Διαπιστώσεις συνεδρίου για την οικονομία
Ευρωπαίοι οικονομολόγοι μάς προειδοποιούν ότι πρέπει να διαχειρισθούμε καλά τις ιδιωτικοποιήσεις, ενώ σημειώνουν ότι η φούσκα στα ακίνητα επηρέασε την Κύπρο, την Ισπανία και την Ιρλανδία
Ναι μεν η ύφεση εξακολουθεί να χτυπά αλύπητα την Κύπρο, εντούτοις, σύμφωνα με τα στοιχεία της Ευρωπαϊκής Στατιστικής Υπηρεσίας, το πρώτο τρίμηνο του 2014 σημείωσε ελαφρά επιβράδυνση σε σχέση με το τέταρτο τρίμηνο του 2013. Η επιβράδυνση ήταν της τάξης του 0,1%, από 0,8% το προηγούμενο τρίμηνο σε 0,7% το πρώτο τρίμηνο του 2014. Παρά την έστω αμυδρή βελτίωση της κατάστασης, εμπειρογνώμονες που πήραν μέρος στο 4th Nicosia Economic Congress, που πραγματοποιήθηκε στη Λευκωσία, σημειώνουν ότι ο δρόμος προς την ανάκαμψη θα είναι πολύ μακρύς, με τον διευθυντή του γραφείου του Προέδρου της Δημοκρατίας να δηλώνει ότι «έχουμε ακόμα δρόμο να διανύσουμε».
Το συνέδριο πραγματοποιήθηκε χθες στη Λευκωσία και σ’ αυτό μίλησαν Κύπριοι και ξένοι οικονομολόγοι, οι οποίοι αναφέρθηκαν σε θέματα ανεργίας, τραπεζών, ακινήτων κ.ά.
Συγκεκριμένα, ο Διευθυντής Οικονομικών στο Ινστιτούτο Διεθνών και Ευρωπαϊκών Υποθέσεων της Ιρλανδίας, Dan O’ Brien, στην ομιλία του αναφέρθηκε στο πρόβλημα της ανεργίας και τόνισε τη σημασία της μεταρρύθμισης της αγοράς εργασίας, την ενίσχυση της ευελιξίας και την αντιμετώπιση της ανεργίας ανάμεσα στους νέους.
Ο Jim Power, διευθύνων σύμβουλος της Jim Power Economics της Ιρλανδίας, μίλησε για τις ιδιωτικοποιήσεις, εστίασε στις παγίδες οι οποίες πρέπει να αποφευχθούν και σημείωσε ότι η Κύπρος έχει να μάθει πολλά από την κατάσταση της Ιρλανδίας.
Τόνισε, επίσης, ότι υπάρχουν καλές και κακές ιδιωτικοποιήσεις, διευκρινίζοντας ότι το αποτέλεσμα εξαρτάται πάντοτε από τον τρόπο χειρισμού του όλου εγχειρήματος.
Η κατάρρευση της Lehman Brothers δεν ελήφθη υπόψη
Ο καθηγητής Οικονομικών και Χρηματοοικονομικών στο Bangor Business School του Ηνωμένου Βασιλείου, Santiago Carbo- Valverde, μίλησε για την ένταξη της Ισπανίας στο μνημόνιο, ενώ δεν παρέλειψε να πει ότι και στην Ισπανία και στην Κύπρο και στην Ιρλανδία υπήρχε το φαινόμενο της φούσκας στις τιμές των ακινήτων.
«Οι ισπανικές Αρχές», σημείωσε, «δεν αντιλήφθηκαν το πρόβλημα, όταν κατέρρευσε η Lehman Brothers, και καθυστέρησαν να πάρουν μέτρα».
Για το ισπανικό μνημόνιο ανέφερε ότι αν και επηρέασε μόνον τον τραπεζικό τομέα, οι ισπανικές Αρχές προχώρησαν σε σημαντικές μεταρρυθμίσεις και σε άλλους τομείς.
«Από το 2013 και έπειτα», τόνισε, «η κατάσταση βελτιώνεται, ενώ οι προοπτικές για το ΑΕΠ ανακάμπτουν. Το 2013 οι ισπανικές τράπεζες επέστρεψαν στα κέρδη και το μνημόνιο έχει ολοκληρωθεί. Οι τράπεζες αντιμετωπίζουν μεν ακόμη κινδύνους, αλλά η κατάσταση είναι διαχειρίσημη. Το μόνο πρόβλημα που παραμένει είναι το υψηλό ποσοστό της ανεργίας».
«Πάμε καλά, άλλα έχουμε δρόμο ακόμα»
Ο διευθυντής του Γραφείου του Προέδρου της Δημοκρατίας Κωνσταντίνος Πετρίδης αναφέρθηκε στις εξωτερικές ανισορροπίες της οικονομίας, το μεγάλο και μη βιώσιμο χρέος και το πολύ υψηλό μισθολόγιο, σημειώνοντας, ταυτόχρονα, ότι «ο ιδιωτικός τομέας κατανάλωνε περισσότερα απ' ό,τι εισέπραττε και οι τράπεζες έδιναν δάνεια όχι για παραγωγή».
