Θα μάθουμε ποιες τράπεζες δεν εφαρμόζουν την Οδηγία για τα κόκκινα
Ενδιαφέρουσες οι πρόνοιες για τις υποχρεώσεις των τραπεζών έναντι των δανειοληπτών

Μέχρι το τέλος της εβδομάδας ή το αργότερο μέχρι την ερχόμενη Δευτέρα 30 Ιουνίου, ο ελεγκτικός οίκος PWC θα πρέπει να παραδώσει στην Κεντρική Τράπεζα την έκθεση που ετοίμασε για την έρευνα που διενήργησε στις τράπεζες, για να διαπιστωθεί ποιες από αυτές εφαρμόζουν την Οδηγία για τις αναδιαρθρώσεις μη εξυπηρετούμενων δανείων. Αμέσως μετά η Κεντρική Τράπεζα, σύμφωνα με πληροφορίες μας, θα προχωρήσει στις ενέργειες εκείνες οι οποίες θα υποχρεώσουν όλες τις τράπεζες να συμμορφωθούν με την Οδηγία, η οποία επιτρέπει δίκαιη και βιώσιμη αναδιάρθρωση, με απώτερο σκοπό την αντιμετώπιση των οικονομικών δυσχερειών που προκλήθηκαν από την οικονομική κρίση στην Κύπρο.

Στη χθεσινή έκδοση της εφημερίδας μας είχαμε δημοσιεύσει τις επιλογές που δίνονται στις τράπεζες, ώστε να προχωρούν σε αναδιαρθρώσεις δανείων χωρίς να επηρεάζεται η αξιοπρεπής διαβίωση των οφειλετών και χωρίς να ζουν με το άγχος της εκποίησης της περιουσίας τους. Σήμερα, δημοσεύουμε το μέρος εκείνο της Οδηγίας το οποίο καταγράφει τις υποχρεώσεις, κυρίως των τραπεζών, έναντι των δανειοληπτών αλλά και τις υποχρεώσεις των οφειλετών, οι οποίες παρουσιάζουν εξαιρετικό ενδιαφέρον. Συγκεκριμένα:

Οι τράπεζες:
-Οφείλουν να προτείνουν βιώσιμες λύσεις αναδιάρθρωσης σε δανειολήπτες που αντιμετωπίζουν οικονομικές δυσκολίες και να εξετάζουν τη βιωσιμότητα της λύσης ως τον βασικό παράγοντα της όλης διαδικασίας, ειδικά με σκοπό την αποφυγή νομικών διαδικασιών και τη ρευστοποίηση των εξασφαλίσεων. Για τον σκοπό αυτόν οι τράπεζες οφείλουν να διασφαλίζουν ότι ο δανειολήπτης παρέχει σ’ αυτές όλες τις σχετικές οικονομικές πληροφορίες, περιλαμβανομένων στοιχείων για χορηγήσεις του από άλλες τράπεζες.

Οι οφειλέτες:
-Σε περιπτώσεις πολλαπλών πιστωτών, αυτοί πρέπει να συνεργάζονται μεταξύ τους, ανεξάρτητα από την απόδοση των λογαριασμών του δανειολήπτη ή την εγγραφή εξασφαλίσεων σε κάθε τράπεζα. Ο απώτερος σκοπός είναι η κατάληξη σε βιώσιμες λύσεις αναδιάρθρωσης, οι οποίες να είναι εφικτές στη βάση της συνολικής κατάστασης του δανειολήπτη και της διαφύλαξης της θέσης όλων των τραπεζών.

