Τι προνοεί το νέο επικαιροποιημένο μνημόνιο
Οι αφερέγγυοι οφειλέτες δεν έχουν πολύ χρόνο μπροστά τους. Για τα μη εξυπηρετούμενα και την πρώτη κατοικία δεν άλλαξε κάτι από το προηγούμενο μνημόνιο

Αλλαγές, οι οποίες θα συμβάλουν στην επίσπευση των διαδικασιών για κατασχέσεις περιουσιών -εκτός της πρώτης κατοικίας- από το τέλος Ιουνίου προνοεί το νέο επικαιροποιημένο μνημόνιο, σε περιπτώσεις αφερέγγυων οφειλετών. Για την πρώτη κατοικία η ημερομηνία τοποθετείται στο τέλος Δεκεμβρίου, ενώ για τις περιπτώσεις μη εξυπηρετούμενων δανείων η περίοδος αρχίζει για τα επιχειρηματικά δάνεια σε 1,5 χρόνο και για την πρώτη κατοικία σε 2,5 χρόνια.

Μια άλλη τροποποίηση αφορά σε ανάληψη δράσης εκ μέρους της Κεντρικής Τράπεζας σε σχέση με δάνεια που δόθηκαν σε στελέχη της Τράπεζας Κύπρου και του Συνεργατισμού και μελών των διοικητικών τους συμβουλίων, και τα οποία δεν είχαν ικανοποιητικές εξασφαλίσεις, γεγονός που οδήγησε στη δημιουργία δυσανάλογων ζημιών σε σχέση με τη σημερινή τους αξία.

Τα δάνεια σε στελέχη
Συγκεκριμένα, όπως αναφέρεται στο επικαιροποιημένο μνημόνιο: «Η Κεντρική Τράπεζα θα ζητήσει μέχρι το τέλος Μαΐου από το Τμήμα Εσωτερικού Ελέγχου της Τράπεζας Κύπρου (περιλαμβανομένης και της Λαϊκής) και από τον Συνεργατισμό την ετοιμασία μιας ειδικής έκθεσης για τις πρακτικές δανεισμού, αλλά και αναδιάρθρωσης δανείων τα οποία δόθηκαν σε νυν αλλά και προηγουμένους διευθυντές και άλλα στελέχη, μέλη διοικητικών συμβουλίων και κύριους μεγαλομετόχους τους, με σκοπό να διαπιστωθεί ποιες ήταν οι αποφάσεις εκείνες που οδήγησαν στη δημιουργία δυσανάλογων ζημιών, σε σχέση με τη σημερινή αξία των εξασφαλίσεων οι οποίες είχαν ληφθεί υπ' όψιν όταν εδίνοντο τα δάνεια».
Το μνημόνιο αναφέρει επίσης ότι η Κεντρική Τράπεζα θα μελετήσει την έκθεση και θα ζητήσει, εκεί όπου υπάρχουν ευθύνες, να ληφθούν μέτρα (πολιτικές αγωγές) κατά των υπευθύνων.

Οι κατασχέσεις
Σε σχέση με τις κατασχέσεις περιουσιών μη φερέγγυων οφειλετών, στο νέο μνημόνιο υπάρχει πρόνοια, η οποία αναφέρει ότι θα πρέπει να αρθούν όλα τα διοικητικά ή άλλα εμπόδια, τα οποία τώρα σταματούν την κατάσχεση και την πώληση των εξασφαλίσεων των δανείων, έτσι ώστε τα περιουσιακά στοιχεία που έχουν δοθεί ως εξασφάλιση να μπορούν να ανακτηθούν μέσα σε εύλογο χρονικό διάστημα. Το εύλογο χρονικό διάστημα καθορίζεται στους 18 μήνες από την έναρξη των σχετικών διαδικασιών, ενώ για την πρώτη κατοικία παραμένει ο χρονικός ορίζοντας των 30 μηνών. Οι κυπριακές Αρχές δεσμεύονται να μην εισαγάγουν οποιαδήποτε άλλα εμπόδια που να αποτρέπουν την κατάσχεση περιουσιών (στοιχείων ενεργητικού) τα οποία αποτελούν εξασφαλίσεις δανείων.

Οι αφερέγγυοι
Επίσης, το επικαιροποιημένο μνημόνιο προνοεί ότι οι κυπριακές Αρχές θα πρέπει να ετοιμάσουν μέχρι το τέλος Ιουλίου ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο μεταρρυθμίσεων, το οποίο θα εγκριθεί από το Υπουργικό Συμβούλιο και το οποίο θα θεσπίζει τις κατάλληλες διαδικασίες για τα θέματα αφερεγγυότητας εταιρειών και φυσικών προσώπων.