«Ο στόχος ήταν να αποφευχθεί η ολική κατάρρευση της οικονομίας», είπε και πρόσθεσε πως «είμαστε έτοιμοι να ξεπεράσουμε το σοκ, τόσο πολιτικά, όσο και οικονομικά και είμαστε στο δρόμο για την ανάκαμψη».
Για τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει η οικονομία της Κύπρου και ο χρηματοπιστωτικός τομέας, ο κ. Πετρίδης μίλησε για την ενίσχυση της ρευστότητας των τραπεζών καθώς και την ανάγκη για επανάκτηση της εμπιστοσύνης προς τις τράπεζες και γενικότερα στην κυπριακή οικονομία.
Για την κατάσταση στα δημόσια οικονομικά είπε ότι υπάρχει βελτίωση και διευκρίνισε πως στόχος δεν είναι η διόρθωσή τους με αύξηση των φορολογιών.
«Τα επόμενα δύο χρόνια», τόνισε, «η Κυβέρνηση στοχεύει στην προώθηση μεταρρυθμίσεων για τη δημιουργία ενός νέου και πιο βιώσιμου οικονομικού μοντέλου για την Κύπρο. Όμως γνωρίζουμε ότι η ανεργία χρειάζεται χρόνο για να μειωθεί και πως η ανάκαμψη θα είναι σταδιακή».
Αναφορά έκαμε τέλος και στον τομέα της ενέργειας, λέγοντας ότι αποτελεί νέα πηγή εσόδων.
Να γίνουμε πιο Ευρωπαίοι
Στο συνέδριο μίλησε και ο γενικός διευθυντής του Συνδέσμου Εγκεκριμένων Λογιστών Κύπρου(ΣΕΛΚ), Θεόδωρος Παρπέρης, ο οποίος είπε ότι για την ανάκαμψη της οικονομίας είναι απαραίτητη η συνεργασία μεταξύ Κυβέρνησης και ιδιωτικού τομέα. «Πρέπει να γίνουμε περισσότερο Ευρωπαίοι», κατέληξε.
O οικονομολόγος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Πολύβιος Ηλιοφώτου αναφέρθηκε στις προοπτικές της ευρωπαϊκής οικονομίας το 2014 και 2015 και είπε πως το κλίμα ακολουθεί ανοδική τροχιά από τον Μάιο του 2013, ενώ το ΑΕΠ αναμένεται να ανακάμψει σταδιακά.
Μίλησε για τη βελτίωση του κλίματος στις αγορές, τόνισε, ωστόσο, ότι η Ευρωζώνη υποφέρει ακόμη από την κρίση χρέους, ενώ για τον πληθωρισμό είπε πως θα παραμείνει χαμηλός για αρκετό διάστημα.
«Στην Ελλάδα», είπε, «αναμένεται μετριοπαθής ανάκαμψη φέτος, ενώ σημείωσε ότι «υπάρχουν κίνδυνοι, όπως η μη προώθηση των μεταρρυθμίσεων και το λιγότερο υποστηρικτικό εξωτερικό περιβάλλον».
Επιβράδυνση της ύφεσης
Χθες η Eurostat δημοσιοποίησε τις εκτιμήσεις της για την εξέλιξη του ΑΕΠ στα κράτη-μέλη της Ε.Ε.
Για την Κύπρο διαπιστώνει επιβράδυνση της ύφεσης το πρώτο τρίμηνο του 2014, ενώ στην Ευρωζώνη και στο σύνολο της Ευρωπαϊκής Ενωσης επιβεβαιώνεται για τέταρτο συνεχόμενο τρίμηνο η ανάκαμψη της οικονομίας.
Σε τριμηνιαία βάση, δηλαδή το πρώτο τρίμηνο 2014 σε σχέση τέταρτο τρίμηνο 2013, το ΑΕΠ υποχώρησε στην Κύπρο 0,7%, ενώ το τέταρτο τρίμηνο είχε υποχωρήσει 0,8%. Στην Ευρωζώνη το ΑΕΠ αυξήθηκε 0,2% και στην Ε.Ε. 0,3%.
Η τριμηνιαία εξέλιξη του ΑΕΠ (Α’ Τρίμηνο 2014 σε σχέση με το Δ’ Τρίμηνο 2013) ήταν η εξής: Ολλανδία -1,4%, Εσθονία -1,2%, Κύπρος -0,7%, Πορτογαλία -0,7%, Φινλανδία -0,4%, Ιταλία -0,1%, Γαλλία +0,0%, Αυστρία +0,3%, Ισπανία +0,4%, Βέλγιο +0,4%, Σλοβακία +0,6%, Λετονία +0,7%, Γερμανία +0,8%.
