Απαιτούν εδώ και τώρα να προχωρήσουν οι εκποιήσεις

Οι δανειστές μας δεν σηκώνουν μύγα στο σπαθί τους ούτε αναβολές

· Τελειώνουν τα... κρυφά δάνεια με «ουρές»
· Βαθαίνει η ύφεση χωρίς ρευστότητα και με το βάρος των μη εξυπηρετούμενων δανείων
· Κλείστε αμέσως με τις νομοθεσίες, να μην καθυστερούμε
· Η Ντέλια ήλθε με μεγάλα… κέφια για να καθαρίσει το σύστημα
· Ο Μάρτιν Φέρβεϊ, που κρατούσε ηπιότερους τόνους, μεταφέρει κι αυτός σκληρή γραμμή
· Τα stress tests καθορίζουν το μέλλον της πανευρωπαϊκής οδηγίας για τα «κόκκινα» δάνεια

Οι τροϊκανοί ήλθαν αυτήν τη φορά οργισμένοι και απαιτητικοί, όπως πάντα άτεγκτοι και με το σκληρό προσωπείο τού δανειστή που επιδιώκει να διασφαλίσει το λαβείν του. Δεν σηκώνουν ούτε λέξη για τα «κόκκινα» δάνεια και δεν φαίνονται διατεθειμένοι ν’ αποδεχθούν οποιαδήποτε έκπτωση στο θέμα αυτό. Ούτε ακόμη και για την προστασία της πρώτης κατοικίας, εκφράζοντας προβληματισμούς κατά πόσον οι κάτοχοί τους θα μπορέσουν να την εξοφλήσουν.

Είναι χαρακτηριστικές οι επισημάνσεις τους, ότι η προστασία της πρώτης κατοικίας δεν θα βοηθήσει το χρηματοπιστωτικό σύστημα, διατυπώνοντας τους φόβους τους ότι κάτι τέτοιο θα διαιωνίσει τα προβλήματα και θα αποσύρει το ενδιαφέρον των δανειοληπτών να καταβάλλουν τις δόσεις των δανείων τους. Μετά την αυστηρή νότα που έδωσαν στη διάρκεια των συναντήσεων την περασμένη βδομάδα, φαίνεται ότι οι εξελίξεις τρέχουν με γρήγορους ρυθμούς, καθώς οι δανειστές ζητούν εδώ και τώρα να ψηφιστούν οι νομοθεσίες για τις εκποιήσεις, που θα λύνουν τα χέρια των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων και θα βγάζουν στο σφυρί τις περιουσίες, για τις οποίες δεν υπάρχει προοπτική να εξασφαλιστεί η αποπληρωμή του δανείου.

Aναδιάρθρωση του χρέους

Για να διευκολύνουν τάχατες την κατάσταση των δανειοληπτών, προτείνουν την αναδιάρθρωση τού χρέους τους, ώστε να τερματιστεί η ύφεση και να αρχίσει η σταδιακή ανάπτυξη της οικονομίας. Πάντως, ακόμη κι αν ρευστοποιηθούν τα περιουσιακά στοιχεία με πλειστηριασμό και το ποσό που εισπραχθεί δεν καλύψει την οφειλή τού δανειολήπτη, τότε αυτός θα συνεχίζει να χρωστά. Οι εκποιήσεις για τις οποίες η Τρόικα απαιτεί άμεση ψήφιση των νομοθεσιών, καθώς και οι χαμηλές τιμές των ακινήτων πιέζουν τους δανειολήπτες σε λύσεις όπως αυτή της αναδιάρθρωσης, οι οποίες πολλές φορές προσκρούουν στις απαιτήσεις των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων.

Αρκετοί από τους δανειολήπτες βρίσκονται ήδη ενώπιον μιας κατάστασης που τους ανησυχεί, καθώς αντιλαμβάνονται ότι το χρηματοπιστωτικό ίδρυμα θα μπορεί να διαγράφει το υπόλοιπο της οφειλής τους, μόνο εφόσον ο δανειολήπτης παραχωρήσει την κυριότητα της περιουσίας του.

