«NΥΤ»: Η ΕΚΤ αψήφισε τους δικούς της κανόνες κι έδινε ρευστότητα στη Λαϊκή
Για τη χρεοκοπία της τράπεζας φταίνε Ορφανίδης, Δημητριάδης και Χριστόφιας, αναφέρεται σε εμπιστευτική έκθεση που έχει στα χέρια του ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας

Nέα δημοσιεύματα στην αμερικανική εφημερίδα «New York Times» ήρθαν να ρίξουν περισσότερο φως σε όσα προηγήθηκαν της κατάρρευσης της Λαϊκής Τράπεζας και της απόφασης του Γιούρογκρουπ για κούρεμα των καταθέσεων στην Κύπρο.

Πέραν των ευθυνών οι οποίες καταλογίσθηκαν σε προηγούμενο δημοσίευμα, της ίδιας εφημερίδας, στον τέως διοικητή της Κεντρικής Τράπεζας Πανίκο Δημητριάδη, χθες οι «ΝΥΤ» αποκάλυψαν μέχρι και ηλεκτρονική αλληλογραφία του εκ των μελών του εκτελεστικού συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ) Μπενουά Κερ, από την οποία φαίνεται ότι ευθύνες για την κατάρρευση της Λαϊκής, η οποία είχε φορτωθεί δισεκατομμύρια έκτακτη ρευστότητα από τον ELA, είχε η ίδια η ΕΚΤ.

Επίσης οι «ΝΥΤ», επικαλούμενοι έρευνα την οποία διέταξε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Νίκος Αναστασιάδης, γράφουν ότι η έρευνα αυτή κατέδειξε ότι ευθύνες για την κατάρρευση της Λαϊκής και τη συνεπακόλουθη χρεοκοπία της Κύπρου φέρουν και ο πρώην διοικητής Αθανάσιος Ορφανίδης αλλά και ο τέως Πρόεδρος της Δημοκρατίας Δημήτρης Χριστόφιας.

Την έρευνα στην οποία αναφέρονται οι «ΝΥΤ» εξασφάλισε η εφημερίδα μας. Φέρει ημερομηνία Οκτώβριος 2014 και την ένδειξη «εμπιστευτική», δεν είναι όμως υπογεγραμμένη. Παραρτήματά της περιλαμβάνουν την ηλεκτρονική αλληλογραφία του Μπενουά Κερ με τον τέως διοικητή, καθώς και αριθμό επιστολών τις οποίες αντάλλαζαν Δημητριάδης και Πρόεδρος της ΕΚΤ Μάριο Ντράγκι, σε σχέση με τη χρηματοδότηση της Λαϊκής με έκτακτη ρευστότητα.

Η Φρανκφούρτη συμβούλευε την Κεντρική
Όπως γράφουν οι «ΝΥΤ», η ΕΚΤ φέρει ευθύνες για τη συνέχιση της παροχής έκτακτης ρευστότητας στην υπό χρεοκοπία Λαϊκή Τράπεζα, αφού ήταν αυτή που συμβούλεψε την Κεντρική Τράπεζα Κύπρου (ΚΤΚ) να φουσκώσει την αξία των εξασφαλίσεων της πρώην Λαϊκής, ώστε να δικαιολογείται η παροχή ELA.

«Τον Ιούλιο του 2012, αναφέρεται στο δημοσίευμα, κορυφαίος αξιωματούχος της ΕΚΤ απέστειλε στον τότε διοικητή της ΚΤΚ κάποιες συμβουλές, για το πώς να αποτρέψει τη χρεοκοπία της Λαϊκής Τράπεζας. Το μέλος του εκτελεστικού Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ) Μπενουά Κερ συμβούλευσε εναντίον της χρήσης κρατικών ομολόγων, για να εξασφαλίσει η Λαϊκή Τράπεζα περισσότερο δανεισμό. Ο κ. Κερ πρότεινε ένα «εναλλακτικό μέτρο», το οποίο ο Κύπριος επικεφαλής της ΚΤ «ίσως ήθελε να εξετάσει».

«Η Κεντρική Τράπεζα της Κύπρου έχει κατ' αρχήν τη δυνατότητα να εφαρμόζει λιγότερο αυστηρές εκτιμήσεις και περικοπές σε σχέση με την προσέγγιση που ακολουθείται από το Ευρωσύστημα στις πιστωτικές πράξεις του», έγραψε ο κ. Κερ σε e-mail, το οποίο επικαλούνται οι «New York Times» και το οποίο επισυνάπτεται στην έρευνα την οποία διέταξε το Προεδρικό.