Σε ετήσια βάση, δηλαδή το πρώτο τρίμηνο 2014 σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του 2013, στην Κύπρο καταγράφηκε ύφεση της τάξης του -4,1%, ενώ η ύφεση το τέταρτο τρίμηνο ήταν στο -5,0%. Στην Ευρωζώνη το ΑΕΠ αυξήθηκε 0,9% και στην Ε.Ε. 1,4%. Στην Ελλάδα το ΑΕΠ υποχώρησε κατά 1,1% σε ετήσια βάση.
Η ετήσια εξέλιξη του ΑΕΠ (Α’ Τρίμηνο 2014 σε σχέση με το Α’ τρίμηνο του 2013) στις χώρες για τις οποίες υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία ήταν η εξής: Κύπρος -4,1%, Εσθονία -1,5%, Ελλάδα -1,1%, Φινλανδία -0,8%, Ολλανδία -0,5%, Ιταλία 0,5%, Ισπανία +0,6%, Γαλλία +0,8%, Αυστρία +1,0%, Βέλγιο +1,2%, Πορτογαλία +1,2%, Σλοβακία +2,0%, Γερμανία +2,3%, Λετονία +2,4%.
ΔΗΣΥ-ΑΚΕΛ: Να αντιμετωπισθούν ριζικά τα κόκκινα δάνεια
Στο ίδιο συνέδριο κατέθεσαν τις απόψεις τους για διάφορες πτυχές της οικονομίας ο Πρόεδρος του ΔΗΣΥ Αβέρωφ Νεοφύτου και ο Γενικός Γραμματέας του ΑΚΕΛ Άντρος Κυπριανού.
Για το θέμα των μη εξυπηρετούμενων δανείων φάνηκε να υπάρχει και σύγκλιση απόψεων αλλά και έντονες διαφωνίες. Οι κ. Νεοφύτου και Κυπριανού συμφώνησαν ότι τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια πρέπει να αντιμετωπιστούν ριζικά και δυναμικά, εξέφρασαν μάλιστα την πρόθεσή τους να κινηθούν νομοθετικά εάν και εφόσον η συγκεκριμένη κατάσταση συνεχιστεί.
«Είναι πεποίθησή μου», σχολίασε ο κ. Νεοφύτου, «ότι η συντριπτική πλειοψηφία από το 53% των μη εξυπηρετούμενων δανείων, είναι συνέπεια των πρακτικών που ακολουθούν οι τράπεζες και ο Συνεργατισμός στο συγκεκριμένο θέμα. Εδώ κι ένα χρόνο δεν κάνουν τίποτα. Οι τράπεζες πρέπει να πάρουν σκληρά, σκληρότατα μέτρα κατά των κακών δανειοληπτών και είναι άλλοθι να λένε ότι δεν έχουν τα κατάλληλα εργαλεία. Με σωστή αναδιάρθρωση το 90% των μη εξυπηρετούμενων δανείων θα έπρεπε να εξυπηρετείται».
Παράλληλα, κάκισε την πρακτική αύξησης των επιτοκίων. «Αν συνεχιστεί αυτή η νωχελικότητα, εγώ λέω να πάρουμε το θέμα στα χέρια μας και να νομοθετήσουμε κανονισμούς», τόνισε ο πρόεδρος του ΔΗΣΥ, κάνοντας συγκεκριμένη αναφορά στο εγχειρίδιο με τους κανονισμούς που εφαρμόζονται στις περιπτώσεις μη εξυπηρετούμενων δανείων στην Ελλάδα.
Με την άποψη αυτή συμφώνησε και ο Άντρος Κυπριανού, ο οποίος χαρακτήρισε το συγκεκριμένο εγχειρίδιο πολύ καλό, για αντιμετώπιση των μη εξυπηρετούμενων στην Ελλάδα. Σχολίασε, πάντως, πως δεν μπορεί οι μεγαλοφειλέτες να μπαίνουν στην ίδια κατηγορία με όσους δανείστηκαν για να αποκτήσουν στέγη.
Για το θέμα της πρώτης κατοικίας, ο πρόεδρος του ΔΗΣΥ σημείωσε πως όταν το θέμα της προστασίας της πρώτης κατοικίας εσυζητείτο στη Βουλή, οι παράπλευρες ζημιές στο χρηματοπιστωτικό σύστημα ήταν τεράστιες.
«Χωρίς να λαμβάνονται υπόψη όλα τα δεδομένα», είπε, «κάποιοι ήθελαν να θεσμοθετήσουν» και διερωτήθηκε «αν έχει την ίδια αξία ένα σπίτι 200τ.μ. στην Αργάκα με μία έπαυλη στη μαρίνα Λεμεσού».
Απαντώντας ο Άντρος Κυπριανού είπε ότι όταν εσυζητείτο το θέμα στη Βουλή, η συζήτηση αφορούσε συγκεκριμένη πρόταση. «Γιατί τότε ο ΔΗΣΥ», είπε, «δεν εξέφρασε διαφωνίες επί συγκεκριμένων σημείων ώστε να τις συζητήσουμε;».
Τα ακίνητα της εβδομάδας




