Αναστάτωση προκαλούν οι πρόνοιες του κυβερνητικού νομοσχεδίου
Τις κυριότερες πρόνοιες του νομοσχεδίου που ετοίμασε το Κτηματολόγιο αναφορικά με την επίσπευση των διαδικασιών εκποίησης ενυπόθηκων δανείων αποκαλύπτει ο Σύνδεσμος Τραπεζών

Αναστάτωση στο εσωτερικό μέτωπο προκάλεσαν αναφορές του Συνδέσμου Τραπεζών Κύπρου (ΣΤ) στην Ετήσια Έκθεσή του αναφορικά με τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια (ΜΕΔ), τη διαχείρισή τους και τις διαδικασίες εκποίησης. Στην Έκθεση ο Σύνδεσμος αποκαλύπτει πρόνοιες του κυβερνητικού νομοσχεδίου, μέσω των οποίων προωθείται η επίσπευση των χρονοβόρων, έως τώρα, διαδικασιών εκποίησης ενυπόθηκων ακινήτων, βάσει και των προνοιών του μνημονίου. Μέσω του νομοσχεδίου που ετοίμασε το Κτηματολόγιο προωθείται μια ημι-ιδιωτική διαδικασία εκποίησης ακινήτων και ο ΣΤ στηρίζει σε αυτήν τη διαδικασία τις ελπίδες του για εκμηδενισμό των καθυστερήσεων που παρατηρούνται σήμερα στην κάλυψη των ΜΕΔ.

Εκκρεμούν 3 χιλιάδες περιπτώσεις εκποιήσεων
Σύμφωνα με την Έκθεση του ΣΤ, οι δημοπρασίες για αναγκαστικές εκποιήσεις ενυπόθηκων ακινήτων θα διεξάγονται από τους πιστωτές, δηλαδή τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, ενώ το Κτηματολόγιο θα διατηρεί κάποιον περιορισμένο ρόλο. Όπως τονίζεται στην Έκθεση, μέχρι σήμερα οι δανειστές πρέπει να αναμένουν κατά μέσον όρο δέκα με δεκαπέντε χρόνια για εκποίηση του ενυπόθηκου ακινήτου και, σύμφωνα με τον ΣΤ, οι χρονοβόρες διαδικασίες είναι αποτέλεσμα της διαδικασίας του Κτηματολογίου, το οποίο είναι το μοναδικό όργανο που είναι εξουσιοδοτημένο να διεξαγάγει αναγκαστικές εκποιήσεις ενυπόθηκων ακινήτων. Στην Έκθεση, αφού γίνεται αναφορά στις κύριες πρόνοιες του νομοσχεδίου, σημειώνεται ότι μεταξύ των ετών 2000-2008 διεξάγονταν λιγότερες από 200 εκποιήσεις τον χρόνο, ενώ σήμερα εκκρεμούν στο Κτηματολόγιο 3000 τέτοιες περιπτώσεις.

Οι κύριες πρόνοιες του νομοσχεδίου
Βάσει των όσων αναφέρει ο ΣΤ στην Έκθεσή του, το Νομοσχέδιο που ετοίμασε το Κτηματολόγιο ως μέρος του Μνημονίου, προνοεί για μια ημι-ιδιωτική διαδικασία. «Οι δημοπρασίες θα διεξάγονται από τους ίδιους τους ενυπόθηκους πιστωτές, ενώ το Κτηματολόγιο διατηρεί κάποιον περιορισμένο ρόλο», προστίθεται. Οι κύριες πρόνοιες του Νόμου έχουν ως ακολούθως:

1. Η υφιστάμενη διαδικασία μέσω του Κτηματολογίου παραμένει ως επιλογή, παράλληλα με τη νέα διαδικασία. Καθώς δεν είναι όλοι οι ενυπόθηκοι δανειστές πιστωτικά ιδρύματα ή νομικά πρόσωπα, αναμένεται ότι θα είναι
ευκολότερο πιστωτές φυσικά πρόσωπα να διεξάγουν τη διαδικασία μέσω Κτηματολογίου, καθώς δεν υπάρχουν ακόμα οίκοι δημοπρασίας.
2. Η νέα διαδικασία θα ισχύει και για παλιές υποθέσεις, δηλαδή για υποθήκες που εγγράφηκαν πριν τεθούν σε εφαρμογή οι νέες πρόνοιες.
3. Η διαδικασία ξεκινά, αν ο χρεώστης αθετήσει τις υποχρεώσεις του για τουλάχιστον ένα μήνα.
4. Σύμφωνα με τη διαδικασία, ο ενυπόθηκος δανειστής έχει υποχρέωση να στείλει γραπτή ειδοποίηση στον ενυπόθηκο οφειλέτη για την πρόθεσή του να προχωρήσει σε αναγκαστική εκποίηση για ανάκτηση του δανείου, των σχετικών τόκων και εξόδων για την πώληση.
5. Η ειδοποίηση πρέπει να σταλεί επίσης στο Κτηματολόγιο και οποιαδήποτε άλλα ενδιαφερόμενα μέρη (δηλαδή άλλους πιστωτές που έχουν υποθήκη ή επιβάρυνση πάνω στην περιουσία).
6. Ο Νόμος προνοεί για εναλλακτικούς τρόπους ειδοποίησης του ενυπόθηκου δανειζομένου μέσω δημοσίευσης σε τουλάχιστον δύο μεγάλες εφημερίδες, αν δεν καταστεί δυνατόν για την τράπεζα να παραδώσει την ειδοποίηση.
7. Η ειδοποίηση πρέπει να παρέχει στον ενυπόθηκο οφειλέτη τουλάχιστον ένα μήνα ως περίοδο χάριτος για αποπληρωμή του δανείου.
8. Παρέχεται η επιλογή για έκδοση δικαστικού διατάγματος για την εκποίηση της περιουσίας, κάτι το οποίο είναι ιδιαίτερα χρήσιμο σε περιπτώσεις όπου εκκρεμούν σημαντικά ποσά, ώστε να αποφευχθούν μελλοντικές ενστάσεις αναφορικά με το οφειλόμενο ποσό και την επιφυλαχθείσα τιμή του ακινήτου.
9. Ο ενυπόθηκος δανειστής πρέπει να λάβει εκτιμήσεις από δύο ανεξάρτητους εκτιμητές για να καθορίσει την τιμή αγοράς της περιουσίας, πάνω στην οποία θα υπολογιστεί η επιφυλαχθείσα τιμή.
10. Σε περίπτωση που η αναγκαστική πώληση είναι ανεπιτυχής, ο ενυπόθηκος δανειστής έχει το δικαίωμα να κάνει τρεις επιπρόσθετες προσπάθειες σε ξεχωριστές δημοπρασίες, μειώνοντας την επιφυλαχθείσα τιμή κατά 10% κάθε φορά.
11. Το Κτηματολόγιο είναι υπεύθυνο για την κατανομή των εσόδων μεταξύ των διαφόρων ενυπόθηκων πιστωτών και την καταβολή οποιουδήποτε υπολειπόμενου ποσού προς τον ιδιοκτήτη.
12. Ο Νόμος επιβάλλει αστική ευθύνη στον ενυπόθηκο δανειστή σε περίπτωση αμέλειας έναντι οποιουδήποτε ατόμου που υποστεί ζημιές από την εν λόγω αμέλεια.

