Μετά το αντισυνταγματικό κούρεμα, η Τρόικα ζητά εκποιήσεις με βάση το Σύνταγμα
Αφήνει μικρό περιθώριο για συζήτηση σε ορισμένες τροπολογίες τις οποίες ζήτησαν τα κόμματα

Τονίζοντας εμφαντικά ότι οποιαδήποτε τροπολογία του νομοσχεδίου για εκποιήσεις θα πρέπει να εμπίπτει στο πνεύμα των αρχών που διέπουν το αρχικό μνημόνιο, η Τρόικα απάντησε στις οκτώ τροπολογίες που ζήτησαν τα κόμματα, αφήνοντας κάποια περιθώρια τα οποία δυνατόν να χρησιμοποιηθούν από την Κυβέρνηση για επαναδιαπραγμάτευση. Το πλέον αξιοσημείωτο, όμως, όσων περιγράφονται στην απάντηση της Τρόικας είναι το γεγονός ότι οι δανειστές μας επισημαίνουν ότι τυχόν τροπολογίες στο νομοσχέδιο δεν θα πρέπει να αντιβαίνουν του Συντάγματος, δεν πρέπει δηλαδή να είναι αντισυνταγματικές.

Η επισήμανση αυτή έτυχε αρκετής συζήτησης από κοινοβουλευτικούς αλλά και νομικούς κύκλους, αφού τα περί αντισυνταγματικότητας προέρχονται από την Τρόικα, η οποία συμπεριφέρθηκε στην Κύπρο με τον πλέον αντισυνταγματικό τρόπο, καταπατώντας όχι μόνον το κυπριακό σύνταγμα αλλά κι εκείνο της ΕΕ, το οποίο κατοχυρώνει ανθρώπινα δικαιώματα, όπως αυτό της ιδιοκτησίας και της περιουσίας. Τρανό παράδειγμα, η πρωτοφανής απόφασή της για κούρεμα των καταθέσεων.

Οκτώ τροπολογίες
Οι απαντήσεις της Τρόικας δόθηκαν επί εγγράφου το οποίο της απέστειλε η Κυβέρνηση και το οποίο περιέχει οκτώ τροπολογίες που τα κόμματα εισηγούνται να γίνουν στο νομοσχέδιο για τις εκποιήσεις. Η Τρόικα απάντησε σε όλες τις τροπολογίες χρησιμοποιώντας σε αρκετές περιπτώσεις εκφράσεις όπως «αναμένεται», «θα μπορούσε», «θα σήμαινε», «ενδεχομένως», εκφράσεις οι οποίες ανοίγουν τον δρόμο τουλάχιστον για συζήτηση των τροπολογιών.

Πέραν των πιο πάνω όμως, από βουλευτές ελέχθη ότι γι' άλλη μια φορά η Βουλή βρίσκεται και πάλι με το πιστόλι στον κρόταφο και της ζητείται να ψηφίσει εν τω άμα, άρον άρον δηλαδή, ένα σημαντικότατο νομοσχέδιο, το οποίο στοχεύει τους απλούς πολίτες οι οποίοι, άνεργοι ή με μειωμένο κατά μέχρι και 60% μισθό, αδυνατούν να ανταποκριθούν στις υποχρεώσεις τους. Με την ψήφιση του νομοσχεδίου οι άνθρωποι αυτοί κινδυνεύουν να χάσουν τις περιουσίες τους αν είναι μικροεπιχειρηματίες που έχουν βάλει λουκέτο. Απο την 1η Ιανουαρίου, χιλιάδες άλλοι πολίτες θα βρεθούν αντιμέτωποι με την εκποίηση του σπιτιού τους, επειδή είτε λόγω ανεργίας είτε μείωσης μισθού, αδυνατούν να καταβάλλουν τη δόση του στεγαστικού δανείου τους.

Θα πρέπει να σημειωθεί ότι με βάση όσα ακούστηκαν χθες στη Βουλή, το νομοσχέδιο δεν φαίνεται να ψηφίζεται από κανένα κόμμα πλην του ΔΗΣΥ.
Οι απαντήσεις της Τρόικας δόθηκαν στους βουλευτές των Επιτροπών Οικονομικών και Εσωτερικών, που συνήλθαν εκτάκτως χθες για να συζητήσουν το νομοσχέδιο της Κυβέρνησης για τις εκποιήσεις ακινήτων. Το νομοσχέδιο πρέπει, σύμφωνα με την Κυβέρνηση, να ψηφισθεί μέχρι το τέλος Αυγούστου, διαφορετικά η Τρόικα δεν θα προχωρήσει σε εκταμίευση της πέμπτης δόσης, που ανέρχεται σε 456 εκατομμύρια, χρήματα τα οποία χρειάζεται επειγόντως το κράτος για να αποπληρώσει δάνεια και να καλύψει άλλες ανάγκες του.

