Θύελλα αντιδράσεων προκάλεσε η αποκάλυψη των New York Times

Η απόκρυψη της έκθεσης της Blackrock, ανέφεραν χαρακτηριστικά στην εφημερίδα μας νομικοί κύκλοι, είχε ως αποτέλεσμα την καταστροφική για την Κύπρο απόφαση του Γιούρογκρουπ

Η ΕKΘΕΣΗ της Pimco αποτελούσε έναν «οδηγό» για την Κεντρική Τράπεζα, όχι όμως για την πώληση στην Πειραιώς, αλλά για τον καθορισμό των μελλοντικών αναγκών των τραπεζών…

Η αποκάλυψη των New York Times (ΝΥΤ) για την ύπαρξη και δεύτερης έκθεσης σε σχέση με τις κεφαλαιακές ανάγκες των κυπριακών τραπεζών το 2012 και μάλιστα μιαν έκθεση που ετοίμασε ο διεθνώς γνωστός οίκος Blackrock και η οποία δεν είδε ποτέ το φως της δημοσιότητας αφού απεκρύβη και από αυτήν ακόμα την Κυβέρνηση Αναστασιάδη, προκάλεσε θύελλα αντιδράσεων τόσο σε οικονομικό όσο και σε πολιτικό αλλά και νομικό επίπεδο. Δεν είναι λίγοι που μιλούν για απόκρυψη στοιχείων από πλευράς Κεντρικής Τράπεζας, λαμβανομένου υπόψη ενός αποσπάσματος του δημοσιεύματος των ΝΥΤ, το οποίο αναφέρει τα εξής:

«Σε σχέση με το ερώτημα γιατί δεν είπε στη νέα Κυβέρνηση για την έκθεση της Blackrock, απάντησε (Σ.Σ. ο τέως διοικητής Π. Δημητριάδης) ότι το θέμα ήταν πολύ τεχνικό για να το αντιληφθούν οι ανώτατοι αξιωματούχοι (του κράτους) και ότι η έκθεση δεν είχε ολοκληρωθεί εντελώς όταν άρχισαν οι συνομιλίες τον Μάρτιο του 2013».

Οικονομική παράλυση

«Η απόκρυψη της έκθεσης της Blackrock», ανέφεραν χαρακτηριστικά στην εφημερίδα μας νομικοί κύκλοι, «είχε ως αποτέλεσμα την καταστροφική για την Κύπρο απόφαση του Γιούρογκρουπ, που βασίσθηκε στο ακραίο σενάριο της Pimco, για κούρεμα των καταθέσεων και κατ’ επέκτασιν οικονομική παράλυση. Αν αυτό δεν αποτελεί προσπάθεια εξόντωσης της οικονομίας της χώρας, τι άλλο μπορεί να λεχθεί ότι αποτελεί μια τέτοια προσπάθεια;», διερωτώντο.

Όπως γράφουν οι ΝΥΤ, με βάση την έκθεση της Blackrock, οι τράπεζες στην Κύπρο χρειάζονταν ένα τουλάχιστον δισεκατομμύριο λιγότερο από το ποσόν που η Pimco βρήκε ότι χρειάζονταν, 7,8 δις αντί 8,8 δις δηλαδή. Η διαφορά του ενός δις σε σχέση με το 47,5% του κουρέματος που αποφασίσθηκε ρίχνει το ποσοστό στο 35%. Η διαφορά του 12,5% ισούται με το 25% του 47,5%.

Το 1 δις είναι το απολύτως ελάχιστο

Φυσικά από την έκθεση της Blackrock εξάγεται ότι το 1 δις είναι το απολύτως ελάχιστο ποσόν, αφού αφήνεται να διαφανεί ότι ίσως οι κυπριακές τράπεζες χρειάζονταν μέχρι και 3 δις λιγότερα απ' όσα η Pimco βρήκε. Η ίδια η ΝΥΤ γράφει στο δημοσίευμά της ότι «κυβερνητικοί ερευνητές, που συνεχίζουν να ασχολούνται με το θέμα, λένε ότι οι κεφαλαιουχικές ανάγκες ήταν ακόμη πιο χαμηλές, μόλις πάνω από €6 δις».

