Σε σωστή τροχιά η Κύπρος αναφέρει σ’ έγγραφο εργασίας η Κομισιόν
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, αν και θεωρεί πως βρισκόμαστε σε καλό δρόμο, εξακολουθεί να διαβλέπει σοβαρούς κινδύνους για την κυπριακή οικονομία

Τη θέση ότι το πρόγραμμα της Κύπρου παραμένει σε σωστή πορεία υλοποίησης ασπάζεται η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η οποία σε σχετικό έγγραφο εργασίας τονίζει πως έχει επιτευχθεί σημαντική πρόοδος σε όλους τους βασικούς τομείς της οικονομίας. Αν και η Κομισιόν βλέπει με καλό μάτι τις εξελίξεις, εντούτοις δεν παραλείπει να υποδείξει πως ακόμη υπάρχουν αρκετές προκλήσεις, τις οποίες πρέπει να αντιμετωπίσει η χώρα μας. Σύμφωνα με το έγγραφο εργασίας της Κομισιόν, και σε ό,τι αφορά την αξιολόγηση του εθνικού προγράμματος μεταρρυθμίσεων του 2014 για την Κύπρο, παρά το γεγονός ότι η ύφεση υπήρξε σημαντική, ήταν λιγότερο έντονη απ' ό,τι αναμενόταν, το 2013 (5,4%), χάρη στις ανθεκτικές επιδόσεις του τουρισμού και του τομέα παροχής επαγγελματικών υπηρεσιών και χάρη στη μικρότερη από την αναμενόμενη μείωση της ιδιωτικής κατανάλωσης.

Ταυτόχρονα, επισημαίνεται, η απασχόληση έχει μειωθεί και το ποσοστό ανεργίας έχει αυξηθεί σημαντικά, ωστόσο η αγορά εργασίας απεδείχθη ευέλικτη και η σταδιακή προσαρμογή των μισθών συνέβαλε στη συγκράτηση της πτώσης στην απασχόληση. Την ίδια ώρα, η Κομισιόν δεν παραλείπει να εκφράσει την ανάγκη για προσαρμογή του χρέους του ιδιωτικού και του δημόσιου τομέα από το σημερινό υψηλό επίπεδο, υποδεικνύοντας πως αν το ζήτημα αυτό δεν διορθωθεί, θα συνεχίσει να λειτουργεί ως τροχοπέδη για την οικονομική ανάπτυξη. Όσον αφορά το ΑΕΠ, η Κομισιόν προβλέπει πως θα μειωθεί περαιτέρω κατά -4,2%, το 2014, και η οικονομία αναμένεται να επιστρέψει σε συγκρατημένη ανάπτυξη 0,4% το επόμενο έτος, ενώ στη συνέχεια να βελτιωθεί μόνον βαθμιαία, δεδομένου ότι η εγχώρια ζήτηση επιβαρύνεται από την ανάγκη να μειωθούν τα πολύ υψηλά επίπεδα χρέους.

Οι κίνδυνοι
Ανεξάρτητα, όμως, με τα πιο πάνω, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θεωρεί ότι οι κίνδυνοι που περιβάλλουν αυτές τις προοπτικές εμφανίζουν πτωτική τάση. Όπως επισημαίνεται, οι κίνδυνοι απορρέουν κυρίως από τη βραδύτερη από την προβλεπόμενη εξυγίανση των μη εξυπηρετούμενων δανείων, μια πιθανή παρατεταμένη περίοδο αυστηρών όρων χορήγησης δανείων, ενδεχόμενη βραδύτερη από την προβλεπόμενη διαδικασία απομόχλευσης των νοικοκυριών, περαιτέρω επιδείνωση των συνθηκών στην αγορά εργασίας και την περαιτέρω αύξηση των γεωπολιτικών εντάσεων στη Ρωσία και την Ουκρανία.

Δημοσιονομικοί στόχοι και έλλειμμα
Αναφορικά με άλλα επιμέρους ζητήματα, που είναι άμεσα συνυφασμένα με την κυπριακή οικονομία, η Κομισιόν υπογραμμίζει πως οι δημοσιονομικοί στόχοι για το 2013 έχουν επιτευχθεί σε αξιοσημείωτο βαθμό, τόσο λόγω της συνεχιζόμενης συνετής εκτέλεσης του προϋπολογισμού όσο και της λιγότερο σοβαρής ύφεσης απ' ό,τι αναμενόταν. Το δημόσιο έλλειμμα του 2013 ήταν τελικά περίπου δύο εκατοστιαίες μονάδες χαμηλότερο από τον στόχο που είχε τεθεί, ενώ το δημόσιο έλλειμμα του 2014 προβλέπεται να είναι κατά μισή, περίπου, εκατοστιαία μονάδα χαμηλότερο από αυτό που αναμενόταν, στο 5,3% του ΑΕΠ.