Όπως αναφέρεται, ήταν ο κ. Κερ και η ΕΚΤ και όχι η Κύπρος που «έριξαν την ιδέα» να ακολουθηθούν τέτοιες πρακτικές δανεισμού. Ουσιαστικά, είχε προτείνει όπως η ΚΤΚ υπερτιμήσει την αξία των εξασφαλίσεων της Λαϊκής, έτσι ώστε να μπορεί να διοχετεύσει περισσότερο δανεισμό έκτακτης ανάγκης στην προβληματική τράπεζα.

«Ο Μπενουά Κερ φάνηκε να παραβιάζει βασική αρχή της ΕΚΤ: ότι δεν μπορεί να παρέμβει στη διάσωση μιας χρεοκοπημένης τράπεζας - ή μιας κυβέρνησης», γράφει η εφημερίδα.

Μέσω e-mail οι παραινέσεις
Σύμφωνα με τους «ΝΥΤ», ο Μπενουά Κερ δήλωσε απευθυνόμενος προς τον Π. Δημητριάδη ότι: «Το Εκτελεστικό Συμβούλιο προετοιμάζει και ενημερώνει το Διοικητικό Συμβούλιο σε δεκαπενθήμερη βάση σχετικά με τον μηχανισμό έκτακτης παροχής ρευστότητας (ELA). Αυτό γίνεται ώστε το Διοικητικό Συμβούλιο να μπορεί να ασκήσει το δικαίωμα ένστασης στον ELA, εάν κάτι τέτοιο αποτελεί παρέμβαση στη νομισματική πολιτική. Το e-mail που έχετε είναι μια αντανάκλαση αυτής της διαδικασίας».

Όπως αναφέρει η εφημερίδα, αυτό που διαφαίνεται είναι ότι η ΕΚΤ ήταν πρόθυμη να αγνοήσει τους κανόνες της και να υπαγορεύσει πολιτική σε κυρίαρχες κυβερνήσεις, για την πρόληψη μιας ευρύτερης μετάδοση της κρίσης στην ευρωζώνη.

Προσθέτει ότι αυτή η στάση της ΕΚΤ αντικατοπτρίζεται και σε έγγραφα που αναφέρονται στη δημοσιονομική κρίση της Ιρλανδίας το 2010, που δείχνουν ότι η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα απειλούσε να κόψει τον έκτακτο μηχανισμό ρευστότητας, εκτός αν η Ιρλανδία εισερχόταν σε πρόγραμμα λιτότητας.

«Στην περίπτωση της Κύπρου -σημειώνεται- η οποία όπως και η Ιρλανδία αντιμετωπίζει την πτώχευση ως αποτέλεσμα της αποτυχίας των τραπεζών της, παρόμοιες προειδοποιήσεις έπεσαν στο κενό, με αποτέλεσμα η ΕΚΤ να διοχετεύσει περισσότερα από 10 δισεκατομμύρια ευρώ, μέσω της κεντρικής τράπεζας της χώρας, στη Λαϊκή Τράπεζα, παρά τα συντριπτικά στοιχεία που έδειχναν ότι η Τράπεζα έβαινε προς τη χρεοκοπία».

Έκθεση προς τον Πρόεδρο: Κρατούσαν στη ζωή μια νεκρή τράπεζα
Η αμερικανική εφημερίδα αναφέρεται και στην έκθεση την ετοιμασία της οποίας ζήτησε ο Πρόεδρος Αναστασιάδης και γράφει ότι σ’ αυτήν επιρρίπτονται ευθύνες στους δύο πρώην διοικητές της ΚΤΚ Δημητριάδη και Ορφανίδη, και σε μικρότερο βαθμό στην ΕΚΤ, για τη διατήρηση στη ζωή μιας νεκρής τράπεζας για πάνω από ένα χρόνο.

Γράφει επίσης ότι το κύριο ερώτημα που δίχαζε το διοικητικό συμβούλιο της ΕΚΤ από το φθινόπωρο του 2011 έως το Μάρτιο του 2013 ήταν κατά πόσο η Λαϊκή ήταν φερέγγυα.
«Συγκλονισμένη από κόκκινα δάνεια και μεγάλες ζημιές από το κούρεμα των ελληνικών ομολόγων -αναφέρεται- η τράπεζα έχανε ήδη καταθέσεις από το 2011, όταν η ΕΚΤ ενέκρινε το σχέδιο της ΚΤΚ για παροχή σε αυτήν βραχυπρόθεσμου δανεισμού. Καθόλη τη διάρκεια αυτής της περιόδου, οι δύο πρώην διοικητές της ΚΤΚ επέμεναν ότι η τράπεζα θα μπορούσε να επιστρέψει στα κέρδη, σύμφωνα με παρουσίαση που έκαναν στους συναδέλφους τους στη Φρανκφούρτη. Σε συνεδρίαση της ΕΚΤ στη Βαρκελώνη στις 3 Μαΐου του 2012, ο κ. Κερ σημείωσε μεγάλες απώλειες της Λαϊκής και τόνισε, σύμφωνα με τα πρακτικά, ότι από την ανάλυση της ίδιας της τράπεζας, ο βασικός δείκτης κυρίων ιδίων κεφαλαίων ήταν αρνητικός. Παρόλ' αυτά, αποφασίστηκε η έγκριση περαιτέρω έκτακτης ρευστότητας για την τράπεζα».

