Προβλέπει για το επόμενο διάστημα η Διοικητής της Κεντρικής ενόψει των τεστ αντοχής
Η Χρυστάλλα Γιωρκάτζη έστειλε παράλληλα μηνύματα σε δανειολήπτες και τράπεζες και υπέδειξε το συμφέρον των δυο πλευρών

Την ώρα που ανησυχίες των κομμάτων αναφορικά με το κυβερνητικό νομοσχέδιο για την επίσπευση των διαδικασιών εκποίησης ακινήτων γίνονται εντονότερες, η Κεντρική Τράπεζα, διά στόματος της Διοικητού Χρυστάλλας Γιωρκάτζη, παραδέχεται πως αναμένει στασιμότητα στις αναδιαρθρώσεις δανείων από τις τράπεζες το επόμενο διάστημα, ενόψει των πανευρωπαϊκών stress tests των μεγάλων τραπεζών. Σύμφωνα με τη Διοικητή της Κεντρικής Τράπεζας, που μιλούσε ενώπιον της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Θεσμών, λόγω των τεστ αντοχής των τραπεζών τον Ιούλιο, τον Αύγουστο και τον Οκτώβριο θα υπάρξει στασιμότητα στο θέμα των αναδιαρθρώσεων.

Η επιβράδυνση των αναδιαρθρώσεων γίνεται υπό το βάρος των κατηγοριών που αντιμετωπίζουν οι τράπεζες από πολιτικούς παράγοντες ότι καθυστερούν την αναδιάρθρωση δανείων, με αποτέλεσμα να συσσωρεύονται μη εξυπηρετούμενα δάνεια στα βιβλία τους και να επιβραδύνεται η αναπροσαρμογή της οικονομίας. Με βάση τον ορισμό των μη εξυπηρετούμενων δανείων, δάνεια που αναδιαρθρώνονται προσμετρώνται στα μη εξυπηρετούμενα δάνεια (ΜΕΔ) για διάστημα έξι μηνών, με αποτέλεσμα να επηρεάζονται έμμεσα -σε αρκετές περιπτώσεις- τα κεφάλαιά τους.

Μόλις τρεις χιλιάδες αναδιαρθρώσεις
Σύμφωνα, εξάλλου, με τη Διοικητή της Κεντρικής Τράπεζας, μέχρι σήμερα, βάσει των στοιχείων των τραπεζών, πλην της Τράπεζας Κύπρου, έχουν γίνει τρεις χιλιάδες αναδιαρθρώσεις δανείων. Σε ό,τι αφορά την οδηγία της ΚΤ για τα ΜΕΔ, η κ. Γιωρκάτζη ανέφερε πως ελεγκτικός οίκος μελετά τις διαδικασίες που ακολουθούν οι τράπεζες στις αναδιαρθρώσεις, σημειώνοντας ότι αναμένεται η έκθεση του οίκου για να εξεταστεί η συμπεριφορά των τραπεζών και για να μελετηθεί η λήψη μέτρων. Είπε, παράλληλα, ότι η οδηγία της ΚΤ προνοεί ότι στην προσέγγιση για κάθε αναδιάρθρωση δανείου θα πρέπει να διασφαλίζεται ο σεβασμός των δανειοληπτών.

«Κάνουμε ό,τι μπορούμε»
Από την πλευρά τους, οι εκπρόσωποι των τραπεζών ανέφεραν ότι βρίσκονται στη διαδικασία υλοποίησης της οδηγίας της Κεντρικής Τράπεζας και ανέφεραν ότι δεν γίνονται επανεκτιμήσεις ακινήτων για σκοπούς αναδιάρθρωσης, προσθέτοντας ότι η τράπεζα «θα ζήσει με την εκτίμηση που είχε το ακίνητο κατά την παραχώρηση του δανείου». Εξήγησαν, ακόμη, ότι γίνονται επανεκτιμήσεις των ακινήτων συνέχεια για λόγους της κεφαλαιακής επάρκειας των τραπεζών. Κάποιες εκ των τραπεζών ανέφεραν, επιπλέον, ότι εάν κατά την αναδιάρθρωση υπάρχει δυνατότητα για πρόσθετες εξασφαλίσεις, τότε αυτές ζητούνται. Είπαν ακόμα ότι το ζητούμενο είναι να βρεθεί η χρυσή τομή.

Νομοσχέδιο για καταχρηστικές ρήτρες τραπεζών
Κατά τη συζήτηση στην Επιτροπή Θεσμών, η κ. Γιωρκάτζη ενημέρωσε τους βουλευτές πως η Κεντρική ετοίμασε νομοσχέδιο με το οποίο θα ρυθμίζεται το επιτοκιακό περιθώριο, καθώς και οι καταχρηστικές ρήτρες που έχουν τράπεζες σε συμβάσεις δανείων. Σύμφωνα με την κ. Γιωρκάτζη, η Κεντρική απέστειλε το νομοσχέδιο στο Υπουργείο Οικονομικών, το οποίο θα το καταθέσει στη Βουλή με την έναρξη της νέας κοινοβουλευτικής περιόδου τον Σεπτέμβριο. Υπέδειξε, επίσης, ότι η Κύπρος έχει μπροστά της να κερδίσει ένα στοίχημα, σημειώνοντας ότι οι τράπεζες πρέπει να είναι γερές σε κεφάλαια για να περάσουν τα τεστ αντοχής και να είναι ανταγωνιστικές. «Το μεγάλο στοίχημα», τόνισε, «μετά την ενίσχυση της κεφαλαιακής βάσης των τραπεζών είναι να πάμε καλά και θα κερδίσουμε το στοίχημα».