Στη βάση του πλαισίου μεταρρυθμίσεων θα πρέπει να εγκριθεί νομοθεσία μέχρι και το τέλος του 2014.
Το νομικό πλαίσιο, σε σχέση με την κατάσχεση και την αναγκαστική πώληση ενεχυριασμένης περιουσίας, το οποίο όπως προαναφέραμε πρέπει να εγκριθεί μέχρι το τέλος Ιουνίου, θα έχει άμεση ισχύ για όλες τις υποθηκευμένες περιουσίες εκτός από την πρώτη κατοικία, για την οποία οι πρόνοιες θα τεθούν σε εφαρμογή από το τέλος Δεκεμβρίου, έτσι ώστε να μπορούν να γίνονται δημοπρασίες χωρίς την παρέμβαση του κράτους.

Παρακολούθηση των δανείων
Οι κυπριακές Αρχές θα πρέπει επίσης να αυξήσουν την παρακολούθηση των υποχρεώσεων των επιχειρηματικών δανείων, αλλά και των δανείων των νοικοκυριών, και να ετοιμάζουν τριμηνιαίες εκθέσεις, στις οποίες θα περιλαμβάνουν πληροφορίες σχετικά με τη διανομή των περιουσιακών στοιχείων και υποχρεώσεων στα νοικοκυριά, και την αξιολόγηση της ικανότητας εξυπηρέτησης του χρέους και των δραστηριοτήτων αναχρηματοδότησης.

Τα δεδομένα από τις έρευνες θα χρησιμοποιηθούν μέχρι το πιστωτικό μητρώο καταστεί πλήρως λειτουργικό. Η ετήσια έκθεση χρηματοπιστωτικής σταθερότητας, που θα δημοσιευθεί στο τέλος του έτους, θα περιλαμβάνει μια εκτεταμένη ανάλυση σχετικά με την εταιρική υπερχρέωση και την υπερχρέωση των νοικοκυριών. Επιπρόσθετα, οι τριμηνιαίες εκθέσεις θα συνεχίσουν να ετοιμάζονται και το πεδίο εφαρμογής και το περιεχόμενό τους θα πρέπει να ενισχυθεί περαιτέρω.

Τα μη εξυπηρετούμενα
Για τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια αναφέρεται ότι θα πρέπει να ληφθούν μέτρα για να ενδυναμωθεί η διαχείρισή τους αλλά και να αντιμετωπισθούν, σε συνεργασία με τους οφειλέτες.
Επίσης, οι τράπεζες θα πρέπει να εκδίδουν τριμηνιαίες εκθέσεις για την πορεία των αναδιαρθώσεων των μη εξυπηρετούμενων δανείων και τη διαχείρισή τους. Η πρώτη έκθεση, η οποία θα αναφέρεται στα δεδομένα του Μαρτίου του 2014, πρέπει να ετοιμασθεί μέχρι το τέλος Ιουνίου. Η έκθεση θα πρέπει να περιλαμβάνει συγκεκριμένους δείκτες, όπως για παράδειγμα τον αριθμό των δανείων που αναδιαρθρώθηκαν, τις πληρωμές που έγιναν κ.ά.

Οι αλλαγές που εντόπισε η ΕΔΕΚ
Χθες ο βουλευτής της ΕΔΕΚ Νίκος Νικολαΐδης, σε δήλωσή του, εντόπισε διαφορές του νέου επικαιροποιημένου μνημονίου με το προηγούμενο και είπε πως η η Κυβέρνηση είτε δέχτηκε να παραμείνουν μια σειρά από αρνητικές πρόνοιες, είτε συμφώνησε και επιπρόσθετες αρνητικές πρόνοιες στο μνημόνιο. Είπε συγκεκριμένα ότι:

• Παραμένει στο μνημόνιο η δέσμευση της Κυβέρνησης να υιοθετήσει νομοθεσία, ώστε από το τέλος του Δεκέμβρη να αρχίσουν οι διαδικασίες από τα πιστωτικά ιδρύματα για κατασχέσεις και αναγκαστικές πωλήσεις υποθηκευμένων ιδιοκτησιών, συμπεριλαμβανομένων περιπτώσεων που αφορούν πρώτη κατοικία.

• Παραμένει στο μνημόνιο η δέσμευση να ολοκληρώνονται υποχρεωτικά οι διαδικασίες εκποίησης για μεν τις κύριες κατοικίες στα 2,5 χρόνια, και για τα επιχειρηματικά δάνεια στον 1,5 χρόνο (κατά τα άλλα, η Κυβέρνηση θα φέρει νομοσχέδιο για προστασία της κύριας κατοικίας).

