Το σχέδιο που ετοίμασε η Κυβέρνηση Χριστόφια και εκτέλεσε τυφλά η Κυβέρνηση Αναστασιάδη

Η κοινή λογική λέει πως, όταν κάποιος χάνει κάτι, κάποιος άλλος το κερδίζει. Σε ποιων τις τσέπες, λοιπόν, μπήκαν 9 δισεκατομμύρια που έχασαν οι ανασφάλιστοι καταθέτες;

«ΟΦΕΙΛΩ, δεν έχω, άρα δεν οφείλω, πληρώστε τα εσείς»

Μια πτυχή του μεγάλου θέματος του κουρέματος των καταθέσεων και της μεθόδου ανακεφαλαιοποίησης των τραπεζών, που υιοθέτησε η Κυβέρνηση, η οποία μόνον ακροθιγώς έχει συζητηθεί και γίνει κατανοητή από το ευρύ κοινό, είναι αυτή των «κερδισμένων» από την απόφαση του Γιούρογκρουπ για bail in, μια απόφαση η οποία, ως αρχή, εφαρμόσθηκε όπως είναι γνωστό για πρώτη φορά στην Κύπρο. Εκείνο που επίσης δεν έχει συζητηθεί σε βάθος είναι οι συνέπειες που θα είχαν να πληρώσουν όλοι οι φορολογούμενοι πολίτες στην Κύπρο, αν το Γιούρογκρουπ αποφάσιζε πως ΚΑΙ τα ελλείμματα των τραπεζών, θα τα πληρώναμε όλοι και όχι μόνον οι καταθέτες και οι μέτοχοί τους.

Το Γιούρογκρουπ, λοιπόν, αποφάσισε ότι οι φορολογούμενοι πολίτες θα πλήρωναν μόνον τα ελλείμματα του κράτους, τα 10 δισεκατομμύρια, δηλαδή, τα οποία χρειαζόταν η Κυβέρνηση για να μη χρεοκοπήσει ολόκληρη η Κύπρος και υποχρέωσε τους ανασφάλιστους καταθέτες και τους μετόχους των τραπεζών να καλύψουν τις ζημιές των χρηματοπιστωτικών οργανισμών. Τα 10 δισεκατομμύρια, λοιπόν, τα φορτωθήκαμε όλοι για να πληρώσουμε «αμαρτίες», οι οποίες μέχρι στιγμής δεν έγιναν γνωστές, στον βαθμό που έγιναν γνωστές οι αμαρτίες των τραπεζιτών.

Κάποιοι αφαίρεσαν από τα δημόσια ταμεία 10 δισεκατομμύρια, τα ξόδεψαν κάπου κι αυτό το κάπου κανείς δεν έχει ενδιαφερθεί ακόμη να το εντοπίσει και να διαφωτίσει τον λαό, εμάς, δηλαδή, τους μισθοσυντήρητους, που με χίλιες στερήσεις προσπαθούμε απλώς να επιβιώσουμε, όχι να ζήσουμε. Η προσπάθεια που έγινε από την Επιτροπή Πική να ριφθεί φως στα άδυτα του πάρτι της διακυβέρνησης Xριστόφια και το πόρισμα της Επιτροπής αυτής, παραμένουν ακόμα σε κασόνια στα γραφεία της Νομικής Υπηρεσίας για αδιευκρίνιστους λόγους.

Πλήρωσαν τετραπλάσια

ΓΙΑ να επανέλθουμε στο κύριο σημείο του παρόντος κειμένου, των κερδισμένων δηλαδή από την απόφαση για κούρεμα, θα πρέπει να πούμε πρώτα και κυρίως ότι ο τρόπος με τον οποίο έγινε το κούρεμα των καταθέσεων είχε σαν αποτέλεσμα να επιβαρυνθούν τέσσερις φορές περισσότερο οι ανασφάλιστοι καταθέτες κι επιπρόσθετα μηδένισε τις μετοχές και των δύο τραπεζών που επηρεάσθηκαν, της Τράπεζας Κύπρου δηλαδή και της Λαϊκής. Της μεν πρώτης οι μετοχές σχεδόν μηδενίσθηκαν της δε δεύτερης χάθηκαν εντελώς, μια και η τράπεζα δεν υπάρχει πια…