Συλλούρης: Θα έχουμε τράπεζες χωρίς πελάτες
Πάντως, καθ' όλην τη διάρκεια της συζήτησης, τα μέλη της Επιτροπής Θεσμών εξέφρασαν τη δυσαρέσκειά τους για τη στάση που τηρούν οι τράπεζες στο θέμα των αναδιαρθρώσεων δανείων και ζήτησαν να κατατεθούν στοιχεία, κατά πόσο έγινε επανεκτίμηση των ακινήτων των 25 μεγάλων δανειοληπτών της Τράπεζας Κύπρου που οφείλουν έξι δισεκατομμύρια ευρώ. Επίσης, ζήτησαν να ενημερωθούν κατά πόσο οι μεγάλοι δανειολήπτες, πέραν των υποθηκών, έβαζαν και προσωπικές εγγυήσεις. Ο Πρόεδρος της Επιτροπής Φειδίας Σαρίκας είπε ότι πρόκειται για ένα ζήτημα με πολλές κοινωνικές προεκτάσεις. Πρόσθεσε ότι η Βουλή ανέμενε από τις Τράπεζες να δείξουν το ανθρώπινο πρόσωπό τους και πως είναι φανερό ότι η κάθε τράπεζα εφαρμόζει διαφορετική δική της πολιτική αναδιαρθρώσεων.

Ο βουλευτής του ΔΗΣΥ Ανδρέας Κυπριανού ανέφερε, από την πλευρά του, πως για το εξαιρετικά σοβαρό θέμα των προσωπικών εγγυήσεων δανειοληπτών σε ενυπόθηκα δάνεια, οι τράπεζες συνεχίζουν στα μη εξυπηρετούμενα δάνεια να χρεώνουν τόκους υπερημερίας, πανωτόκια και άλλες επιβαρύνσεις. Αποτέλεσμα αυτής της πρακτικής, τόνισε, είναι το ποσό της οφειλής να αυξάνεται και την ίδια ώρα επανεκτιμούν τα ακίνητα, τα οποία λόγω κρίσης παρουσιάζουν μειωμένη αξία, ενώ για να προχωρήσουν σε αναδιάρθρωση ζητούν πρόσθετες εξασφαλίσεις και πολλές φορές εκβιαστικά. Ο βουλευτής του ΑΚΕΛ Άριστος Δαμιανού ανέφερε ότι μέσα από τη συζήτηση για την επανεκτίμηση των ακινήτων διαπιστώνεται ότι δεν γίνονται ουσιαστικές αναδιαρθρώσεις δανείων.

Εξέφρασε δε, την εκτίμηση πως ο καινοφανής ορισμός, όπως τον χαρακτήρισε, για τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια, ότι η μη καταβολή τριών δόσεων ορίζει το δάνειο μη εξυπηρετούμενο και αποστέλλονται επιστολές, θέτει τη μισή κοινωνία να ζει υπό τον τρόμο των εκποιήσεων. Ο βουλευτής του ΔΗΚΟ Μάριος Καρογιάν είπε ότι φάνηκε από τη συζήτηση ότι στο θέμα της αναδιάρθρωσης των δανείων η κάθε τράπεζα εφαρμόζει δική της μέθοδο, με αποτέλεσμα να δημιουργείται μεγάλο μπάχαλο και ο δανειολήπτης να πληρώνει τη νύφη. Ο βουλευτής του ΕΥΡΩΚΟ Δημήτρης Συλλούρης ανέφερε ότι, δυστυχώς, δεν έχει γίνει αντιληπτό ότι δεν αρκεί να σώσουμε τις τράπεζες, αλλά πρέπει να σώσουμε και τους πελάτες των τραπεζών, επειδή στο τέλος θα έχουμε τράπεζες, οι οποίες δεν θα έχουν πελάτες.

Τα λάθη δανειοληπτών-τραπεζών
Σχολιάζοντας, παράλληλα, θέσεις για αυστηρό ορισμό των μη εξυπηρετούμενων δανείων, η κ. Γιωρκάτζη είπε ότι σε όλες τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα εφαρμοστεί κοινός ορισμός των μη εξυπηρετούμενων δανείων από την Αρχή Τραπεζών. Επισήμανε ότι με την αλλαγή αυτή, η κατάσταση στην Κύπρο δεν θα διαφοροποιηθεί. Σε σχέση με τα υψηλά μη εξυπηρετούμενα δάνεια στην Κύπρο, τόνισε ότι πρέπει να σταματήσει να δημιουργείται η εντύπωση ότι οι δανειολήπτες θα πρέπει να σταματήσουν να πληρώνουν.

Ταυτόχρονα, η Διοικητής της ΚΤ, ενημερώνοντας την Κοινοβουλευτική Επιτροπή Θεσμών αναφορικά με τις επανεκτιμήσεις της αξίας των ακινήτων για σκοπούς αναδιαρθρώσεων των δανείων, τόνισε ότι είναι μεγάλο λάθος από πλευράς των δανειοληπτών να μην πληρώνουν τα δάνειά τους και να πιστεύουν ότι θα υπάρξει τρόπος να αποφύγουν να καταβάλουν τα οφειλόμενα. Η Διοικητής είπε, ακόμα, πως είναι λάθος από πλευράς όσων κουρεύτηκαν ή έχασαν τις μετοχές τους να μην πληρώνουν τα δάνειά τους. Τόνισε, ακόμη, ότι ούτε στις τράπεζες συμφέρει οι δανειολήπτες να μην πληρώσουν τις οφειλές τους και να αναγκάζονται οι ίδιες να προχωρούν σε εκποιήσεις ακινήτων.