Τα 750 εκ. θα δοθούν στην BOC έναντι των 2 δις που της χρωστά το κράτος
Η Διοικητής της Κεντρικής Τράπεζας δηλώνει ότι θα αναλάβει ενεργό ρόλο για μείωση των επιτοκίων μέχρι το τέλος του χρόνου

H Κεντρική Τράπεζα θα αναλάβει πιο ενεργό ρόλο, ώστε να πεισθούν οι τράπεζες να προχωρήσουν σε μείωση των επιτοκίων, για να δοθεί ώθηση στην ανάπτυξη. Ο χρονικός ορίζοντας για τέτοιες κινήσεις τοποθετείται από την ίδια τη Διοικητή της Κεντρικής Τράπεζας Χρυστάλλα Γιωρκάτζη προς το τέλος του χρόνου και σίγουρα μετά τα τεστ αντοχής τα οποία θα περάσουν οι τράπεζες, τα αποτελέσματα των οποίων αναμένονται τον ερχόμενο Οκτώβριο.

Η Διοικητής αποκάλυψε, επίσης, ότι τα κεφάλαια από την πρώτη έξοδο της Κύπρου στη διεθνή αγορά θα χρησιμοποιηθούν για το δάνειο το οποίο οφείλει η Κυβέρνηση στην Τράπεζα Κύπρου και το οποίο ανέρχεται στα δύο δισεκατομμύρια. Πρόκειται για το ομόλογο που το κράτος έδωσε για στήριξη της Λαϊκής Τράπεζας πριν από δύο χρόνια. Για τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια, η κ. Γιωρκάτζη είπε πως μέχρι τη Δευτέρα θα πρέπει να ψηφιστεί η νομοθεσία που θα διέπει τους κανονισμούς για την αναδιάρθρωσή τους, ενώ σημείωσε πως οι εκποιήσεις ακινήτων για εξυπηρέτηση οφειλών προς τις τράπεζες αποτελεί μονόδρομο.

Δεν παρέλειψε να τονίσει ότι η υφιστάμενη νομοθεσία για εκποιήσεις πάει πίσω στις αρχές του 1900. Μίλησε και για τον χρυσό και είπε πως δεν πωλείται, ενώ σε ερωτήσεις για την κεφαλαιακή βάση των τραπεζών, τα βασικά ίδια κεφάλαιά τους δηλαδή, ανέφερε ότι υπάρχουν ευρήματα της Κεντρικής τα οποία συζητούνται με τις ίδιες. Για τους τρόπους, τέλος, με τους οποίους η Κεντρική μπορεί να βοηθήσει τις τράπεζες να μειώσουν τον δανεισμό από τον Μηχανισμό Έκτακτης Ρευστότητας (ELA) ανέφερε πως πέραν του δανείου, που η Κυβέρνηση οφείλει στην Τράπεζα Κύπρου, του οποίου μέρος θα αποπληρωθεί με τα κεφάλαια που θα αντληθούν από την έξοδο στη διεθνή αγορά, η Κεντρική δεν έχει οτιδήποτε άλλο να κάνει πέρα από την προτροπή όπως η κεφαλαιακή ενίσχυση, την οποία θα αντλήσει κυρίως η Τράπεζα Κύπρου, χρησιμοποιηθεί και για αποπληρωμή του ELA.

Θα περάσουν τα τεστ οι τράπεζες
Οι δηλώσεις της Διοικητού έγιναν χθες σε συνέντευξη Τύπου για την παρουσίαση της ετήσιας έκθεσης της Κεντρικής Τράπεζας.
Μετά την καθιερωμένη ομιλία της, την οποία έκλεισε λέγοντας ότι η επαναφορά της οικονομίας σε τροχιά ανάκαμψης και η αποκατάσταση της αξιοπιστίας του τραπεζικού τομέα δεν αφήνουν περιθώρια εφησυχασμού, η κ. Γιωρκάτζη απάντησε σε σωρεία ερωτήσεων δημοσιογράφων.

Μεταξύ άλλων διαβεβαίωσε ότι οι τράπεζες θα περάσουν με επιτυχία τα τεστ αντοχής, χωρίς να χρειαστεί να κάνουν χρήση της προθεσμίας που παρέχεται σύμφωνα με τον σχετικό κανονισμό για τον ενιαίο εποπτικό μηχανισμό. Ο κανονισμός αναφέρει ότι όσες τράπεζες πετύχουν να έχουν δείκτη βασικών ιδίων κεφαλαίων 8% στο βασικό σενάριο, τότε θα τους παρέχεται χρόνος 6 μηνών για να βρουν τρόπους να το πετύχουν, ενώ για όσες δεν ικανοποιήσουν δείκτη 5,5% θα τους δοθεί χρόνος 9 μηνών.

