Τέσσερεις οικονομολόγοι σχολιάζουν την έξοδό μας στις διεθνείς αγορές
Κοινή διαπίστωση αποτελεί πως η έξοδός μας στις αγορές, μπορεί να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στην προσέλκυση ξένων επενδύσεων, που θεωρούνται ως πολύ σημαντικές

Με θετικό φακό αντικρύζουν εκ πρώτης όψεως την κίνηση της Κυβέρνησης να επιχειρήσει επάνοδο της Κύπρου στις διεθνείς αγορές, ενάμιση χρόνο μάλιστα νωρίτερα απ’ ό,τι αναμενόταν, τέσσερις διακεκριμένοι οικονομολόγοι, οι οποίοι κλήθηκαν από τη «Σ» να σχολιάσουν τη σχετική απόφαση που έχει λάβει το Υπουργείο Οικονομικών.

Μιχάλης Φλωρεντιάδης, Ανδρέας Χαρίτου, Θεόδωρος Παναγιώτου και Ευάγγελος Χάρος, σε δηλώσεις του στη «Σ», αναλύουν την σημασία μιας τέτοιας κίνησης, αλλά και τους ενδεχόμενους κινδύνους που ελλοχεύονται απόι πιθανή μη σωστή αξιοποίηση των χρημάτων που θα δανειστούμε. Ειδικότερα, και οι τέσσερεις οικονομολόγοι εστιάζουν στο ύψος του επιτοκίου με το οποίο θα δανειστούμε, τονίζοντας πως αν αυτό είναι χαμηλότερο από τα υφιστάμενα επιτόκια δανεισμού μας στην εγχώρια αγορά, τότε μπορούμε κάλλιστα να αποπληρώσουμε τον εσωτερικό μας δανεισμό και να ενισχύσουμε την ρευστότητα της κυπριακής αγοράς για να καταφέρουμε την πολυπόθητη επανεκκίνηση της οικονομίας. Κοινή, επίσης, είναι και η διαπίστωση πως η έξοδος μας στις αγορές, μπορεί να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στην προσέλκυση ξένων επενδύσεων. που θεωρούνται ως πολύ σημαντικές.

«Απομένει να δούμε το κόστος»
Ο οικονομολόγος, Μιχάλης Φλωρεντιάδης, μιλώντας στην εφημερίδα μας, αφού χαρακτήρισε θετική την εξέλιξη για έξοδο μας στις διεθνείς αγορές, τόνισε πως στόχος μας θα πρέπει να είναι η έξοδος από το μνημόνιο και η ολοκλήρωση του μνημονίου. «Η έξοδός μας προς τις αγορές γίνεται αποσπασματικά γιατί θα αξιοποιηθούν ως ένα συμπλήρωμα στην κάλυψη αναγκών μας. Είναι ένα θετικό βήμα, τόσο για την Κύπρο όσο και για περιφερειακές χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που ακόμα βρίσκονται σε μνημόνιο. Απομένει να δούμε το κόστος μιας τέτοιας κίνησης, δηλαδή το επιτόκιο δανεισμού, καθώς και τον χρόνο αποπληρωμής του», σημείωσε.

Απαντώντας σε σχετικό μας ερώτημα, ο κ. Φλωρεντιάδης είπε πως η εξέλιξη αυτή μπορεί να ενισχύσει την οικονομία της Κύπρου, αλλά αυτό εξαρτάται από τον τρόπο διαχείρισης αυτής της ρευστότητας από τις τράπεζες. «Δηλαδή, υπάρχει ζήτηση για νέο δανεισμό; Υπάρχει δυνατότητα από πλευράς τραπεζών να προχωρήσουν σε νέο δανεισμό; Εκτός αυτών δίδεται η δυνατότητα στην Κύπρο να προσελκύσει καλύτερα ξένες επενδύσεις. Μπορεί, δηλαδή, να αποτελέσει ένα σημάδι ότι από τη στιγμή που εμπιστεύονται την Κυπριακή Δημοκρατία ορισμένοι επενδυτές και είναι διατεθειμένοι να την δανείσουν, θα είναι πιο εύκολο για ξένους επενδυτές να έρθουν να επενδύσουν στην χώρα μας συμβάλλοντας σημαντικά στην επανεκκίνηση της κυπριακής οικονομίας», υπογράμμισε ο κ. Φλωρεντιάδης.