Το κούρεμα των καταθέσεων

Στο σημείο αυτό αξίζει να παραθέσουμε και όσα η εφημερίδα μας έγραψε στις 3 Νοεμβρίου 2013, για το ποσοστό του κουρέματος των τραπεζών Κύπρου και Λαϊκή. Το δημοσίευμα εκείνο δεν αμφισβητήθηκε από κανέναν. Αντίθετα, υπήρξε απόλυτη σιωπή, ακόμα και από την Κεντρική Τράπεζα. Ιδού το απόσπασμα:

«Η Τράπεζα Κύπρου θα μπορούσε να ανακεφαλαιοποιηθεί με κούρεμα μόλις 11% επί του συνόλου των καταθετών της και η Λαϊκή θα μπορούσε και να παραμείνει ζωντανή και να ανακεφαλαιοποιηθεί, αν επιβαλλόταν κούρεμα 15% επί του συνόλου των καταθετών της. Το κράτος όφειλε να διαθέτει στο Ταμείο Προστασίας Καταθετών κεφάλαια αρκετά, ώστε να αποζημιώσει τους ασφαλισμένους καταθέτες, όσους δηλαδή διέθεταν μέχρι και 100.000 ευρώ. Δεν είχε όμως.

Έτσι, οι ούτω καλούμενοι μη ασφαλισμένοι καταθέτες, όσοι είχαν δηλαδή καταθέσεις πέραν των 100.000 ευρώ, εξαναγκάσθηκαν να καταβάλουν αυτοί την αποζημίωση για να ανακεφαλαιοποιηθεί η Τράπεζα Κύπρου. Η Λαϊκή δεν χρειάστηκε ανακεφαλαιοποίηση. Της έβαλαν λουκέτο και φόρτωσαν τον ELA και τις υποχρεώσεις της στην Τράπεζα Κύπρου.

Υπολογισμοί με βάση το ακραίο σενάριο της PIMCO

»Οι πιο πάνω υπολογισμοί είναι απλοί, στηρίζονται μάλιστα στο ακραίο σενάριο της PIMCO, αυτό που όλοι χαρακτήρισαν διογκωμένο και εκτός πραγματικότητας. Αν οι υπολογισμοί γίνουν με βάση το πιο ήπιο σενάριο, αυτό που ονομάσθηκε βασικό, τότε σίγουρα το κούρεμα θα έπρεπε να ήταν σαφώς σημαντικά πιο χαμηλό και από το 11% και από το 15%. Επίσης στους υπολογισμούς δεν ελήφθη καθόλου υπόψη η πιθανότητα κρατικής στήριξης, αφού ο ορθός υπολογισμός των αριθμών που έδωσε η PIMCO για την ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών, θα δημιουργούσε και σοβαρό ενδεχόμενο να καλυφτούν οι ανάγκες τους με κρατική στήριξη και όχι με κούρεμα.

Πολύμηνη κι ενδελεχής μελέτη

»Όλα όσα προαναφέρονται, αποτελούν το συμπέρασμα σοβαρής, πολύμηνης και ενδελεχούς μελέτης εγκεκριμένων λογιστών και οικονομολόγων, οι οποίοι δηλώνουν κατηγορηματικά ότι η κατάσταση στη χώρα μας θα απείχε πολύ από τη σημερινή, αυτήν της πλήρους σχεδόν οικονομικής καταστροφής την οποία όλοι βιώνουμε με δεκάδες χιλιάδες ανέργους, ανθρώπους να φυτοζωούν με μισθούς πείνας και άτομα καθ' όλα αξιόχρεα μέχρι πρότινος, να μπαίνουν πρώτα στη λίστα όσων σύντομα θα πρέπει να βρουν λεφτά για να κρατήσουν τα σπίτια τους και τις επιχειρήσεις τους».

Μιλούσαν με κωδικούς!

ΑΠΟ το δημοσίευμα των ΝΥΤ ξεχωρίζει και η αντιπαράθεση που είχε ξεσπάσει μεταξύ Pimco και Blackrock, με την πρώτη να υποστηρίζει ότι τα σενάριά της ήταν ορθά αφού ήταν βασισμένα σε όσα στοιχεία τής έδωσε η ίδια η Κεντρική Τράπεζα, και την Blackrock να λέει ότι η έκθεση τής πρώτης δεχόταν πολύ λίγες πιθανότητες διευθέτησης των προβληματικών δανείων, ενώ ήταν πολύ «επιθετική» για τις τιμές των ακινήτων, γεγονός που μείωνε την αξία των υποθηκών στις τράπεζες.