Ο τραπεζικός τομέας
Σε ό,τι αφορά τον τραπεζικό τομέα, η Επιτροπή επισημαίνει ότι διαφαίνονται σημάδια σταθεροποίησης, αν και εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικές προκλήσεις. Αυτές, σημειώνεται, αφορούν κυρίως την ανάγκη για εξυγίανση των ισολογισμών των τραπεζών από το υψηλό επίπεδο μη εξυπηρετούμενων δανείων και για μείωση του χρέους του ιδιωτικού τομέα, ώστε να αποκατασταθούν οι πιστώσεις και η βιώσιμη ανάπτυξη. «Βασικό στοιχείο για τον σκοπό αυτό αποτελεί η διαμόρφωση ενός κατάλληλου πλαισίου αναδιάρθρωσης του χρέους», τονίζει, προσθέτοντας ότι χρειάζεται επίσης να συνεχιστούν οι εργασίες για την εφαρμογή των σχεδίων αναδιάρθρωσης των εγχώριων τραπεζικών ιδρυμάτων. «Είναι επίσης σημαντικό να διασφαλιστεί ότι η περαιτέρω χαλάρωση των ελέγχων στα κεφάλαια δεν θέτει σε κίνδυνο τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα. Χρειάζεται ακόμη να συνεχιστούν οι εργασίες σχετικά με το πλαίσιο για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες», υπογραμμίζει.

Δημόσια οικονομικά και μεταρρυθμίσεις
Για τα δημόσια οικονομικά, αφού υπογραμμίζει τις ισχυρές δημοσιονομικές επιδόσεις μέχρι στιγμής, η Κομισιόν τονίζει ότι οι κυπριακές Αρχές θα πρέπει να εξακολουθήσουν να διατηρούν τη συνετή εκτέλεση του προϋπολογισμού. «Όπως συμφωνήθηκε από την έναρξη του προγράμματος, θα είναι αναγκαία μια πρόσθετη προσαρμογή κατά τα τελευταία έτη, προκειμένου να επιτευχθεί ο μακροπρόθεσμος στόχος για σταθερό πρωτογενές πλεόνασμα 4% του ΑΕΠ, το οποίο είναι αναγκαίο για να τεθεί το δημόσιο χρέος σε διατηρήσιμη πτωτική τροχιά», σημειώνει. Για τις διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις, αναφέρει ότι η εφαρμογή τους έχει προχωρήσει, αν και ορισμένες χρειάζεται να επιταχυνθούν.

Πρόοδο καταγράφει, κυρίως, στους τομείς της φορολογικής διοίκησης -όπου σκοπός είναι να βελτιωθεί η αποτελεσματικότητα της είσπραξης- της διαχείρισης των δημοσίων οικονομικών, της μεταρρύθμισης της φορολογίας ακίνητης περιουσίας -με στόχο να βελτιωθεί ο δίκαιος χαρακτήρας της φορολογικής επιβάρυνσης- και όσον αφορά τη βελτίωση των πολιτικών ενεργοποίησης της αγοράς εργασίας. Επισημαίνει, επίσης, ότι βασική προτεραιότητα είναι η έγκριση της μεταρρύθμισης της κοινωνικής πρόνοιας, ώστε να παρασχεθεί επαρκής κοινωνική προστασία για ευάλωτα νοικοκυριά κατά την παρούσα φάση οικονομικής κάμψης. «Ακόμη, θα πρέπει να τεθεί ταχέως σε εφαρμογή το σχέδιο ιδιωτικοποίησης, ενώ η καθιέρωση ενός εθνικού συστήματος υγείας αποτελεί μιαν άλλη σημαντική προτεραιότητα», καταλήγει το έγγραφο της Κομισιόν.

Ανάκαμψη εντός του 2015
Ο ΓΕΝΙΚΟΣ Διευθυντής του Υπουργείου Οικονομικών Χρίστος Πατσαλίδης, σε εγκύκλιό του που εξέδωσε την περασμένη βδομάδα, αναφέρει πως η κυπριακή οικονομία αναμένεται να αρχίσει να ανακάμπτει και να καταγράφει θετικούς ρυθμούς ανάπτυξης από το 2015. Αναφέρει, επίσης, ότι βασικοί άξονες στρατηγικής της Κυβέρνησης είναι η επανεκκίνηση της πραγματικής οικονομίας το συντομότερο δυνατόν, η αύξηση της ανταγωνιστικότητας, η μείωση της ανεργίας και η δημιουργία προϋποθέσεων για βιώσιμη ανάπτυξη. Ο κ. Πατσαλίδης χαρακτηρίζει, παράλληλα, ως κλειδί για την ανάκαμψη της οικονομίας τον τραπεζικό τομέα. Σύμφωνα δε με την εγκύκλιο, καλές υπό τις περιστάσεις θα μπορούσαν να χαρακτηριστούν οι προβλέψεις για την ανεργία, η οποία το 2017 αναμένεται να πέσει στο 15,4% σε σύγκριση με 18,6% που προβλέπεται για φέτος.