Επιτόκια και κόκκινα δάνεια
Για το ύψος των επιτοκίων η Διοικητής είπε πως η Κεντρική θα αναλάβει ενεργό ρόλο, μετά τα τεστ αντοχής, για να πείσει τις τράπεζες να προχωρήσουν σε μειώσεις, ενώ για τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια (ΜΕΔ) είπε πως ολοκληρώθηκε η πρώτη φάση της μελέτης, η οποία ανατέθηκε σε διεθνή ελεγκτικό οίκο σε σχέση με τη συμμόρφωση των τραπεζών στην οδηγία της Κεντρικής, για τον χειρισμό τους. Η δεύτερη φάση αναμένεται να ολοκληρωθεί πολύ σύντομα.

Για τα νομοσχέδια, τα οποία θα καθορίζουν τα εργαλεία που οι τράπεζες μπορούν να χρησιμοποιούν για τον χειρισμό των ΜΕΔ, η Διοικητής ανέφερε ότι πρόκειται για πλέγμα νομοσχεδίων. Ένα από αυτά, όπως είπε, αφορά στη δυνατότητα των τραπεζών (με εξαίρεση τα στεγαστικά δάνεια και όσα έχουν ως εξασφάλιση την πρώτη κατοικία), να προχωρούν οι ίδιες σε εκποιήσεις, αφού όμως έχουν εξαντλήσει όλα τα άλλα μέτρα και διαπιστωθεί ότι ο οφειλέτης δεν μπορεί να ανταποκριθεί στις υποχρεώσεις του. Το νομοσχέδιο αυτό, σημείωσε, πρέπει να ψηφισθεί από τη Βουλή στην 30ή Ιουνίου, την ερχόμενη δηλαδή Δευτέρα.
Τα υπόλοιπα νομοσχέδια, τα οποία θα πρέπει να ψηφισθούν μέχρι το τέλος του χρόνου, δίνουν μεν εργαλεία στις τράπεζες, ταυτόχρονα όμως παρέχουν βοήθεια και στους οφειλέτες.
Η Κεντρική, τόνισε, πιέζει τις τράπεζες, αναγνωρίζει όμως ότι είναι αυξημένα τα ΜΕΔ. Πιστεύω ότι άρχισε η αντίστροφη μέτρηση για την είσπραξή τους.

Η κ. Γιωρκάτζη ανέφερε, επίσης, ότι προκαλείται ζημιά όταν υπάρχει ψιθυρολογία για νέο κούρεμα ή για κούρεμα των καταθέσεων στον Συνεργατισμό.
«Πρέπει», είπε, «επιτέλους να κλείσει η συζήτηση για κούρεμα των καταθέσεων στον Συνεργατισμό. Η Κυβέρνηση διέθεσε 1,5 δισεκατομμύριο για στήριξή του ενώ υπάρχει άλλο 1 δις για να χρησιμοποιηθεί αν χρειαστεί. Το κράτος και θέλει και μπορεί να στηρίξει τον Συνεργατισμό».

Ο ELA και το ομόλογο
Για τον ELA, που η Τράπεζα Κύπρου φορτώθηκε από τη Λαϊκή, η κ. Γιωρκάτζη εξήγησε ότι τα κεφάλαια από την έξοδο της Κύπρου στις αγορές θα χρησιμοποιηθούν για αποπληρωμή δανείου του κράτους προς την Τράπεζα Κύπρου, ενώ και η αύξηση κεφαλαίων που θα επιδιώξει η τράπεζα, θα υπάρξει προτροπή εκ μέρους της Κεντρικής να χρησιμοποιηθεί για μείωση του ELA.

«Όπως ανακοίνωσε η Κυβέρνηση», είπε, «από τα 750 εκ. που άντλησε η Κύπρος από τις διεθνείς αγορές, με την έκδοση του ομολόγου, συν άλλα 200 εκ. συνολικά 950 εκ. ευρώ, θα αποπληρώσει μέρος του χρεογράφου που κρατά η Λαϊκή Τράπεζα ύψους σχεδόν 2 δις ευρώ. Αυτό θα έχει ως συνέπεια την εξοικονόμηση ELA κατά περίπου 400 εκ.».

