Υπάρχει, αλλά δεν εφαρμόζεται, νόμος για αθέμιτο πλουτισμό δημοσίων υπαλλήλων
Η νομοθεσία ψηφίσθηκε το 1990, δεν εφαρμόσθηκε όμως ποτέ, γιατί δεν συνεστήθη ποτέ η επιτροπή που θα έκανε τον έλεγχο για αθέμιτο πλουτισμό

Ενώ οι εγγράψαντες το θέμα του αθέμιτου πλουτισμού είχαν υπόψη τη διερεύνηση περιπτώσεων ανώτερων κρατικών λειτουργών ή αξιωματούχων, που υπηρετούν στο Δημόσιο, τελικά βρέθηκαν προ εκπλήξεως. Διαπίστωσαν ότι το 1990, πριν από 24 χρόνια δηλαδή, ψηφίσθηκε νομοθεσία, η οποία προνοεί ότι όλοι οι δημόσιοι υπάλληλοι πρέπει να υποβάλλουν κάθε τρία χρόνια κατάσταση λογαριασμού (πόθεν έσχες), τόσο για τους ιδίους όσο και για τα μέλη της οικογένειάς τους, σε ειδική επιτροπή. Η νομοθεσία, όμως, ποτέ δεν εφαρμόσθηκε, αφού η ειδική επιτροπή ποτέ δεν συνεστήθη!

Συγκλονιστική χαρακτήρισε την αποκάλυψη ο βουλευτής του ΔΗΣΥ, Ανδρέας Κυπριανού, ο οποίος μαζί με τον συνάδελφό του Πρόδρομο Προδρόμου ενέγραψαν το θέμα στην Επιτροπή Θεσμών. Όπως τόνισε, φαίνεται πως το κόστος για τη διενέργεια ελέγχου στα περιουσιακά στοιχεία 70.000 και πλεον δημοσίων υπαλλήλων ήταν μόνον ένας από τους παράγοντες που κατέστησαν τη νομοθεσία ανενεργή, σημείωσε, όμως, ότι πρέπει να δημιουργηθούν οι υποδομές εκείνες που θα διευκολύνουν τον έλεγχο για να σταματήσουν να παρατηρούνται περιπτώσεις ασυδοσίας και διαφθοράς.

Στη συζήτηση που διεξήχθη εντός της Επιτροπής έγινε αναφορά σε περιπτώσεις αθέμιτου πλουτισμού κρατικών λειτουργών, οι οποίες όμως δεν προωθούνται στη Νομική Υπηρεσία.
Εκείνο που γίνεται, τονίσθηκε, είναι να επιβάλλεται απλώς η φορολογία χωρίς να διερευνάται από πού προήλθε ο πλουτισμός ατόμων, τα οποία έχουν ως μοναδικό εισόδημα τον μισθό τους.

Σύμφωνα με εκπρόσωπο του Τμήματος Εσωτερικών Προσόδων (ΤΕΠ), το Τμήμα προέβη τα τελευταία τρία χρόνια σε ελέγχους φορολογουμένων, οι οποίοι έχουν πολυτελή σπίτια, σκάφη και ακριβά αυτοκίνητα, στο πλαίσιο, όμως, της εκστρατείας για πάταξη της φοροδιαφυγής. Όπως είπε, σε περιπτώσεις κατά τις οποίες εντοπίζονταν δημόσιοι υπάλληλοι, τους εζητείτο να υποβάλουν κατάσταση περιουσίας. Ο ίδιος εκπρόσωπος ανέφερε ότι έλεγχος γίνεται και στις περιπτώσεις δημοσίων υπαλλήλων, οι οποίοι αφυπηρετούν και λαμβάνουν εφάπαξ. Αν διαπιστωθεί ότι έχουν αφορολόγητα εισοδήματα, τότε το ΤΕΠ αποκόπτει τη φορολογία που αναλογεί στην περιουσία η οποία εντοπίσθηκε.

