Προσπάθεια για τερματισμό της κατάχρησης του εν λόγω δικαιώματος
Σε πρόσφατη εγκύκλιό του ο Διευθυντής του Τμήματος Δημόσιας Διοίκησης και Προσωπικού (ΤΔΔΠ), Κύπρος Κυπριανού, εξηγεί και αναλύει σχετική απόφαση τού Υπουργικού Συμβουλίου

Τέλος στις… αδικαιολόγητες άδειες ασθενείας στο Δημόσιο. Στο εξής θα περνούν κυριολεκτικά από κόσκινο, καθώς θα γίνεται εκτεταμένος έλεγχος από τις αρμόδιες υπηρεσίες με στόχο τον περιορισμό τους. Τούτο συνάγεται από τα όσα επισημαίνονται σε πρόσφατη εγκύκλιο του Διευθυντή του Τμήματος Δημόσιας Διοίκησης και Προσωπικού (ΤΔΔΠ), Κύπρου Κυπριανού, στην οποία εξηγείται και αναλύεται επίσης πρόσφατη απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου να ζητήσει από όλα τα Υπουργεία και ανεξάρτητες υπηρεσίες να προβούν σε ενέργειες για την καταγραφή και έλεγχο των αδειών ασθενείας.

Τι πρέπει να γίνεται
Βάσει της εγκυκλίου, από τούδε και στο εξής, θα πρέπει τα Υπουργεία και οι αρμόδιες υπηρεσίες να τηρούν σε βάσεις δεδομένων τα στοιχεία που αφορούν τις άδειες ασθενείας του προσωπικού τους (μόνιμους και έκτακτους δημόσιους υπάλληλους και ωρομίσθιο κυβερνητικό προσωπικό), ώστε να καθίσταται δυνατή η συγκέντρωσή τους και η στατιστική επεξεργασία και ανάλυσή τους. Επιπλέον, θα πρέπει να ελέγχουν και να παρακολουθούν τις σχετικές με την άδεια ασθένειας πληροφορίες και να τις συγκρίνουν με αυτές των προηγούμενων ετών, ώστε όπου χρειάζεται να λαμβάνουν άμεσα τα αναγκαία μέτρα ή και να προβαίνουν στις απαραίτητες συστάσεις και οδηγίες προς το προσωπικό τους.

Ταυτόχρονα, θα πρέπει να διαβιβάζουν στο τμήμα δημόσιας διοίκησης και προσωπικού σε ετήσια βάση συγκεντρωτικά στοιχεία για τις άδειες ασθενείας του προσωπικού τους, για σκοπούς τήρησης στατιστικών στοιχείων για εξαγωγή συμπερασμάτων και διαμόρφωση πολιτικής. Επιπρόσθετα και συνεπακόλουθα με τα πιο πάνω, τα Υπουργεία θα πρέπει επίσης να καλέσουν τα Τμήματα και Υπηρεσίες τους να προβούν στις ίδιες ενέργειες και να υποβάλουν τα ετήσια στοιχεία στο Υπουργείο τους, ώστε αυτά να διαβιβάζονται στο τμήμα δημόσιας διοίκησης και προσωπικού συγκεντρωτικά.

Τι προνοεί η νομοθεσία
Σημειώνεται ότι η χορήγηση της άδειας ασθενείας στους μόνιμους δημόσιους υπαλλήλους διέπεται από τους περί δημόσιας υπηρεσίας (χορήγηση αδειών) κανονισμούς, ενώ για τους έκτακτους υπαλλήλους προβλέπεται στους βασικούς όρους απασχόλησής τους, οι οποίοι περιλαμβάνονται στα συμβόλαια απασχόλησης που υπογράφονται. Όσον αφορά την άδεια ασθενείας του ωρομίσθιου κυβερνητικού προσωπικού, προβλέπεται στους κανονισμούς των όρων απασχόλησης ωρομίσθιου κυβερνητικού προσωπικού και στους κανονισμούς που διέπουν τη διαχείριση του σχεδίου ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης και ευημερίας του τακτικού ωρομίσθιου κυβερνητικού προσωπικού.

Διαπιστώσεις και από Γενική Ελέγκτρια
Εξάλλου, σε παλαιότερη εγκύκλιό του ο Διευθυντής του ΤΔΔΠ, με αφορμή τις διαπιστώσεις της τέως Γενικής Ελέγκτριας της Δημοκρατίας, Χρυστάλλας Γιωρκάτζη, «για την καθυστέρηση που παρατηρείται στην υποβολή από τους οικείους προϊσταμένους τμημάτων της δημόσιας υπηρεσίας των περιπτώσεων παράτασης της άδειας ασθενείας δημοσίων υπαλλήλων στις Ιατρικές Υπηρεσίες και Υπηρεσίες Δημόσιας Υγείας για εξέτασή τους από τα Ιατροσυμβούλια, βάσει των σχετικών κανονισμών, με συνεπακόλουθο τα Ιατροσυμβούλια να συγκαλούνται και να αποφασίζουν εκ των υστέρων και όταν ήδη η περίοδος απουσίας του υπαλλήλου έχει εκπνεύσει», εφιστούσε την προσοχή στους δημοσίους υπαλλήλους και δη στους προϊσταμένους Τμημάτων.