«Επιτόκιο κάτω του 5%»
Ο Καθηγητής Χρηματοοικονομικών & Λογιστικής στο Πανεπιστήμιο Κύπρου, Ανδρέας Χαρίτου χαρακτήρισε την προδιαγραφόμενη έξοδο στις διεθνείς αγορές ως ένα θετικό γεγονός. «Φυσικά, θα πρέπει να μπούμε στις αγορές με ένα ικανοποιητικό επιτόκιο. Στο παρόν στάδιο, η απόδοση των ομολόγων είναι στο 4,95% και θα είναι πολύ θετική η έξοδός μας τις αγορέ,ς αν το επιτόκιο μας είναι όσο το δυνατόν πιο χαμηλό. Πιστεύω πως η κίνηση του Υπουργού Οικονομικών προς αυτή την κατεύθυνση είναι καλοδεχούμενη και θετική. Συμφωνώ μαζί του πως δεν πρέπει να εξαρτιόμαστε απόλυτα από την Τρόικα. Αυτές είναι κάποιες επιπρόσθετες ανάγκες της Κύπρου για τόνωση ουσιαστικά της οικονομίας του τόπου και αυτό είναι θετικό. Το γεγονός ότι θα βγούμε πιο γρήγορα στις αγορές, οφείλεται στο ότι η κυπριακή οικονομία πάει καλύτερα απ’ ό,τι αναμενόταν.

Αυτό οφείλεται σε διάφορους παράγοντες, όπως είναι οι θετικές αξιολογήσεις της οικονομίας μας από τους οίκους αξιολόγησης, αλλά και την Τρόικα, καθώς και το γεγονός πως έπεσε η απόδοση των κυπριακών ομολόγων. Ευελπιστούμε πως με αυτές τις κινήσεις θα μειωθεί και η αβεβαιότητα για την κυπριακή οικονομία και θα καταφέρουμε να προσελκύσουμε και νέες επενδύσεις στην Κύπρο», συμπλήρωσε, υπογραμμίζοντας πως από αυτή την κίνηση αναδεικνύονται δυο σημαντικά στοιχεία: Το ποσό με το οποίο θα βγούμε στις διεθνείς αγορές και το επιτόκιο. «Αν πραγματικά το επιτόκιο θα είναι όσον το δυνατόν πιο χαμηλό, σημαίνει πως η αγορά βλέπει το μέλλον της κυπριακής οικονομίας θετικότερα. Όσον πιο ψηλά θα είναι το επιτόκιο, τόσο πιο αρνητικά βλέπει η διεθνής αγορά την κυπριακή οικονομία», συνέχισε ο κ. Χαρίτου, εκφράζοντας την ελπίδα πως το επιτόκιο του δανεισμού θα είναι κάτω από 5%.

«Να αναμένουμε την κατάλληλη στιγμή»
Σχολιάζοντας, επίσης, την επικείμενη έξοδο στις αγορές, ο Διευθυντής του CIIM Θεόδωρος Παναγιώτου ανέφερε πως κάτι τέτοιο είναι θετικό, δεδομένου ότι μπορούμε να δανειστούμε με επιτόκιο χαμηλότερο από το επιτόκιο που πληρώνουμε για άλλα μας χρέη και ειδικότερα τα εσωτερικά. Αν για παράδειγμα, είπε, έχουμε εσωτερικό χρέος με επιτόκιο 7% ή 8%, εάν τώρα μπορούμε να δανειστούμε με 4,5% από τις διεθνείς αγορές είναι πάρα πολύ θετικό. «Δηλαδή, να δανειστούμε από διεθνείς αγορές και να αποπληρώσουμε χρέος μας με υψηλό επιτόκιο, γιατί έτσι θα ενισχυθεί η εσωτερική αγορά με την απαραίτητη ρευστότητα, την οποία χρειάζεται οπωσδήποτε σήμερα.