Δεν υπάρχουν μηχανισμοί
Αιτιολογώντας τη μη εφαρμογή της νομοθεσίας του 1990, ο διευθυντής του Τμήματος Δημόσιας Διοίκησης και Προσωπικού, Κύπρος Κυπριανού, την απέδωσε στην έλλειψη μηχανισμών ελέγχου αλλά και στο κόστος που ένας τέτοιος έλεγχος συνεπάγεται. Ο κ. Κυπριανού είπε πως η νομοθεσία απαγορεύει στους δημόσιους υπαλλήλους να αποκτήσουν περιουσία ενόσω υπηρετούν. Σημείωσε, επίσης, το γεγονός ότι ο νόμος για το «πόθεν έσχες» κρίθηκε αντισυνταγματικός και εισηγήθηκε τη διενέργεια ελέγχου σε ομάδα υψηλόβαθμων δημοσίων υπαλλήλων.

Τέλος, ανέφερε ότι στο παρελθόν υπήρξαν μόνο δύο περιπτώσεις καταδίκης εργαζομένων στο Δημόσιο. Η μια αφορούσε λειτουργό του Υπουργείου Γεωργίας και η δεύτερη εργαζόμενο στο Τμήμα Αναπτύξεως Υδάτων.

Διαπιστώνεται απροθυμία
Σε δηλώσεις του μετά τη συνεδρία, ο Πρόεδρος της Επιτροπής Θεσμών Φειδίας Σαρίκας είπε ότι διαπιστώνεται απροθυμία και έλλειψη πολιτικής βούλησης για εφαρμογή των νόμων που διέπουν ζητήματα αθέμιτου πλουτισμού.

«Παρόλο που όλοι γνωρίζουμε ότι σε πολλές περιπτώσεις κρατικοί αξιωματούχοι ή δημόσιοι λειτουργοί έχουν πλουτίσει ενώ υπηρετούσαν σε δημόσια αξιώματα», είπε, «δυστυχώς από πλευράς του κράτους διαπιστώνουμε ότι υπήρξε απροθυμία, έλλειψη πολιτικής βούλησης για να εφαρμοσθεί όχι μια αλλά δεκάδες νομοθεσίες που σχετίζονται με το υπό διερεύνηση θέμα».

Αναφορικά με τη μη εφαρμογή της νομοθεσίας για 25 χρόνια, ο κ. Σαρίκας είπε ότι η αιτιολόγηση που δόθηκε είναι ότι δεν συνεστήθη η αρμόδια επιτροπή, η οποία θα χειριζόταν το όλο θέμα.
Ο κ. Σαρίκας σημείωσε, επίσης, ότι δεν είναι αρκετό αυτό που γίνεται τώρα από το ΤΕΠ, η φορολόγηση δηλαδή και μόνον περιουσίας, η οποία δεν δηλώνεται. Επιβάλλεται, είπε, να καταγγέλλονται όσοι αποκτούν πλουτισμό με αθέμιτους τρόπους.

Πελατειακό κράτος
Ο βουλευτής του ΔΗΣΥ Ανδρέας Κυπριανού στις δικές του δηλώσεις αναφέρθηκε σε πελατειακό κράτος, σημειώνοντας ότι είναι καλά γνωστό πως κατά καιρούς διάφοροι κρατικοί αξωιματούχοι χρησιμοποίησαν τη θέση τους για πλουτισμό.

Το ΤΕΠ, συμπλήρωσε, θα πρέπει να μπορεί να κάνει έλεγχο με κατάσταση κεφαλαίου για όλους τους πολίτες, συμπεριλαμβανομένων και των κρατικών αξιωματούχων που έχουν ισχύ στα χέρια τους και ασκούν εκτελεστική εξουσία. Με αυτόν τον τρόπο θα δημιουργηθούν συνθήκες αποτρεπτικές για όσους λόγω θέσεως είναι δυνατόν να επιδιώξουν αθέμιτο πλουτισμό, για να σταματήσουμε να βλέπουμε περιπτώσεις ασυδοσίας και διαφθοράς.

Κυνήγι μαγισσών
Η βουλευτής του ΑΚΕΛ Ειρήνη Χαραλαμπίδου δήλωσε ότι το ΤΕΠ έχει τον δικό του ρόλο να διαδραματίσει στο όλο θέμα και σημείωσε ότι δεν πρόκειται για κυνήγι μαγισσών, αφού ο Γενικός Ελεγκτής της Δημοκρατίας στην έκθεσή του κάθε χρόνο καταγράφει περιπτώσεις σκανδάλων και χρηματισμού.