«Όλα αυτά», έγραψε η Blackrock στην έκθεσή της, «αύξαναν τις ζημιές των τραπεζών από τα δάνεια καθώς και τα κεφάλαια που αυτές χρειάζονταν για να παραμείνουν βιώσιμες». Η αμερικανική εφημερίδα γράφει, επίσης, ότι η έκθεση της Blackrock κρατήθηκε μυστική. Τόσο πολύ, που ακόμα και οι άνθρωποί της όταν επικοινωνούσαν μεταξύ τους είχαν κωδικούς: Clair για την Κεντρική Tράπεζα της Κύπρου, Peter για την Pimco και Ben για την Blackrock!

Για την ιστορία…

ΟΠΩΣ είναι γνωστό η ΚΤ είχε αναθέσει στην Pimco τη μελέτη, παρά το γεγονός ότι ο οίκος αυτός είχε ζητήσει τα διπλάσια λεφτά για να την αναλάβει και είχε λιγότερη πείρα σε τέτοιες μελέτες απ' ό,τι η BlackRock. Η έκθεση της Pimco είχε χαρακτηρισθεί τότε υπερβολική μέχρι και εξωπραγματική σε σχέση με τις ανάγκες των τραπεζών Κύπρου και Λαϊκή.

Στις αρχές του 2013, όταν ο τέως διοικητής διαπίστωσε ότι τα σενάρια που ετοίμασε η Pimco έφερναν χάος στο τραπεζικό και όχι μόνον τοπίο, ζήτησε βοήθεια από την Blackrock.

Ανορθόδοξη κίνηση

Μάλιστα η ΝΥΤ γράφει ότι η κίνηση αυτή ήταν ένα ανορθόδοξο βήμα, μιας και η Blackrock είχε απορριφθεί αρχικά από τον Πανίκο Δημητριάδη, και αντί αυτής επελέγη η Pimco για την αξιολόγηση των τραπεζών. Γράφει σχετικα η εφημεριδα ΝΥΤ:

«O διοικητής της ΚΤ, εκφράζοντας ανησυχίες για τα μοντέλα και την προσέγγιση της Pimco, ζήτησε από την BlackRock, τον μεγαλύτερο επενδυτή στον κόσμο, να εξετάσει λεπτομερώς τη δουλειά του ανταγωνιστή του.

Η μελέτη της BlackRock, η οποία ποτέ δεν έχει δημοσιευθεί, δείχνει ότι οι ανάγκες των τραπεζών ήταν €1 δισ. λιγότερες απ' ό,τι η εκτίμηση της Pimco των €8,8 δις. Οι αξιωματούχοι της Κ.Τ. δεν ενημέρωσαν τη νέα κυπριακή Κυβέρνηση για την ύπαρξη της έκθεσης όταν γίνονταν οι διαπραγματεύσεις για τη διάσωση τον Μάρτιο του 2013. Κυβερνητικοί ερευνητές, που συνεχίζουν να ασχολούνται με το θέμα, λένε ότι οι κεφαλαιουχικές ανάγκες ήταν ακόμη πιο χαμηλές, μόλις πάνω από €6 δις».

Χρησιμοποιήθηκε και για την πώληση στην Πειραιώς

Ένα άλλο σημείο, το οποίο αναφέρεται στο δημοσίευμα και το οποίο σχολιάζεται έντονα, είναι η δήλωση των αναλυτών της Pimco που πήραν μέρος στην ετοιμασία της έκθεσης για τις μελλοντικές κεφαλαιακες ανάγκες των τραπεζών, ότι: Η έκθεσή τους δεν προοριζόταν να χρησιμοποιηθεί για την αποτίμηση της συναλλαγής που έγινε με την Πειραιώς.

Παρά ταύτα η έκθεση χρησιμοποιήθηκε και γι’ αυτόν τον σκοπό. Δεν ήταν φυσικά εντελώς λανθασμένη ενέργεια, όπως δηλώνουν οικονομικοί κύκλοι, αφού η έκθεση της Pimco αποτελούσε έναν «οδηγό» για την Κεντρική Τράπεζα, όχι όμως για να την πάρει στην Πειραιώς αλλά όπως προαναφέρεται, για τον καθορισμό των μελλοντικών αναγκών των τραπεζών.