Όταν οι δείκτες της Λαϊκής επιδεινώθηκαν από την άνοιξη του 2012, ανώτεροι αξιωματούχοι της ΕΚΤ άρχισαν να ανησυχούν ότι παραβίαζαν τους δικούς της κανόνες με την έγκριση των δανείων σε μία τράπεζα που ήταν σχεδόν αφερέγγυα. Ανάμεσα σε όσους προέβαλλαν περισσότερο αυτό το επιχείρημα ήταν ο Γενς Βάιντμαν, Πρόεδρος της Γερμανικής Κεντρικής Τράπεζας. Το 2012, είχε καταφερθεί ενάντια στα όσα θεωρούσε ότι ήταν «διάσωση από την πίσω πόρτα» για την Κύπρο και επίμονα υποστήριξε ότι πρέπει να αποσυρθεί ο δανεισμός προς την τράπεζα, δεδομένης της οικονομικής της κατάστασης».

Όπως υποστηρίζεται, ο κ. Κερ όχι μόνο φαίνεται να αγνόησε τον κανόνα της ΕΚΤ να κρατά αποστάσεις από αποφάσεις παροχής έκτακτου δανεισμού από εθνικές κεντρικές τράπεζες, αλλά πρότεινε και ένα σχέδιο, με το οποίο η ΕΚΤ θα εξασφάλιζε δανεισμό με βάση αμφίβολες εξασφαλίσεις.

*Υπενθυμίζεται ότι σε προηγούμενο δημοσίευμα των «ΝΥΤ» απεκαλύπτετο ότι ο διοικητής Βάιντμαν είχε πει πως «αν ο E.L.A. παρασχέθηκε χωρίς επαρκείς εξασφαλίσεις, αυτό είναι ένα σοβαρό θέμα». Ο κ. Δημητριάδης όμως, στην απέλπιδα προσπάθειά του να συνεχισθεί η παροχή ρευστότητας, δεν έλαβε υπόψη τις ανησυχίες του κ. Βάιντμαν. Σε επιστολή του προς τον Πρόεδρο της ΕΚΤ Μάριο Ντράγκι τον Σεπτέμβριο του 2012, εξηγούσε λεπτομερώς, πώς το προσωπικό του είχε επινοήσει ένα σύστημα για αύξηση της αξίας των εν λόγω εξασφαλίσεων, σημειώνοντας ωστόσο ότι κάτι τέτοιο δεν θα ξεπερνά «τα ενδεδειγμένα επίπεδα σύνεσης».

Λίγους μήνες αργότερα, με τα ερωτήματα να αυξάνονται αναφορικά με αυτήν την «ανορθόδοξη προσέγγιση», ο κ. Δημητριάδης απέστειλε νέα επιστολή στον κ. Ντράγκι προς υπεράσπιση των τεχνικών εκτίμησης των εξασφαλίσεων.

«Αυτά τα δάνεια έκτακτης ανάγκης είναι ζωτικής σημασίας όχι μόνο για την τράπεζα αλλά και για την Κύπρο και την Ελλάδα», ανέφερε στην επιστολή του ο Π. Δημητριάδης, ο οποίος προειδοποιούσε ταυτόχρονα και για σενάριο καταστροφής, αν αποσύρονταν τα δάνεια έκτακτης ανάγκης για μια «εξαιρετικά σημαντική συστημική τράπεζα».

Τον λογαριασμό πλήρωσαν οι καταθέτες
Οι «ΝΥΤ» γράφουν, επίσης, ότι σε δηλώσεις τους τόσο ο κ. Ορφανίδης όσο και ο κ. Δημητριάδης απέρριψαν τους ισχυρισμούς ότι είχαν εγκριθεί δάνεια σε αφερέγγυα τράπεζα.
Τέλος, αναφέρεται ότι πριν από το κλείσιμο της Λαϊκής, η τράπεζα και η Κύπρος είχαν απορροφήσει €10 δισ. σε βραχυπρόθεσμο δανεισμό, εν μέρει χάρη στο σχέδιο που επινόησε ο κ. Κερ.
«Φυσικά -καταλήγει το δημοσίευμα- τον λογαριασμό δεν τον πλήρωσε η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα αλλά οι Κύπριοι καταθέτες».