Πετυχαίνει σταδιακά σταθερότητα και ανάπτυξη
Χωρίς τις αναγκαίες μεταρρυθμίσεις η χώρα θα είναι δύσκολο να προσελκύσει ξένες επενδύσεις που είναι αναγκαίες για να καταστήσουν βιώσιμη την ανάκαμψη…

Κατά τα έξι χρόνια οικονομικής ύφεσης σημειώθηκε πτώση της ελληνικής παραγωγής κατά 25%. Παράλληλα, χιλιάδες οικογενειακές επιχειρήσεις κατέρρευσαν ενώ οι συνταξιούχοι και οι άνεργοι υπέστησαν σημαντική πτώση στο βιοτικό τους επίπεδο. Τώρα όμως η οικονομία έχει σταθεροποιηθεί, ενώ προβλέπεται ότι το 2014 η Ελλάδα θα επιστρέψει σε ρυθμό ανάπτυξης, ρυθμός που θα επιταχυνθεί το 2015 μετά από την πιο βαθιά οικονομική κρίση από τον δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο. Τονίζεται όμως ότι για να επιτευχθεί βιώσιμη ανάκαμψη θα χρειαστεί η εφαρμογή περαιτέρω μεταρρυθμίσεων.

Όπως αναφέρουν οικονομικοί αναλυτές, χωρίς τις αναγκαίες μεταρρυθμίσεις η Ελλάδα θα είναι δύσκολο να προσελκύσει ξένες επενδύσεις που είναι αναγκαίες να καταστήσουν βιώσιμη την ανάκαμψη. Παράλληλα, οι οικονομολόγοι συμφωνούν ότι, μόνο με τον τουρισμό και τη ναυτιλία, τους δύο σημαντικούς παραδοσιακούς πυλώνες της ελληνικής οικονομίας, μακροπρόθεσμα, δεν θα δημιουργηθούν αρκετές νέες θέσεις εργασίας. Η οικονομία προβλέπεται να επεκταθεί με ρυθμό 0,4-0,6% κατά το 2014, αν και ορισμένοι αναλυτές προβλέπουν ότι σαν αποτέλεσμα της σημαντικής επίδοσης του τουρισμού ο ρυθμός ανάπτυξης μπορεί να φθάσει και το 0,9-1,0%.

Αναφέρεται επίσης ότι η εμπιστοσύνη των καταναλωτών επανέρχεται αφού η ιδιωτική κατανάλωση κατά το πρώτο τρίμηνο αυξήθηκε κατά 0,7%, αύξηση που ήταν η πρώτη σε πάνω από τέσσερα χρόνια. Ο δείκτης επιχειρηματικής εμπιστοσύνης αυξήθηκε στο πιο ψηλό σημείο σε έξι χρόνια, με τις τράπεζες να δηλώνουν αυξημένη ζήτηση για δάνεια από εταιρείες που δραστηριοποιούνται σε τομείς που ανακάμπτουν, όπως είναι η ενέργεια και τα έργα υποδομής. Τον περασμένο Απρίλιο η κυβέρνηση έχει διαθέσει στις διεθνείς κεφαλαιαγορές €3 δις ομόλογα πενταετούς διάρκειας με επιτόκιο 4,95%, ενώ τον Ιούλιο διέθεσε άλλα €1,5 δις ομόλογα τριετούς διάρκειας.