«Γιατί να αναλάβει υποχρέωση το κράτος;»
Κληθείσα να σχολιάσει παρατήρηση, ότι το κράτος πρέπει να αναγνωρίσει τουλάχιστον -και σε πρώτο στάδιο- οφειλή προς τους ανασφάλιστους καταθέτες των οποίων οι καταθέσεις κουρεύτηκαν πέρυσι για να μην επηρεασθούν οι ασφαλισμένοι, υποχρέωση την οποία κανονικά θα έπρεπε να αναλάβει το κράτος και όχι οι ανασφάλιστοι, η κ. Γιωρκάτζη απάντησε:
«Δεν αντιλαμβάνομαι γιατί το κράτος έχει υποχρέωση να αποζημιώσει τους ανασφάλιστους».

Νομικά εμπόδια για ακίνητα έναντι χρέους
Η κ. Γιωρκάτζη ρωτήθηκε και για το χρέος που το κράτος οφείλει στην Κεντρική Τράπεζα, ύψους 1,2 δις και για το οποίο έγιναν σχεδιασμοί όπως αποπληρωθεί με ακίνητη περιουσία. Ανέφερε ότι πρόκειται για δύσκολη συναλλαγή, αφού παρεμβάλλονται νομικά εμπόδια. Είπε ότι ο Υπουργός Οικονομικών της απέστειλε επιστολή με κατάλογο τεμαχίων κρατικής γης, τα οποία προτείνει η Κυβέρνηση να δοθούν για εξόφληση μεγάλου μέρους του χρέους, εξήγησε όμως ότι:

«Με βάση σχετικό νόμο, δεν μπορεί να εκποιηθεί με τέτοιον τρόπο κρατική περιουσία, πλην κάποιων εξαιρέσεων. Η Κεντρική Τράπεζα δεν εξαιρείται από την πρόνοια του εν λόγω νόμου. Θα ενημερώσω τον Υπουργό Οικονομικών και θα κληθεί ο Γενικός Εισαγγελέας να δώσει γνωμάτευση».

Γίνεται κι άλλη έρευνα για εκροές στην κλειστή περίοδο
Απαντώντας σε ερωτήσεις για τον κατάλογο με τα ονόματα όσων απέσυραν χρήματα από τις τράπεζες κατά την κλειστή περίοδο, πέρυσι τον Μάρτιο, η κ. Γιωρκάτζη αποκάλυψε ότι διεξάγεται νέα έρευνα, για να διαπιστωθεί αν υπήρξαν εκροές χωρίς την έγκριση της Κεντρικής.

Συγκεκριμένα, ρωτήθηκε αν θεωρεί ότι διέπραξε λάθος όταν έδωσε στη Βουλή τον κατάλογο και απάντησε ότι μία σειρά ονομάτων είχε σταλεί καθηκόντως, από τον προκάτοχό της Πανίκο Δημητριάδη, ο οποίος, είπε, είχε αναλάβει σχετική δέσμευση.

«Ο κ. Δημητριάδης», πρόσθεσε, «όφειλε να αποστείλει τα στοιχεία, διαφορετικά θα διέπραττε ποινικό αδίκημα. Η Κεντρική έστειλε τα στοιχεία με την ένδειξη ''εμπιστευτικό'', αλλά δυστυχώς έγινε διαρροή. Από τον έλεγχο εκείνο διαπιστώθηκε ότι οι εκροές από μια τράπεζα ήταν αυτές που είχαν εγκριθεί από την Κεντρική, ενώ από την άλλη τράπεζα υπήρχαν κάποιες πολύ μικρές διαφορές. Όμως θα γίνει και άλλος έλεγχος, για να διαπιστωθεί αν έγιναν εκροές χωρίς την έγκριση της Κεντρικής».

*Τέλος, σε ερώτηση αν εξακολουθούν να γίνονται σκέψεις για πώληση του χρυσού, η Διοικητής απάντησε ότι ο χρυσός δεν θα πωληθεί, αφού οι υποχρεώσεις που υπήρχαν στο μνημόνιο εξυπηρετήθηκαν με άλλους τρόπους. Η αξία του χρυσού ανέρχεται στα 400 εκατομμύρια ευρώ.