Όπως εξηγούν οικονομικοί αναλυτές και νομικοί κύκλοι, αν το κούρεμα των καταθέσεων γινόταν με εύρυθμο τρόπο (orderly bail in):

Πρώτον: Δεν θα έπρεπε να πουληθούν οι δραστηριότητες των κυπριακών τραπεζών στην Ελλάδα. Με την πώλησή τους χάθηκαν και οι καταθέσεις, οι οποίες θα έπρεπε επίσης να κουρευτούν, να συμβάλουν δηλαδή στο τελικό ποσόν το οποίο χρειάζονταν οι τράπεζες για να σωθούν. Όλες οι καταθέσεις στις δύο κυπριακές τράπεζες στην Ελλάδα έμειναν ανέπαφες λόγω ακριβώς της πώλησης τους, και οι Κύπριοι ανασφάλιστοι καταθέτες επωμίσθηκαν ολόκληρο το ποσόν του κουρέματος. Δεν θα είναι υπερβολή να λεχθεί ότι αν καταθέτες γνώριζαν πως αν είχαν τα χρήματα τους στην Τράπεζα Κύπρου ή τη Λαϊκή στην Αθήνα και όχι στη Λευκωσία, θα γλίτωναν το κούρεμα, αναμφίβολα θα τα μετέφεραν στην Ελλάδα για να αποφύγουν το bail in.

Πέραν, δηλαδή, της ανακεφαλαιοποίησης των τραπεζών, οι Κύπριοι ανασφάλιστοι καταθέτες «επιχορήγησαν» και τους καταθέτες των τραπεζών μας στην Ελλάδα αφού πλήρωσαν το μερίδιο που τους αναλογούσε στο συνολικό ποσόν του κουρέματος. Το ποσόν που γλίτωσαν οι καταθέτες των δυο τραπεζών μας στην Ελλάδα, ανέρχεται σε 2,5 δισεκατομμύρια ευρώ. Τους το κάλυψαν οι ανασφάλιστοι καταθέτες που είχαν τους λογαριασμούς τους στην Κύπρο, αφού μόνο στην Κύπρο έγινε το κούρεμα.

Δεύτερον: Η ζημιά την οποία οι τράπεζες υπέστησαν από την πώληση των εργασιών τους στην Ελλάδα, ανέρχεται στα 3,5 δισεκατομμύρια ευρώ. Αυτό λένε οι αριθμοί. Τα 3,5 δισεκατομμύρια είναι το άθροισμα δυο πολύ σημαντικών αριθμών: Δύο δισεκατομμύρια είναι τα κεφάλαια που η PIMCO απεφάνθη ότι θα ήταν οι πιθανές μελλοντικές ζημιές των τραπεζών τα επόμενα χρόνια. Φυσικά κανείς δεν είναι σε θέση να πει ότι οι τράπεζες θα είχαν 2 δισεκατομμύρια ζημιές τα επόμενα χρόνια, όμως για σκοπούς συζήτησης η εκτίμηση της PIMCO γίνεται δεκτή.

Το υπόλοιπο 1,5 δισεκατομμύριο ήταν το αποτέλεσμα της κάκιστης, όπως χαρακτηρίζεται από όλους τους εμπλεκόμενους στα τραπεζικά δρώμενα του τόπου, διαπραγμάτευσης για την πώληση των τραπεζών, στην απουσία των τραπεζών. Για να παραφράσουμε λίγο το γνωστό τραγούδι του Βασίλη Παπακωνσταντίνου, «φοβάμαι γι’ αυτά που θα γίνουν για μένα, χωρίς εμένα», κάποιοι αποφάσισαν για το μέλλον των τραπεζών χωρίς αυτές να έχουν λόγο στις αποφάσεις.