Για το θέμα της Πειραιώς η ΝΥΤ γράφει τα εξής:

«Αυτό που εντείνει τον θυμό των Κυπρίων είναι το γεγονός ότι η έκθεση της Pimco χρησιμοποιήθηκε από Ευρωπαίους αξιωματούχους για να δικαιολογηθεί η υπερβολικά χαμηλή (rock-bottom) τιμή που πλήρωσε η -στα πρόθυρα χρεοκοπίας- Τράπεζα Πειραιώς της Ελλάδας για να αποκτήσει τις εργασίες των κυπριακών τραπεζών στην Ελλάδα».

«Η Πειραιώς», προσθέτει, «λίγους μήνες μετά την απόκτηση των κυπριακών τραπεζών, ανακοίνωσε κέρδος €3,5 δις και είναι τώρα η μεγαλύτερη τράπεζα της Ελλάδας και η αγαπημένη των επενδυτικών ταμείων».

Μειωμένο κατά 25% το κούρεμα ακόμα και με τα λάθη

Η διαφορά του ενός δισεκατομμυρίου, που βρήκε η Blackrock, σύμφωνα με οικονομικούς και ελεγκτικούς κύκλους, μειώνει το κούρεμα το οποίο θα έπρεπε να επιβληθεί στους καταθέτες της Τράπεζας Κύπρου κατά 25%, από το 47,5% στο 35%. Αν μάλιστα ληφθεί υπόψη ότι στο ποσοστό αυτό περιλαμβάνονταν αρνητικά γεγονότα και λάθη που είχαν ήδη επισυμβεί και τα οποία είχαν επιδεινώσει την κατάσταση των τραπεζών, όπως η πώληση των εργασιών τους στην Ελλάδα, ο μηδενισμός των μετοχών και άλλα, τότε είναι εύκολα κατανοητό ότι το κούρεμα θα ήταν πολύ πιο μικρό και ότι οι τράπεζες Κύπρου και Λαϊκή θα ήταν βιώσιμες, με τη δεύτερη μάλιστα να σώζεται.

Σχέδιο Β για την Τράπεζα Κύπρου

ΚΙ ενώ συζητούνται όλα αυτά, στην Τραπεζα Κύπρου, η οποία υποχρεώθηκε να φορτωθεί τα βάρη της Λαϊκής, αλλά και τα στοιχεία του ενεργητικού της, γίνονται πυρετώδεις διεργασίες για αύξηση κεφαλαίου κατά ένα δισεκατομμυριο ευρώ. Αν υπήρξε και πόσο επενδυτικό ενδιαφερον θα ανακοινωθεί αύριο, όταν θα κλείσει το βιβλίο προσφορών, το οποίο άνοιξε την περασμένη Παρασκευή.

Κι εδώ, όμως, αναφύεται ένα πρόβλημα. Επειδή ακριβώς υπάρχουν ενστάσεις για το μητρώο μετόχων της τράπεζας, δεν είναι ξεκάθαρο κατά πόσον η έκτακτη γενική συνέλευση, η οποία θα συγκληθεί τον ερχόμενο μηνα, θα πει ναι στην αύξηση, με τον τρόπο που αποφασίσθηκε να γίνει. Πληροφορίες μας αναφέρουν πάντως ότι η Κεντρική Τράπεζα έχει καταρτίσει «Σχέδιο Β» για να αντιμετωπίσει ένα τέτοιο ενδεχόμενο. Το «Σχέδιο Β» παραμένει ερμητικά κλειστό σε κάποια συρτάρια, στα οποία πρόσβαση έχουν μόνον δύο άτομα.

Υπενθυμίζεται ότι αύριο θα πραγματοποιηθεί και έκτακτη γενική συνέλευση του Συνδέσμου των παλαιών μετόχων της Τράπεζας Κύπρου για συζήτηη των νομικών μέτρων που είναι δυνατόν να ληφθούν για ανάκτηση της περιουσίας τους, η οποία μηδενίσθηκε με απόφαση της Αρχής Εξυγίανσης (Π. Δημητριάδης), πέρσι το καλοκαίρι.