Δεκάδες καλεσμένοι, μαραθώνια συνεδρία
Η συζήτηση χθες στην κοινή συνεδρία των δύο Επιτροπών ήταν μαραθώνια, μια και σ’ αυτήν κλήθηκαν και μίλησαν δύο Υπουργοί, ο Οικονομικών και ο Εσωτερικών, η Διοικητής της Κεντρικής Τράπεζας, ο Γενικός Εισαγγελέας, οι πρόεδροι όλων των συντεχνιών, η ΟΕΒ, το ΚΕΒΕ, ο γενικός διευθυντής του Συνδέσμου Τραπεζών, εκπρόσωποι Συνδέσμων που έχουν σχέση με ακίνητη περιουσία, εκτιμητές, επιχειρηματίες ανάπτυξης γης, το ΕΤΕΚ, καθώς και σύνδεσμοι προστασίας πρώτης κατοικίας και δανειοληπτών.

Μετά την παρουσίαση των θέσεων του καθενός από αυτούς, τις θέσεις τους ανέλυσαν και τα κοινοβουλευτικά κόμματα, ενώ η συζήτηση θα συνεχιστεί και σήμερα. Σύμφωνα μάλιστα με τον Πρόεδρο της Επιτροπής Οικονομικών Νικόλα Παπαδόπουλο, θα γίνει κατ’ άρθρο συζήτηση του νομοσχεδίου, γεγονός που μεταφράζεται σε πολύωρες συνεδρίες, τον αριθμό των οποίων κανείς δεν μπορεί να προϋπολογίσει.

Υπουργικές διαβεβαιώσεις
Εκείνο πάντως που προσπάθησαν να διαβεβαιώσουν τη Βουλή οι Υπουργοί Οικονομικών και Εσωτερικών, κυρίως ο Σωκράτης Χάσικος, είναι πως η πρώτη κατοικία θα προστατευθεί και ότι δεν θα γίνουν μαζικές εκποιήσεις. Εκείνο που θα γίνει, είπε, είναι επίσπευση των διαδικασιών.

Και οι δύο Υπουργοί αναφέρθηκαν στο πλαίσιο αφερεγγυότητας για το οποίο σύντομα η Κυβέρνηση θα πάει στη Βουλή με νομοσχέδιο, και είπαν πως αυτό θα προσφέρει δίκτυ ασφαλείας στους οφειλέτες πρώτης κατοικίας και μικρών επιχειρήσεων. Από πλευράς βουλευτών, πάντως, τονίστηκε επιτακτικά ότι τα δύο νομοσχέδια θα έπρεπε να κατατεθούν ταυτόχρονα για να υπάρχει συνολική εικόνα της κατάστασης που θα δημιουργηθεί. (Ρεπορτάζ για όσα λέχθηκαν χθες στις Επιτροπές Οικονομικών και Εσωτερικών δημοσιεύουμε στις σελίδες 4, 5, 6, και 7).

Δικαιώματα μόνον για τις τράπεζες
Εντύπωση προκαλεί η συνεχής αναφορά στο σημείωμα που η Τρόικα απέστειλε στην Κυβέρνηση, η επίμονη αναφορά της στα συμβατικά δικαιώματα των τραπεζών, χωρίς να γίνεται έστω και αδιόρατη μνεία σε συμβατικά δικαιώματα των καταθετών, οι οποίοι έχασαν περιουσίες με την απόφαση για το κούρεμα.

Πέραν της σαφούς αναφοράς της Τρόικας στα συμβατικά δικαιώματα των τραπεζών, για να απορρίψει την τροπολογία για διαγραφή του υπολοίπου του χρέους ενός οφειλέτη του οποίου εκποιείται η περιουσία, σαφής και ρητή αναφορά γίνεται και στις απαντήσεις της για τα δικαιώματα των τραπεζών σε σχέση με τις προσωπικές εγγυήσεις.

Στις υπόλοιπες των απαντήσεών της η Τρόικα αναφέρεται στην ανάγκη διασφάλισης των συμφερόντων των τραπεζών, καθόλου όμως στα δικαιώματα των καταθετών ή και των οφειλετών. Γίνεται επίσης επίμονη αναφορά στην ανάγκη για μη εισαγωγή περαιτέρω εμποδίων στη διαδικασία για εκποιήσεις ακινήτων που δόθηκαν ως εξασφάλιση δανείων.