Κανείς, μα κανείς από τους διευθυντές ή τα στελέχη των τραπεζών που πουλήθηκαν δεν προσκλήθηκε και φυσικά δεν ήταν παρών στις συζητήσεις για την πώληση. Θα πρέπει πάντως να λεχθεί ότι τα 2 δισεκατομμύρια δεν επηρέασαν το ύψος του κουρέματος, το οποίο φορτώθηκαν αποκλειστικά και μόνον οι ανασφάλιστοι καταθέτες, γιατί έτσι κι αλλιώς είχαν υπολογισθεί ως κεφάλαια, τα οποία ΘΑ χρειάζονταν μελλοντικά, ΑΝ είχαν ζημιές οι τράπεζες, με βάση το σενάριο της PIMCO.

Το υπόλοιπο 1,5 δισεκατομμύριο, όμως, που έχασαν οι τράπεζες, άνευ λόγου και αιτίας, φορτώθηκε και αυτό στους ανασφάλιστους, αφού τα κεφάλαια που κρίθηκε ότι χρειάζονταν οι τράπεζες αυξήθηκαν λόγω της κακής διαπραγμάτευσης κατά 1,5 δις.

Τρίτον: Το κράτος ορθά προστάτευσε τους ασφαλισμένους καταθέτες. Ήταν υποχρεωμένο, εξάλλου, με βάση τη συμφωνία που υπέγραψε, όπως και όλες οι άλλες ευρωπαϊκές χώρες, πριν από μερικά χρόνια, να διαθέτει ταμείο, το ονομαζόμενο «Σχέδιο Προστασίας Καταθέσεων», στο οποίο ΘΑ έπρεπε να υπάρχουν χρήματα για αποζημίωση των καταθέσεων μέχρι και 100.000 ευρώ σε περίπτωση που μια τράπεζα κατέρρεε για οποιοδήποτε λόγο.

Το κόστος της προστασίας των ασφαλισμένων καταθετών, λοιπόν, που ανερχόταν στα 2,5 δισεκατομμύρια, θα έπρεπε να πληρωθεί από το ταμείο αυτό. Το Ταμείο Προστασίας Καταθέσεων. Ιδιοκτήτης του ταμείου αυτού είναι το κράτος, το οποίο θα έπρεπε να διαθέτει τα 2,5 δισεκατομμύρια για να αναγνωρίσει και να εκπληρώσει την υποχρέωση του, έναντι των ασφαλισμένων καταθέσεων. Το κράτος, όμως, δεν είχε χρήματα. «Δεν έχω», είπε, κι έβαλε τελεία αφήνοντας και το βάρος αυτό, στους ώμους των ανασφάλιστων καταθετών.

Η λογική του κράτους σ’ αυτήν την περίπτωση συνίσταται στην εξής απλουστευμένη έκφραση: «Οφείλω, δεν έχω, άρα δεν οφείλω, πληρώστε τα εσείς». Αν όμως με πρότυπο τη λογική του κράτους, αρχίσουμε όλοι οι πολίτες να συμπεριφερόμαστε με τον ίδιο τρόπο, έχει φανταστεί κάποιος πού μπορούμε να καταλήξουμε; Γιατί αντιγράφοντας αυτήν τη λογική μπορεί ο οποιοσδήποτε οφειλέτης να πεί στο κράτος, στις τράπεζες και σε οποιονδήποτε άλλον δανειστή του: «Δέχομαι ότι σου χρωστώ, όμως επειδή δεν έχω να σε πληρώσω, δεν σου οφείλω τίποτε».

Τέταρτον: Η άτακτη (disorderly) μέθοδος κουρέματος που αποφάσισε η Κυβέρνηση Αναστασιάδη με τα αυθαίρετα διατάγματα που εξέδωσε, αγνόησε παντελώς την αρχή της αναλογικότητας (pari passu), με αποτέλεσμα να απαλλαγεί η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα από βάρος 1,5 δις, το οποίο πλήρωσαν και πάλι οι ανασφάλιστοι.