Οι τράπεζες:
-Οφείλουν να εξηγούν με σαφήνεια στον δανειολήπτη ότι η αναδιάρθρωση είναι εθελοντικού χαρακτήρα και ότι η συναίνεσή του είναι απαραίτητη για οποιαδήποτε τροποποίηση των υφιστάμενων όρων και προϋποθέσεων.
-Οφείλουν να διεξάγουν τη διαδικασία για τον εντοπισμό των σχετικών επιλογών αναδιάρθρωσης με διαφανή τρόπο και σε στενή συνεργασία με τον δανειολήπτη.
-Οφείλουν να παρέχουν στον δανειολήπτη μια σειρά από διαθέσιμες λύσεις αναδιάρθρωσης, από το εύρος των επιλογών που εξετάστηκαν, καθώς και τεκμηριωμένη επεξήγηση και τις επιπτώσεις κάθε πρότασης. Οφείλουν να εμπλέκουν, στον μέγιστο δυνατό βαθμό, τον δανειολήπτη για τον καθορισμό της πιο κατάλληλης λύσης στη συγκεκριμένη περίπτωση.
-Οφείλουν να επιδεικνύουν ακεραιότητα και να μην προβαίνουν σε πράξεις που θα μπορούσαν να είναι επιζήμιες για τη θέση του δανειολήπτη. Για τον σκοπό αυτό οι τράπεζες:
*Παρέχουν συμβουλές ή/και καθοδήγηση προς τον δανειολήπτη που είναι αμερόληπτη, και
*Δεν προτείνουν αναδιάρθρωση που να δημιουργεί οικονομικό μειονέκτημα για τον δανειολήπτη.

Η διαδικασία μετά την απόφαση
Στην Οδηγία καταγράφεται και η διαδικασία η οποία πρέπει να ακολουθείται από μια τράπεζα σε περίπτωση λήψης απόφασης για αναδιάρθρωση. Όπως αναφέρεται, σε περίπτωση θετικής απόφασης, αυτή πρέπει να γνωστοποιείται στον οφειλέτη μέσα σε δέκα εργάσιμες μέρες. Πρέπει να γνωστοποιούνται οι λύσεις που βρέθηκαν σε κατ’ ιδίαν συνάντηση, κατά την οποία θα του παραδίδεται διά χειρός «επιστολή προσφοράς» με τη συμμετοχή του εγγυητή, όπου εφαρμόζεται. Σε περίπτωση που δεν είναι εφικτή η κατ’ ιδίαν συνάντηση, θα αποστέλλεται επιστολή προσφοράς, στην οποία θα δίνεται λεπτομερής και σαφής εξήγηση της απόφασης, η λογική και τα επιχειρήματα, καθώς και οι ακριβείς όροι και οι προϋποθέσεις υπό τις οποίες η απόφαση έχει εγκριθεί.

Συγκεκριμένα, η επιστολή προσφοράς πρέπει να περιλαμβάνει:
-Σαφή επεξήγηση της απόφασης και τι συνεπάγεται η προτεινόμενη λύση,
-Τα βασικά επιχειρήματα και την αιτιολογία της απόφασης,
-Τους νέους όρους και προϋποθέσεις που υπόκεινται στην έγκριση,
-Ανάλυση όλων των επιπλέον εξόδων, εάν υπάρχουν, που πρέπει να καταβάλει ο δανειζόμενος, ως αποτέλεσμα της προτεινόμενης αναδιάρθρωσης, και
-Τα επόμενα βήματα, προκειμένου ο δανειολήπτης να αποδεχθεί επισήμως την προσφορά και να νομιμοποιηθούν οι τροποποιήσεις της ισχύουσας σύμβασης.

Καταγράφεται επίσης η διαδικασία που πρέπει να ακολουθηθεί σε περίπτωση που η πρόταση της τράπεζας απορριφθεί από τον οφειλέτη. Συγκεκριμένα:
-Ο δανειολήπτης πρέπει να ενημερώσει την τράπεζα γραπτώς, εντός 20 εργάσιμων ημερών από την ημερομηνία παραλαβής της επιστολής προσφοράς.
-Η τράπεζα οφείλει να ανταποκριθεί στον δανειολήπτη, γραπτώς, εντός 5 εργάσιμων ημερών από την ημερομηνία παραλαβής της επιστολής του, εκφράζοντας την προθυμία της να τον καλέσει, εκ νέου, προκειμένου να αξιολογηθούν άλλες επιλογές, εάν είναι εφικτό, ή εξηγώντας του ότι τούτο δεν είναι δυνατόν και να καθορίζει τις συνέπειες για τον δανειολήπτη, εάν αρνηθεί την πρόταση, και θα πρέπει, τουλάχιστον, να εξηγήσει ότι έχει το δικαίωμα να διαβιβάσει ένσταση στην Επιτροπή Επίλυσης Διαφορών της τράπεζας εντός ενός μηνός από την ημερομηνία παραλαβής της επιστολής προσφοράς.