Αναμένουμε, είπε, να υπάρξει συντονισμός μεταξύ της Ελεγκτικής Υπηρεσίας και του ΤΕΠ, ώστε να διερευνηθούν οι ύποπτες περιπτώσεις.
Η κ. Χαραλαμπίδου αναφέρθηκε ιδιαίτερα στο γεγονός ότι οι ελληνικές διωκτικές Αρχές προηγήθηκαν των κυπριακών και στοιχειοθέτησαν υποθέσεις εναντίον προσώπων, κινώντας τους σχετικούς μηχανισμούς και κατέληξε τονίζοντας ότι θα πρέπει και στη χώρα μας να τεθούν σε λειτουργία οι μηχανισμοί, αλλά και να εφαρμοσθεί η υπάρχουσα αλλά μη εφαρμοζόμενη νομοθεσία.

Οι εισηγήσεις του ΔΗΚΟ
Εφαρμογή των υφιστάμενων νομοθεσιών ζήτησε και ο βουλευτής του ΔΗΚΟ, Μάριος Καρογιάν, ο οποίος είπε πως όσα βλέπουμε να συμβαίνουν τελευταίως στην Κύπρο δεν αποτελούν παρά μόνον την κορυφή του παγόβουνου.

«Όσα συμβαίνουν κι έχουν σχέση με τη διαφθορά, τη διαπλοκή και τον παράνομο πλουτισμό», είπε, «δεν είναι τυχαία, αφού δεν εφαρμόζονταν οι νομοθεσίες. Εισήγηση του ΔΗΚΟ, είναι να εφαρμοσθούν στο σύνολό τους οι νομοθεσίες που υπάρχουν, γιατί όπως διεφάνη από τη συζήτηση, υπάρχουν πολλά κέντρα ελέγχου, χωρίς, όμως, να υπάρχει συντονισμός, ώστε να γνωρίζουν οι διάφορες κρατικές υπηρεσίες με ποιον τρόπο να ενεργούν».

Τέλος προειδοποίησε εναντίον της αποσπασματικής ή επιφανειακής αντιμετώπισης και ζήτησε όπως το θέμα του «πόθεν έσχες» «αντιμετωπιστεί σφαιρικά με συγκεκριμένα μέτρα και δράσεις, που να αγγίζουν τη ρίζα του ζητήματος».

Να λογοδοτήσουν
Ο Πρόεδρος του ΕΥΡΩΚΟ Δημήτρης Συλλούρης ανέφερε ότι το ζητούμενο, πλέον, δεν είναι η διαπίστωση του φαινομένου της διαφθοράς αλλά η πάταξή του.
«Για δεκαετίες», είπε, «νομοθεσίες δεν εφαρμόζονται είτε γιατί είναι ελλιπείς είτε γιατί δεν υπάρχει πρόθεση, διάθεση και συντονισμός. Αυτό πρέπει να αναλάβουμε να επιλύσουμε τελεσίδικα ώστε να δούμε κάποιους να λογοδοτούν και να τιμωρούνται».

Δειγματοληπτική έρευνα
Ο βουλευτής των Οικολόγων Γιώργος Περδίκης ζήτησε να γίνει ακόμα και αυτήν την εβδομάδα δειγματοληπτική εξέταση κρατικών αξιωματούχων, από το ΤΕΠ, για να διαπιστωθεί αν αυτά που παίρνουν ως μισθό αντιστοιχούν σ' αυτά τα οποία διαθέτουν.

Τέλος, σημείωσε ότι θα πρέπει να εφαρμοστεί η νομοθεσία που αφορά την υποβολή «πόθεν έσχες» από όλους τους δημόσιους υπαλλήλους, προσθέτοντας ότι στην Επιτροπή λέχθηκε πως υπάρχει μεγάλο διοικητικό κόστος.
«Δεν είναι ανάγκη», πρόσθεσε ο κ. Περδίκης, «η νομοθεσία να εφαρμοστεί στο σύνολό της. Ας εφαρμοσθεί δειγματοληπτικά, ώστε να σταματήσουν οι δωροδοκίες και οι δωροληψίες εκ μέρους δημοσίων λειτουργών».