Συνεπώς, με αυτό πετυχαίνουμε δύο στόχους: 1. Μειώνουμε το επιτόκιο, τους τόκους που πληρώνουμε στον εγχώριο δανεισμό. 2. Αυξάνεται η ρευστότητα στην εσωτερική αγορά. Αυτά, όμως, δεδομένου ότι θα αξιοποιήσουμε τα λεφτά που θα δανειστούμε για πληρωμή υφιστάμενων χρεών μας με υψηλό επιτόκιο. Αν όμως αξιοποιήσουμε αυτά τα χρήματα για οποιοδήποτε άλλο λόγο, όπως να αυξήσουμε μισθούς, να κάνουμε προσλήψεις και γενικά για μη παραγωγικούς σκοπούς, τότε θα σημαίνει ότι δεν μάθαμε από τα παθήματά μας και ότι θα συνεχίσουμε να ζούμε με δανεικά και θα κάνουμε το πρόβλημα ακόμη χειρότερο», υπογράμμισε ο κ. Παναγιώτου.

Ο Διευθυντής του CIIM εξέφρασε, παράλληλα, την άποψη πως «ίσως θα πρέπει να αναμένουμε για να πέσει ακόμη πιο κάτω το επιτόκιο για να μην την πάθουμε όπως με το ομόλογο των 100 εκατομμυρίων, του οποίου το επιτόκιο είναι 6,5% και μετά από δυο βδομάδες έπεσε στο 5%. Δηλαδή, πρέπει να παρακολουθούμε τις αγορές και να δανειστούμε όταν το επιτόκιο είναι όσον το δυνατόν πιο συμφέρον για μας». Απαντώντας σε σχετικό μας ερώτημα ο κ. Παναγιώτου τόνισε πως η επάνοδος στις αγορές θα ενισχύσει τις προσπάθειες προσέλκυσης ξένων επενδύσεων. «Όταν οι ξένοι επενδυτές δουν ότι έχουμε την δυνατότητα να δανειστούμε από διεθνείς αγορές με 5% επιτόκιο, για παράδειγμα, θα μας εμπιστευθούν ακόμη περισσότερο για να ‘ρθουν να επενδύσουν στην χώρα μας», εξήγησε.

«Ο τρόπος αξιοποίησης των χρημάτων»
Ο ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Οικονομίας στο Merrimack College της Αμερικής, Ευάγγελος Χάρος, είπε στη «Σ» πως «μπορεί η Κύπρος να μπει στις αγορές, αλλά το πιο σπουδαίο είναι το πώς θα αξιοποιήσουμε τα χρήματα που θα δανειστούμε και τι κινήσεις θα κάνουμε στο μέλλον. Για παράδειγμα, αν θα δανειστούμε αυτά τα χρήματα για αποπληρωμή άλλων χρεών μας με υψηλότερο επιτόκιο από αυτό που θα δανειστούμε σήμερα, τότε κάτι τέτοιο είναι πολύ έξυπνο. Δηλαδή, να βρουν κεφάλαια με χαμηλότερο επιτόκιο, κάτι τέτοιο είναι και σημαντικό και έξυπνο. Αλλά αν παρ’ ελπίδα αυτά τα χρήματα χρησιμοποιηθούν για άλλους σκοπούς, τότε θα πρέπει μετά να έρθει το κράτος να βρει άλλους τρόπους αποπληρωμής και αυτό δεν θα ήταν καθόλου μα καθόλου σωστό. Συνεπώς, ο τρόπος με τον οποίο θα αξιοποιηθούν αυτά τα χρήματα είναι περισσότερο το στοίχημα, και όχι το ότι επιστρέφουμε στις αγορές», κατέληξε ο κ. Χάρος.