Πέμπτο: Η απαράδεκτη και παράνομη παραγνώριση της αρχής της αναλογικότητας, όπως μας εξήγησαν νομικοί κύκλοι και οικονομικοί αναλυτές, έχει επιβαρύνει τους ανασφάλιστους καταθέτες με άλλο ένα δις, το οποίο κέρδισαν άλλες τράπεζες που είχαν κατατεθειμένα κεφάλαια στην BOCY και τη Λαϊκή (0,5 δις), καθώς και γενικοί πιστωτές και άλλοι χρηματοδότες των δύο τραπεζών (0, 5 δις επίσης).

Αν αθροίσουμε τα πιο πάνω ποσά, το σύνολο ανέρχεται σε 9 δις. Αυτά είναι τα κεφάλαια τα οποία κλήθηκαν ουσιαστικά να πληρώσουν με τις καταθέσεις τους οι ανασφάλιστοι, πέραν του ποσού που θα τους αναλογούσε με βάση την αρχή της αναλογικότητας (pari passu).

Τα σημεία τα οποία περιγράψαμε πιο πάνω έχουν τετραπλασιάσει το κόστος του κουρέματος που κλήθηκαν να καλύψουν οι ανασφάλιστοι καταθέτες. Πιο συγκεκριμένα, από διάφορες μελέτες που έχουν γίνει, αν η Κυβέρνηση υιοθετούσε εύρυθμη μέθοδο κουρέματος (orderly bail in), το ύψος του κουρέματος θα ανερχόταν γύρω στο 11% για την Τράπεζα Κύπρου και γύρω στο 15% για τη Λαϊκή.

Ποιοι επωφελήθηκαν

Η κοινή λογική λέει ότι σε κάθε περίπτωση που οποιοσδήποτε ζημιώνει ένα ποσόν -από ένα ευρώ μέχρι χιλιάδες εκατομμύρια-, κάποιος άλλος το κερδίζει. Ποιοι κέρδισαν, λοιπόν, τα 9 δισεκατομμύρια; Είναι πολύ απλό:

- Όλοι οι καταθέτες που είχαν τα χρήματά τους στις κυπριακές τράπεζες που λειτουργούσαν στην Ελλάδα: 2,5 δισεκατομμύρια.

- Η Τράπεζα Πειραιώς, η οποία ναι μεν κέρδισε 3,5 δις, αλλά όπως προαναφέραμε, γίνεται δεκτό το σενάριο της PIMCO, για σκοπούς συζήτησης, ότι οι κυπριακές τράπεζες τις οποίες αγόρασε ενδεχομένως ΘΑ έχουν στο μέλλον, 2 δισεκατομμύρια ζημιές. Κατά συνέπειαν το δικό της όφελος ανέρχεται στο 1,5 δις.

- Το κράτος, το οποίο με τη λογική τού «οφείλω, δεν έχω, άρα δεν οφείλω», είχε άμεσο όφελος 2,5 δις.

- Ο Μηχανισμός Έκτακτης Ρευστότητας, δηλαδή η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα: 1,5 δις.

- Άλλες τράπεζες οι οποίες είχαν καταθέσεις στην Τράπεζα Κύπρου και τη Λαϊκή. Οι καταθέσεις αυτές ΔΕΝ κουρεύτηκαν. Το ύψος τους ανερχόταν στο 0,5 δισεκατομμύριο.

- Άλλοι πιστωτές των τραπεζών, όπως για παράδειγμα προμηθευτές διαφόρων προϊόντων και υπηρεσιών, οι οποίοι ήταν απλήρωτοι την ημέρα που έγινε το κούρεμα: 0,5 δις.