Μάλιστα, αναφερόμενος στη σχετική νομοθεσία, ο κ. Κυπριανού τόνιζε πως «οι παρατάσεις της άδειας ασθενείας των δημοσίων υπαλλήλων, είτε με πλήρεις είτε με μισές απολαβές, εγκρίνονται από Ιατροσυμβούλια από αρμόδιους κυβερνητικούς ιατρικούς λειτουργούς, τα οποία ορίζονται από τις Ιατρικές Υπηρεσίες και Υπηρεσίες Δημόσιας Υγείας μετά από γραπτό αίτημα των οικείων προϊσταμένων προς τον διευθυντή των εν λόγω υπηρεσιών, αν οι υπάλληλοι πάρουν όλη την άδεια ασθενείας (42 ημέρες) που δικαιούνται σε ένα ημερολογιακό έτος και χρειαστεί να απουσιάσουν για πρόσθετη περίοδο, λόγω ασθένειας. Κατ' εφαρμογή των ίδιων κανονισμών, οι απολαβές των υπαλλήλων, πλήρεις ή μισές, για τις εν λόγω παρατάσεις, θα πρέπει να καταβάλλονται μετά τη λήψη απόφασης από το Ιατροσυμβούλιο για έγκρισή τους», υπογραμμίζει παράλληλα ο Διευθυντής του ΤΔΔΠ.

Τι γίνεται
Σύμφωνα πάντα με τα όσα αναφέρει στην εγκύκλιό του ο κ. Κυπριανού, «στις πλείστες, όμως, περιπτώσεις, όπως διαπιστώνει η Γενική Ελέγκτρια, η σύγκληση του Ιατροσυμβουλίου ζητείται από τους οικείους προϊσταμένους τμημάτων μετά την αποθεραπεία και επιστροφή του υπαλλήλου στην εργασία του, με αποτέλεσμα η απόφαση του Ιατροσυμβουλίου να λαμβάνεται εκ των υστέρων και όταν έχει ήδη εκπνεύσει η αιτούμενη περίοδος της παράτασης της άδειας ασθενείας του. Όπως επίσης σημειώνει η Γενική Ελέγκτρια, υπάρχουν περιπτώσεις που εκ των πραγμάτων η πάθηση δεν μπορεί να διαπιστωθεί σε μεταγενέστερο στάδιο, οπόταν το Ιατροσυμβούλιο δεν μπορεί να ασκήσει τον ρόλο του ουσιαστικά, ενώ δημιουργείται η εντύπωση ότι η έγκρισή του αποτελεί μια τυπική διαδικασία».

Απαιτείται παρακολούθηση...
Καταλήγοντας, ο κ. Κυπριανού αναφέρει ότι «για να μην προκύπτει ζήτημα αδικαιολόγητης απουσίας των υπαλλήλων που απουσιάζουν με παράταση άδειας ασθένειας χωρίς έγκριση, οι οικείοι προϊστάμενοι τμημάτων πρέπει να παρακολουθούν την όλη διαδικασία και να ζητούν έγκαιρα από τις Ιατρικές Υπηρεσίες και Υπηρεσίες Δημόσιας Υγείας τη σύγκληση Ιατροσυμβουλίου για εξέταση των περιπτώσεων υπαλλήλων που χρειάζεται να απουσιάσουν για λόγους ασθενείας πέραν της συνήθους άδειας ασθενείας των 42 ημερολογιακών ημερών, δηλαδή αμέσως μόλις ο υπάλληλος εξαντλήσει τη συνήθη αυτή άδεια ή ακόμα και εκ των προτέρων, εφόσον με βάση το τελευταίο ιατρικό πιστοποιητικό που προσκομίζει, η περίοδος της απουσίας του είναι ήδη προβλεπτό ότι θα υπερβεί τις 42 ημερολογιακές ημέρες».

Μεγάλο το πρόβλημα
Αξίζει, πάντως, να τονιστεί πως το πρόβλημα της κατάχρησης των αδειών ασθενείας στον δημόσιο τομέα το κατέδειξαν και σχετικά στοιχεία που δημοσίευσε το Υπουργείο Οικονομικών για το 2013. Με βάση τα στοιχεία, πέραν των 1000 δημοσίων υπαλλήλων ή το 40% που απασχολούνται σε όλες τις υπηρεσίες που υπάγονται στο Υπουργείο Οικονομικών, έλαβαν το 2013 άδεια ασθενείας χωρίς καν να χρειαστεί να παρουσιάσουν πιστοποιητικό γιατρού.

Την ίδια περίοδο ο συνολικός αριθμός των υπαλλήλων του Υπουργείου Οικονομικών που έλαβαν άδειες ασθενείας το 2013 ανήλθε στους 1.664 από τους 2.445 υπηρετούντες υπαλλήλους. Μάλιστα, το Υπουργείο σε μία προσπάθεια να βάλει φρένο στην αλόγιστη χρήση της άδειας ασθενείας γενικότερα στον δημόσιο τομέα, αποφάσισε να δημοσιοποιεί στην ιστοσελίδα του αναλυτικά στοιχεία εφαρμόζοντας, ατύπως, τη μέθοδο του name and shame για τμήματα που «φέρουν τον ιό» των αδειών ασθενείας.