Η επιτυχημένη επιστροφή της Ελλάδας στις κεφαλαιαγορές έχει αυξήσει την εμπιστοσύνη στη μεσοπρόθεσμη προοπτική της χώρας και έχει ενθαρρύνει τα επενδυτικά ταμεία να δώσουν μεγαλύτερη σημασία στις ελληνικές εταιρείες που έχουν επιβιώσει από την κρίση. Αλλά εκτός από την προώθηση και νέων μεταρρυθμίσεων περισσότερα εμπόδια πρέπει να υπερπηδηθούν προτού η Ελλάδα επιτύχει βιώσιμη ανάπτυξη. Το πρώτο εμπόδιο είναι οι ελληνικές τράπεζες να αντιμετωπίσουν επιτυχώς τα στρες αντοχής που διεξάγει η ΕΚΤ σχετικά με τις ανάγκες ανακεφαλαιοποίησης των τραπεζών και τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια. Το δεύτερο εμπόδιο είναι οι διαπραγματεύσεις με την Ε.Ε. και το ΔΝΤ για διευκολύνσεις όσον αφορά το δημόσιο χρέος και κατά πόσο στην Ελλάδα θα παραχωρηθεί ή όχι ένα δεύτερο «κούρεμα» του χρέους.

Μια τρίτη ανησυχία για την κυβέρνηση είναι η εκλογή από το Κοινοβούλιο, τον ερχόμενο Φεβρουάριο, νέου προέδρου αφού ο σημερινός πρόεδρος κ. Κάρολος Παπούλιας αφυπηρετεί. Αν το Κοινοβούλιο δεν επιτύχει την εκλογή νέου προέδρου, αφού χρειάζεται πλειοψηφία 3/5 των βουλευτών, θα πρέπει να προχωρήσει η χώρα σε νέες βουλευτικές εκλογές. Ασφαλώς, θα πρέπει να αποφασιστεί και το ευαίσθητο θέμα στο κατά πόσον η χώρα θα χρειαστεί ένα νέο πακέτο στήριξης, αφού το υφιστάμενο πακέτο λήγει στο τέλος του χρόνου, αν και το ΔΝΤ πρόκειται να παραχωρήσει ακόμα €16 δις κατά το 2015 - 2016.

Όπως αναφέρουν οικονομικοί αναλυτές οι Έλληνες έχουν διδαχθεί από τα προβλήματα που δημιούργησε η δημοσιονομική σπατάλη και έχει δημιουργηθεί μια νέα νοοτροπία για προώθηση ενός νέου οικονομικού μοντέλου με τον ίδιο τρόπο που η Γερμανία διδάχθηκε από τον υπερπληθωρισμό της δεκαετίας του 1920 και η Αμερική από τη μεγάλη οικονομική κρίση της δεκαετίας του 1930. Όπως αναφέρει ο κ. Κυριάκος Μητσοτάκης, υπουργός για τη μεταρρύθμιση της δημόσιας υπηρεσίας με στόχο τη μείωση του μεγέθους της κρατικής μηχανής, το μεταρρυθμιστικό πρόγραμμα που συμφωνήθηκε με τους διεθνείς δανειστές της χώρας είναι απλά η αρχή της διαδικασίας και ότι η Ελλάδα θα χρειαστεί το δικό της μνημόνιο.

«Οι Έλληνες είναι σε μεγάλο βαθμό ατομικιστές, αλλά η κρίση τους έχει υποχρεώσει να συνεργάζονται περισσότερο, «δήλωσε ο κ. Μητσοτάκης. Σύμφωνα δε με τον κ. Μητσοτάκη το κυβερνητικό μισθολόγιο κατά τα τελευταία πέντε χρόνια μειώθηκε από τα €24,5 δις το 2009 στα €16 δις το 2013, δηλαδή κατά το 1/3. Αναφέρεται όμως ότι παρ' όλη την αντίθεσή τους στις διαθρωτικές μεταρρυθμίσεις που περιέχονται στο μνημόνιο, η πλειοψηφία των Ελλήνων υποστηρίζουν την παραμονή της χώρας στην ευρωζώνη.