Με βάση την πιο πάνω ανάλυση, είναι φανερό ότι οι ανασφάλιστοι καταθέτες επιβαρύνθηκαν κούρεμα τέσσερις φορές μεγαλύτερο από όσο θα έπρεπε, αν αυτό γινόταν με εύρυθμο κούρεμα (orderly bail in). Το κούρεμα, όμως, όπως έγινε στην Κύπρο ήταν αποτέλεσμα ενός σχεδίου εξαπάτησης των ανασφάλιστων καταθετών, το οποίο ετοιμάσθηκε από την κυβέρνηση Χριστόφια κι εκτελέσθηκε από την κυβέρνηση Αναστασιάδη, η οποία όντας απροετοίμαστη, χειρίσθηκε την κατάσταση με προχειρότητα και στη συνέχεια, για να ξεφορτωθεί τις δικές της υποχρεώσεις, έψαξε και βρήκε τρόπους για να τις φορτώσει όλες στους ανασφάλιστους καταθέτες.

Το Σχέδιο Προστασίας Καταθέσεων

ΤΟ ΣΧΕΔΙΟ Προστασίας Καταθέσεων τέθηκε σε εφαρμογή στην Κύπρο την 1η Σεπτεμβρίου 2000, στα πλαίσια της δημιουργίας του «Ταμείου Προστασίας Καταθέσεων», σύμφωνα με τους περί Σύστασης και Λειτουργίας Σχεδίου Προστασίας Καταθέσεων Κανονισμούς, που εκδόθηκαν με βάση το άρθρο 34 (2) του Περί Τραπεζικών Εργασιών Νόμου του 1997 με 2004.

Σκοπός του Σχεδίου είναι η προστασία των καταθετών και η καταβολή αποζημιώσεων σε περίπτωση που μια τράπεζα μέλος δεν είναι σε θέση να αποπληρώσει τις καταθέσεις προς τους πελάτες της. Το Σχέδιο Προστασίας Καταθέσεων αποτελεί ξεχωριστή νομική οντότητα και λειτουργεί υπό την αιγίδα της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου (ΚΤΚ).

Οι Κανονισμοί του Σχεδίου τροποποιήθηκαν τον Ιούλιο του 2009 και οι ακόλουθες αλλαγές υιοθετήθηκαν:

(α) Το ανώτατο ποσό αποζημίωσης, ανά καταθέτη και ανά τράπεζα, αυξήθηκε από €20.000 σε €100.000.

(β) Όλες οι καταθέσεις σε ξένο νόμισμα καλύπτονται, ενώ προηγουμένως καλύπτονταν μόνο τα νομίσματα των κρατών-μελών της Ε.Ε.

(γ) Καταργήθηκε το ποσοστό συνασφάλισης και, ως εκ τούτου, καλύπτονται όλες οι απαιτήσεις των καταθετών για ποσά μέχρι €100.000 (ενώ προηγουμένως καταβαλλόταν μόνο το 90% της κάθε απαίτησης).

9 ΔΙΣ Η ΕΠΙΠΡΟΣΘΕΤΗ ΖΗΜΙΑ ΣΤΟΥΣ ΑΝΑΣΦΑΛΙΣΤΟΥΣ ΚΑΤΑΘΕΤΕΣ BOCY - ΛΑΪΚΗΣ

ΠΟΙΟΙ ΤΑ ΚΕΡΔΙΣΑΝ

1. Καταθέτες των ελληνικών παραρτημάτων των δυο κυπριακών τραπεζών
(ασφαλισμένοι και ανασφάλιστοι) 2,5 δις

2. Τράπεζα Πειραιώς
(εξαιρουμένων των μελλοντικών ζημιών στη βάση του σεναρίου της PIMCO ύψους 2 δις ευρώ) 1,5 δις

3. Κυπριακή κυβέρνηση
(ως ο ασφαλιστής των ασφαλισμένων καταθετών) 2,5 δις

4. Ευρωπαϊκή Κεντρική τράπεζα ( ELA) 1,5 δις

5 (α). Τράπεζες, καταθέτες της Τράπεζας Κύπρου και της Λαϊκής 0,5 δις

5 (β). Πιστωτές τραπεζών και άλλοι χρηματοδότες 0,5 δις

ΣΥΝΟΛΙΚΟ ΚΕΡΔΟΣ