Ακόμη, δεν έχει ξεκαθαρίσει κατά πόσο θα υπολογίζονται οι δυνατότητες αποπληρωμής του δανειολήπτη, σύμφωνα με τα οικονομικά του δεδομένα, και τις ελάχιστες δαπάνες διαβίωσης και θα του προτείνονται ρυθμίσεις σε βραχυπρόθεσμη, μακροπρόθεσμη ή οριστική βάση.

Ήδη, έχει υποβληθεί προς την Κυβέρνηση ολοκληρωμένη μελέτη, που στηρίχθηκε στο ενδεχόμενο ο Κυπριακός Οργανισμός Ανάπτυξης Γης να μετατραπεί σε έναν φορέα αγοράς μη εξυπηρετούμενων δανείων, για να προστατευτεί η πρώτη κατοικία. Στην πρόταση -η τύχη της οποίας είναι μετέωρη και άγνωστη μετά τη σκληρή στάση των δανειστών- καταγράφεται ως κύρια κατοικία «το διαμέρισμα ή η μονοκατοικία ή το ακίνητο με εσωτερικό χώρο έκτασης μέχρι 150 τ.μ., όπως αναγράφεται στον τίτλο ιδιοκτησίας ή το πωλητήριο έγγραφο, και έχει εκτιμημένη αγοραία αξία μικρότερη από τις 200.000 ευρώ.

Προτείνεται όπως εφαρμοστούν τα ίδια εισοδηματικά κριτήρια που εφαρμόζονται στο σχέδιο στέγασης χαμηλά αμειβομένων, με προσαρμογή στις σημερινές οικονομικές συνθήκες, αλλά και να λαμβάνονται υπόψη τα περιουσιακά στοιχεία των αιτητών, μόνο εφόσον διευθετηθούν όλες οι φορολογικές και άλλες υποχρεώσεις τους προς το κράτος.

Για τα νομικά αλλά και για τα φυσικά πρόσωπα οι δανειστές επιθυμούν άμεση ψήφιση νομοθεσίας περί αφερεγγυότητας. Η νομοθεσία αυτή, σε συνδυασμό με το πλαίσιο για τις εκποιήσεις, έρχονται να συμπληρώσουν τη διαμεσολάβηση και τον θεσμό του ενοικίου έναντι υποθήκης, ώστε να αναδιαρθρωθούν και να εξυπηρετηθούν δάνεια.

Το βροντερό «όχι»

Η κυπριακή πλευρά θεωρεί ότι το βαρίδι των «κόκκινων» δανείων θα μπορούσε να μην είναι τόσο μεγάλο, εάν οι δανειστές έδιναν το «πράσινο φως» για τροποποίηση του ορισμού για τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια. Ωστόσο και γι’ αυτό το θέμα η Τρόικα είπε ένα βροντερό «όχι», με ανοικτό το ενδεχόμενο να διαφοροποιηθούν τα πράγματα μόνο εάν και όταν εγκριθεί η πανευρωπαϊκή οδηγία που θα αφορά ολόκληρο το σύστημα, μετά την ολοκλήρωση των stress tests.

Τα αυστηρά μηνύματα με τα οποία αντιμετώπιζαν το θέμα των μη εξυπηρετούμενων δανείων στέλλονταν εδώ και καιρό, και με τις τελευταίες εκθέσεις αξιολόγησής τους επιβεβαίωναν ότι δεν θα οπισθοχωρούσαν σε κανένα αίτημα της κυπριακής πλευράς για χαλαρώσεις. Η επικεφαλής του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου Ντέλια Βελκουλέσκου, εκπροσωπώντας τη σκληρή γραμμή, απαιτεί να τελειώνουμε με όλες τις νομοθετικές ρυθμίσεις, ώστε να ανοίξει ο δρόμος για διευθέτηση των μη εξυπηρετούμενων δανείων.