Η τράπεζα έχει το δικαίωμα να ανακαλέσει τους λογαριασμούς και να ξεκινήσει νομική διαδικασία μετά το πέρας της διαδικασίας επίλυσης διαφορών.
Στην Οδηγία σημειώνεται ότι η τράπεζα οφείλει να είναι δεκτική σε σχόλια και αιτήματα από τους δανειολήπτες, και σε περίπτωση που έχουν γίνει ακούσια λάθη στην αξιολόγηση λόγω λαθών στα γεγονότα ή στις παραδοχές, τότε οφείλει να αναθεωρήσει την αξιολόγηση και να παρουσιάσει εκ νέου αναθεωρημένη λύση αναδιάρθρωσης.

Αν η απάντηση είναι όχι…
ΣΕ περίπτωση που η απόφαση της τράπεζας σε αίτημα για αναδιάρθρωση δανείου είναι αρνητική, η Οδηγία συστήνει ότι πρέπει να αποφεύγεται στον μέγιστο δυνατό βαθμό η λήψη νομικών μέτρων και να αναζητούνται, σε συνεργασία με τον δανειολήπτη, όλες οι πιθανές εξώδικες επιλογές. Στην περίπτωση κατά την οποία, μετά από ενδελεχή αξιολόγηση και επιμελή συνεργασία με τον δανειολήπτη, η τράπεζα καταλήγει σε αρνητική απόφαση (δηλαδή εκτιμάται ότι ο δανειολήπτης δεν θα είναι σε θέση να συμμορφωθεί με οποιαδήποτε από τις επιλογές αναδιάρθρωσης που εξετάστηκαν), η τράπεζα γνωστοποιεί την απόφασή της στον δανειολήπτη εντός 10 εργάσιμων ημερών από την τελευταία ημέρα επικοινωνίας μαζί του, είτε σε κατ’ ιδίαν συνάντηση, είτε μέσω επιστολής. Η τράπεζα οφείλει να παρέχει λεπτομερείς επεξηγήσεις στον δανειολήπτη, που να στηρίζουν την αρνητική της απόφαση.

Η τράπεζα οφείλει να τεκμηριώνει την αρνητική της απόφαση, περιλαμβανομένων των επαληθευτικών στοιχείων της αξιολόγησης και αιτιολογήσεων που οδήγησαν σε αυτήν την απόφαση, και να τη διαβιβάζει, επισήμως και γραπτώς, στον δανειολήπτη. Η απάντηση πρέπει να περιλαμβάνει τουλάχιστον τα εξής:
(α) Σαφή εξήγηση της απόφασης.
(β) Τα βασικά επιχειρήματα και την αιτιολογία της απόφασης.
(γ) Τη διαδικασία που ο δανειολήπτης δικαιούται να ακολουθήσει, αν θέλει να προσφύγει κατά της απόφασης, και συγκεκριμένα ότι έχει το δικαίωμα να ζητήσει επανεξέταση από την Επιτροπή Επίλυσης Διαφορών της τράπεζας εντός ενός μηνός από την ημερομηνία παραλαβής της επιστολής.
(δ) Το δικαίωμα της τράπεζας να ανακαλέσει τους λογαριασμούς και να ξεκινήσει νομική διαδικασία μετά το πέρας της διαδικασίας επίλυσης διαφορών.