Πώς απάντησε η Τρόικα στις τροπολογίες των κομμάτων
Οι απαντήσεις που η Τρόικα έδωσε στην Κυβέρνηση σε σχέση με τις τροπολογίες τις οποίες προτείνουν τα κόμματα δόθηκαν χθες στους βουλευτές με σημείωμα που κατέθεσε ο Σωκράτης Χάσικος, στη διάρκεια της συνεδρίας των Επιτροπών Οικονομικών και Εσωτερικών.

Μεταξύ άλλων, η Τρόικα απορρίπτει την εισήγηση για διαγραφή του υπόλοιπου του χρέους ενός οφειλέτη με την εκποίηση της περιουσίας του. Αυτό «θα σήμαινε σοβαρή παρέμβαση στα συμβατικά δικαιώματα του πιστωτή και ενδεχομένως να εγερθεί θέμα αντισυνταγματικότητας», σημειώνει η Τρόικα.

Απορρίπτει επίσης και το ενδεχόμενο παραμερισμού προσωπικών εγγυήσεων σε περίπτωση εκποιήσεων, κάνοντας λόγο και για ενδεχόμενη αντισυνταγματικότητα. «Αν γίνει αυτό με νόμο», τονίζουν, «θα υπάρχει παρέμβαση στη συμβατική σχέση μεταξύ της τράπεζας και του εγγυητή, που θα μπορούσε να υπονομεύσει τη νομική αξία της σύμβασης εγγύησης, ενδεχομένως, εγείροντας θέμα αντισυνταγματικότητας».
Οι δανειστές μας διαφωνούν και με την ιδέα της νομοθετικής ρύθμισης του αριθμού των εκποιήσεων, σημειώνοντας ότι αυτό θα ήταν εκτός των αρχών που συμφωνήθηκαν στο μνημόνιο, για παράκαμψη κυβερνητικών φορέων στη διαδικασία εκποίησης.

«Ο περιορισμός του αριθμού εκποιήσεων νομοθετικά», αναφέρει η Τρόικα, «παραβιάζει ξεκάθαρα αυτό που συμφωνήθηκε στο αρχικό μνημόνιο, θέτοντας επιπρόσθετα εμπόδια, παρόμοια με αυτά της υφιστάμενης νομοθεσίας. Αναμένεται ότι οι τράπεζες δεν θα εκποιήσουν μαζικά περιουσίες, γνωρίζοντας τις αρνητικές συνέπειες που μια τέτοια εξέλιξη θα έχει και στους δικούς τους ισολογισμούς».
Αρνητική είναι η Τρόικα και στην τροπολογία που προτείνεται στο νομοσχέδιο ώστε η εκποίηση να προχωρεί μόνο εάν αποτυγχάνει λόγω αθέτησης του οφειλέτη, συμφωνημένης αναδιάρθρωσης. Κάτι τέτοιο θα υπονόμευε, αναφέρει, τα δικαιώματα των πιστωτών.

Απορρίπτεται επίσης και η ιδέα της θεσμοθέτησης με νόμο των οδηγιών της Κεντρικής Τράπεζας για αναδιαρθρώσεις. «Δεν θα ήταν σύμφωνη με τη δέσμευση της Κυβέρνησης στο πλαίσιο του προγράμματος για τη μη εισαγωγή περαιτέρω εμποδίων στη διαδικασία εκποίησης».

Για το ύψος της επιφυλασσόμενης τιμής, και της έκπτωσης 50%, η Τρόικα αναφέρει ότι δεν είναι προς το συμφέρον της τράπεζας να εκποιήσει σε χαμηλή τιμή. Διαφωνεί επίσης με τη χρήση των τιμών που θα χρησιμοποιήσει το Κτηματολόγιο για τη φορολογία των ακινήτων, σημειώνοντας ότι οι τιμές αυτές καθορίστηκαν μόνο για σκοπούς φορολογίας και ότι δεν αντανακλούν ορθά την αγοραία αξία του ακινήτου. Αναφέρει, όμως, ότι «εντούτοις η αξία αυτή θα μπορούσε να χρησιμεύσει ως δείκτης για την εκτίμηση που πραγματοποιείται από τους επαγγελματίες εκτιμητές στο πλαίσιο της εκποίησης».

Τέλος, σημειώνει ότι ο νόμος για τις εκποιήσεις θα πρέπει να έχει άμεση ισχύ για όλα τα υποθηκευμένα ακίνητα, εκτός από την κύρια κατοικία στην οποία δίνεται «ζωή» μέχρι την 1η Ιανουαρίου 2015.