχίας του έργου, το κράτος θα επιστρέψει τη χορηγία ύψους 11,1 εκ. ευρώ στην ΕΕ. Συνεπώς, το έργο εγκρίθηκε κατόπιν των εγγυήσεων που έδωσε το ίδιο το κράτος. Όπως αναφέρεται στην έκθεση, από τη στιγμή που η ΑΗΚ αντιμετωπίζει οικονομικές δυσκολίες, το ποσό αυτό θα μαζευτεί διά μέσου της αύξησης των διατιμήσεων στην τιμή του ηλεκτρικού ρεύματος.

Έργο «υψηλού ρίσκου»
Όπως έγκυρη πηγή που ασχολείται με τον τομέα ανέφερε στο «SigmaLive», η ιδέα του έργου είναι καινοτόμα, όμως υπολείπεται σοβαρών εξειδικευμένων μελετών που να καταδεικνύουν όλες τις οικονομικές πτυχές του έργου, ώστε να μειωθούν στο ελάχιστο τα ρίσκα. Στην έκθεση πάντως εκφράζονται φόβοι για το ενδεχόμενο ο αριθμός των καταναλωτών που θα συμμετέχουν τελικά να μην είναι ο αναμενόμενος, κάτι που όπως αναφέρεται, «υποτιμήθηκε».

Η έκθεση για το έργο
Σύμφωνα με όσα αναφέρονται στην έκθεση του έργου, την οποία και κατέχουμε, θα χρειαστεί η συμμετοχή 7,500 χιλιάδων πελατών της ΑΗΚ, ή 30% της περιοχής όπου θα εγκατασταθεί το σύστημα, οι οποίοι θα είναι υπεύθυνοι για την εγκατάσταση φωτοβολταϊκών στις οροφές των σπιτιών τους, χωρίς όμως να γίνεται συγκεκριμένη για το πώς θα εμπλέκεται ο καταναλωτής. Το έργο εν ολίγοις αποτελεί ένα συνδυασμό φωτοβολταϊκών, ανεμογεννητριών, συστημάτων αποθήκευσης καθώς επίσης και έξυπνων μετρητών. Ωστόσο δεν γίνεται αναφορά για τον τρόπο αποθήκευσης της παραγόμενης ενέργειας, ούτε υπάρχουν σχετικές μελέτες για το είδος και το κόστος τους, το οποίο μέχρι αυτή τη στιγμή δεν είναι γνωστό.

Πάντως αξίζει να σημειωθεί, ότι εμπειρογνώμονες ανέφεραν στο «SigmaLive», ότι η έκθεση δεν έχει λάβει επίσης υπόψη τις καιρικές συνθήκες στην περιοχή του Τροόδους τη χειμερινή περίοδο, και κατά πόσο αυτό θα επηρεάζει την παραγωγή μέσω φωτοβολταϊκών. Η ΑΗΚ αναφέρει στην έκθεσή της ότι θα γίνουν ελκυστικές διατιμήσεις στους συμμετέχοντες στο έργο, χωρίς όμως να είναι ξεκάθαρο πώς θα επιτευγχθεί αυτό και αν τελικά θα είναι εις βάρος των υπόλοιπων καταναλωτών. Σε αυτή την περίπτωση, θα πρέπει για κόστος το οποίο θα είναι επιπλέον από τα 17 εκ. που προαναφέραμε.

Μελέτες από πρώην εκτελεστικό διευθυντή
Σύμφωνα με καταγγελία που έγινε στο «SigmaLive», υπεύθυνος για το έργο φέρεται να είναι πρώην Εκτελεστικός Διευθυντής του Οργανισμού, ο οποίος συμπλήρωσε την αίτηση για χρηματοδότηση του έργου NER300, στη συνέχεια αποχώρησε από την ΑΗΚ με πρόωρη αφυπηρέτηση και μάλιστα σήμερα εργάζεται σε ερευνητικό κέντρο Πανεπιστημίου. Σύμφωνα με την ίδια καταγγελία, το συγκεκριμένο άτομο θα αναλάβει και την εκπόνηση των μελετών που υπολείπονται, έναντι μάλιστα μιας γερής αμοιβής.