Αναφέρεται δε ότι η Ελλάδα έχει ανακτήσει το μεγαλύτερο μέρος της κατά 30% πτώσης στην ανταγωνιστικότητά της που υπέστη κατά την πρώτη δεκαετία της ένταξης της χώρας στο ευρώ. Και τούτο εξαιτίας της σημαντικής πτώσης στα ημερομίσθια και των μεταρρυθμίσεων που έχουν διανοίξει την εργασιακή αγορά. Το ΔΝΤ όμως προειδοποιεί ότι χρειάζονται περαιτέρω διαθρωτικές μεταρρυθμίσεις για να μετατραπεί η σημερινή εύθραυστη ανάκαμψη σε βιώσιμη ανάκαμψη. Ο ΟΟΣΑ έχει υιοθετήσει αρκετές από τις μεταρρυθμίσεις που έχει εισηγηθεί ο Οργανισμός αυτός για να μειωθούν τα εμπόδια στον ανταγωνισμό, αν και ορισμένα μέτρα έχουν είτε καθυστερήσει είτε υποβαθμιστεί λόγω επεμβάσεων από ισχυρές ομάδες πιέσεως. Αξιωματούχοι της κυβερνήσεως πιστεύουν ότι η κυβέρνηση θα πρέπει να προωθήσει το δικό της πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων, αν και οικονομικοί αναλυτές φοβούνται ότι χωρίς την επίβλεψη της Τρόικας οι μεταρρυθμίσεις στον δημόσιο τομέα θα εγκαταλειφθούν, ενώ ο έλεγχος στις δημόσιες δαπάνες θα χαλαρωθεί.

Τι θα απαιτήσει από την Τρόικα
Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ κυβέρνηση προσπαθεί να πείσει τους διεθνείς δανειστές της ότι μετά από χρόνια αυστηρής λιτότητας η χώρα, κατά το 2015, δικαιούται μείωση στη φορολογία, αφού κατά το 2014 αναμένεται να υπερβεί τον στόχο του 1,5% του ΑΕΠ πρωτογενούς δημοσιονομικού πλεονάσματος (δηλαδή πριν από την πληρωμή των τόκων). Ο νέος Υπουργός Οικονομικών, κ. Κίκας Χαρτουβάλης θα συζητήσει με την Τρόικα τη μείωση του ΦΠΑ, την ειδική φορολογία στα καύσιμα και τον αποκαλούμενο «φόρο αλληλεγγύης» που καταβάλλεται σε ετήσια εισοδήματα πάνω από €12.000. Κατά συνέπεια, η μείωση οποιουδήποτε από τις φορολογίες αυτές θα προσέφερε ανακούφιση στους φορολογούμενους που επιβαρύνονται με άνευ προηγουμένου φόρους στην ακίνητη ιδιοκτησία και άλλα ειδικά μέτρα, που στόχο έχουν να χρηματοδοτήσουν τα δάνεια από την Τρόικα.

Ο Σύνδεσμος ξενοδόχων και τουριστικών πρακτόρων έχει δηλώσει πως αναμένεται ότι κατά το 2014 οι αφίξεις τουριστών θα φθάσουν το επίπεδο ρεκόρ των 19,5 εκ., ενώ τα έσοδα προβλέπονται να αυξηθούν στα €13 δις, ποσό που ισοδυναμεί με 17% του ΑΕΠ. Τονίζεται ότι ο χρόνος αυτός, όσον αφορά τον τουρισμό, θεωρείται ο καλύτερος από τότε που η Ελλάδα διοργάνωσε τους Ολυμπιακούς Αγώνες το 2004. Υπολογίζεται δε ότι κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού 20 χιλιάδες νέες θέσεις εργασίας δημιουργήθηκαν, ενώ η επιχειρηματική εμπιστοσύνη και των καταναλωτών βρίσκεται στο πιο υψηλό σημείο από έξι χρόνια.

ΚPMG
Λογιστικές, Ελεγκτικές, Φορολογικές και Συμβουλευτικές Υπηρεσίες
Οι απόψεις και γνώμες που διατυπώνονται στο παρόν είναι αυτές του συγγραφέα και δεν εκπροσωπούν κατ’ ανάγκη τις απόψεις και γνώμες της KPMG International ή Οίκων Μελών της KPMG.