Απαιτούνται μηχανισμοί μετριασμού των κραδασμών
Πάντως, παρόλο που το Νομοσχέδιο, σύμφωνα με τον ΣΤ, χαράσσει μιαν αρκετά λογική και ισορροπημένη διαδικασία, ο Σύνδεσμος θεωρεί πως «η πραγματική πρόκληση για την Κυβέρνηση είναι να υιοθετήσει εκ των προτέρων μηχανισμούς για μετριασμό των κραδασμών στην ήδη πληγείσα κτηματαγορά, στον χρηματοπιστωτικό τομέα (με τον επηρεασμό της αξίας των εξασφαλίσεων σε περίπτωση που υπάρχει δραματική πτώση στις τιμές ακινήτων) και στην κοινωνική ευημερία (των ατόμων που ενδέχεται να χάσουν τα σπίτια τους, ως αποτέλεσμα των αναγκαστικών πωλήσεων, ένα πρωτοφανές γεγονός για την Κύπρο). Η ανάγκη αυτή γίνεται έκδηλη, όταν ληφθεί υπ' όψιν ότι μεταξύ των ετών 2000 - 2008 διεξάγονταν λιγότερες από 200 εκποιήσεις ανά έτος, με τον αριθμό αυτό να μειώνεται ακόμη περισσότερο από τότε, ενώ σήμερα παραμένουν 3,000 περιπτώσεις που εκκρεμούν στο Κτηματολόγιο», τονίζεται περαιτέρω στην Έκθεση.

Προστασία πρώτης κατοικίας... χθες
Η Συμμαχία Πολιτών σε ανακοίνωσή της αναφέρει πως «αν ευσταθούν οι πληροφορίες για το Νομοσχέδιο που ετοιμάζει η Κυβέρνηση για την εκποίηση των περιουσιών, τότε κρίνουμε ότι πρόκειται για ένα άδικο Νομοσχέδιο για τους πολίτες που έχασαν τη δουλειά τους ή μειώθηκαν τα εισοδήματα τους, εξαιτίας της κρίσης. (…) Ως Συμμαχία Πολιτών ζητούμε: 1. την άμεση και σωστή αναδιάρθρωση των δανείων, 2. μείωση των επιτοκίων και 3. επιμήκυνση των δανείων έτσι, ώστε να μειωθεί το ύψος της δόσης. Ταυτόχρονα επισημαίνουμε ότι η αφαίρεση του ρόλου του Κτηματολογίου αφήνει ακόμη πιο εκτεθειμένους τους πολίτες και τους καθιστά έρμαιο των πιστωτών τους. Και τα χειρότερα έπονται.

Με βάση τις πρόνοιες του Μνημονίου, η Κυβέρνηση θα προχωρήσει ένα βήμα παραπέρα. Θα δίνει τη δυνατότητα στις τράπεζες να εκχωρούν τα δάνεια σε τρίτους και αυτό θα ανοίξει την πόρτα σε ξένα επενδυτικά ταμεία να αγοράσουν μεγάλα πακέτα δανείων και να πάρουν τον έλεγχο των υποθηκευμένων περιουσιών», καταλήγει η Συμμαχία Πολιτών. Στο ίδιο μήκος κύματος και το Κίνημα Οικολόγων, το οποίο σε ανακοίνωσή του υποδεικνύει πως είναι «επιτακτική και άμεση η ανάγκη για ψήφιση νόμου για την προστασία της κύριας κατοικίας.

Υπενθυμίζουμε ότι κυβέρνηση και Κεντρική Τράπεζα ξεγέλασαν τον λαό ότι μετά τον Μάιο θα έφερναν στη Βουλή για ψήφιση ολοκληρωμένη νομοθεσία για προστασία της κύριας κατοικίας, προκειμένου να αποτρέψουν την ψήφιση πρότασης νόμου που κατέθεσαν τα κόμματα ΑΚΕΛ-ΕΔΕΚ. Ο Μάιος πέρασε, πέρασε και ο Ιούνιος, σε λίγο κλείνει και η Βουλή για τις καλοκαιρινές διακοπές», καταλήγουν οι Οικολόγοι.