• Συμφωνήθηκε αλλαγή του νομικού πλαισίου, έτσι ώστε να επιτρέπονται ιδιωτικοί πλειστηριασμοί χωρίς καθόλου συμμετοχή του κράτους (στο προηγούμενο μνημόνιο του Φεβρουαρίου υπήρχε πρόνοια για περιορισμένη συμμετοχή στου κράτους).

• Στο νέο μνημόνιο εισάγονται δύο πρόνοιες που αυξάνουν την πίεση για μαζική πώληση επισφαλών δανείων σε επενδυτικά ταμεία (χωρίς μάλιστα να διευκρινίζεται ποιους δανειολήπτες αφορά). Συγκεκριμένα, αναφέρεται ότι μέχρι τέλος του χρόνου θα πρέπει να αρθούν όλα τα εμπόδια, ώστε οι τράπεζες να λαμβάνουν επαρκή ενημέρωση για τη χρηματοοικονομική κατάσταση των δανειοληπτών και ότι οι κυπριακές Αρχές θα ετοιμάσουν έως το τέλος του Ιουνίου μια έκθεση, στην οποία θα προσδιορίζονται τα εμπόδια για τη μεταφορά μεμονωμένων δανείων σε τρίτους. Ανοίγει συνεπώς ο δρόμος για μαζικές πωλήσεις δανείων σε επενδυτικά ταμεία.

• Στην παράγραφο 1.16, φαίνεται ότι ο ελάχιστος απαιτούμενος δείκτης βασικών ιδίων κεφαλαίων για τις τράπεζες μειώνεται από 9% σε 8%. Όμως στην πραγματικότητα η κατάσταση γίνεται χειρότερη, γιατί προστίθεται η πρόνοια ότι η Κεντρική Τράπεζα θα ζητά από τις σημαντικές τράπεζες να διατηρούν κεφαλαιακές ασφαλιστικές δικλίδες πάνω από το ελάχιστο (δηλαδή ουσιαστικά αυτό είναι χειρότερο από το 9%).

• Παραμένει το δικαίωμα στο ΤΕΠ να δεσμεύει τραπεζικούς λογαριασμούς για εξόφληση οφειλών από τους φορολογούμενους, προστίθεται όμως τώρα η φράση ότι αυτό μπορεί να γίνει χωρίς δικαστικό διάταγμα (Παράγραφος 3.6).

• Σε ό,τι αφορά τους δημοσιονομικούς στόχους, και εδώ αυξάνεται η πίεση με τη διαφοροποίησή τους. Για το 2014, το πρωτογενές δημοσιονομικό έλλειμμα, δηλαδή το έλλειμμα χωρίς την εξυπηρέτηση του χρέους, θα πρέπει να περιοριστεί στο 1,7% του ΑΕΠ, αντί στο 1,8% που ήταν στο μνημόνιο του Φεβρουαρίου. Για το 2015, το πρωτογενές έλλειμμα πρέπει να μειωθεί στο 1,6% του ΑΕΠ, από το 2,1% που ήταν στο μνημόνιο Φεβρουαρίου. Αυτό προμηνύει νέες περικοπές δαπανών, που πολύ φοβόμαστε θα είναι και πάλιν από τον αναπτυξιακό προϋπολογισμό.

Βελτίωση των δημοσιονομικών επιδόσεων
Θα πρέπει πάντως να σημειωθεί ότι το επικαιροποιημένο μνημόνιο εκτιμά ότι θα υπάρξει σημαντική βελτίωση των δημοσιονομικών επιδόσεων της Κύπρου το 2015, αντικατοπτρίζοντας την τοποθέτηση της Τρόικας, ότι οι επιδόσεις της κυπριακής οικονομίας ήταν καλύτερες του αναμενομένου.

Αναλυτικότερα, εκτιμάται ότι το έλλειμμα της γενικής Κυβέρνησης το 2015 δεν θα υπερβαίνει τα 258 εκατ. ευρώ (1,6 % του ΑΕΠ) το 2015, έναντι 340 εκατ. ευρώ (2,1% του ΑΕΠ), που περιλαμβάνεται στο προηγούμενο μνημόνιο. Το 2016, παραμένει η εκτίμηση για πρωτογενές πλεόνασμα τουλάχιστον 201 εκατ. ευρώ (1,2 % του ΑΕΠ).

Στο κεφάλαιο που αφορά στο νομικό πλαίσιο αναδιάρθρωσης του ιδιωτικού χρέους, προστέθηκε ότι ήδη οι Αρχές δημιούργησαν μια ειδική επιτροπή (Task Force) για να ετοιμάσει μελέτη αξιολόγησης του μεγέθους των εγγεγραμμένων, αλλά άτιτλων, συμβάσεων πώλησης γης και των ενυπόθηκων δανείων, και να καταθέσει προτάσεις μέχρι το τέλος Ιουνίου.