Προβάλλει ως κύριο επιχείρημα ότι οι στοίβες των «κόκκινων» δανείων θα μπορούσαν να αποτελέσουν μια νέα ωρολογιακή βόμβα για το σύστημα και με ανοικτό και υπαρκτό το ενδεχόμενο να απαιτηθούν πρόσθετες κεφαλαιακές ανάγκες για τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, όταν ολοκληρωθούν οι ασκήσεις αντοχής που πραγματοποιούνται στο ενεργητικό των τραπεζών.

Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και ο εκπρόσωπος της Κομισιόν Μάρτιν Φέρβεϊ, με απαιτήσεις για νομοθετικές ρυθμίσεις στο θέμα του χειρισμού της αφερεγγυότητας. Χαρακτηριστικές ήταν οι επισημάνσεις του αναφορικά με την προστασία της πρώτης κατοικίας, εκφράζοντας σοβαρούς φόβους ότι οι δανειολήπτες δεν θα καταβάλλουν τις δόσεις των δανείων τους, οι τράπεζες δεν θα είναι σε θέση ούτε να λειτουργούν, αλλά ούτε και να επιτραπεί η στήριξη της οικονομίας με ρευστότητα.

Πιθανές μέθοδοι οριστικής διευθέτησης ενός «κόκκινου δανείου» είναι:

· Ο δανειολήπτης παραδίδει εθελοντικά το ακίνητο στο πλαίσιο ευρύτερης ρύθμισης, νοουμένου ότι η τράπεζα δεν θα εγείρει άλλες απαιτήσεις.

· Το δάνειο μετατρέπεται σε χρηματοδοτική μίσθωση, δηλαδή ο ιδιοκτήτης μεταβιβάζει την κυριότητα και το μισθώνει με χρηματοδοτική μίσθωση (leasing).

· Ο ιδιοκτήτης πωλεί το ακίνητο στην τράπεζα ή αλλού και αποπληρώνει μέρος ή το σύνολο του δανείου.

ΠΟΙΕΣ ΕΙΝΑΙ ΟΙ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΧΡΗΜΑΤΟΠΙΣΤΩΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ

· Να καθαρίσουν οι ισολογισμοί των τραπεζών από τα προβληματικά δάνεια.

· Να μειωθεί το χρέος του ιδιωτικού τομέα.

· Να δοθεί έμφαση στην απομόχλευση και στους τραπεζικούς ισολογισμούς.

· Να δημιουργηθεί και να εφαρμοστεί το κατάλληλο πλαίσιο για την αναδιάρθρωση του χρέους.

· Να ρυθμιστεί η διαχείριση των καθυστερούμενων οφειλών, ώστε ότι οι τράπεζες να μεγιστοποιήσουν την αξία των περιουσιακών τους στοιχείων.

ΠΟΙΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΕΝΤΟΠΙΣΑΝ ΣΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ

· Διαπιστώνονται καθυστερήσεις στην αναδιάρθρωση δανείων.

· Καταγράφεται σωρεία αποθεμάτων μη εξυπηρετούμενων δανείων.

· Παρατηρείται βραδύτερη από την αναμενόμενη επιστροφή της εμπιστοσύνης στον τραπεζικό τομέα.

· Εντοπίζεται εντονότερη ή παρατεταμένη συρρίκνωση της οικονομίας.

· Παρατηρείται καθυστέρηση της επαναφοράς της ανάπτυξης από την καθυστέρηση της προσαρμογής των ισολογισμών των τραπεζών.

· Επιδεινώνονται οι συνθήκες στην αγορά εργασίας.

· Παρατηρείται απότομη πτώση στις τιμές των ακινήτων.

ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΑΙΤΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ

· Μεγαλύτερη «διαφάνεια» στον τραπεζικό κλάδο.
· Περισσότερες «διορθωτικές δράσεις» εκεί όπου κριθεί αναγκαίο.
· Τήρηση του δείκτη κεφαλαιακής επάρκειας Core Tier 1 στο 8%.
· Κάλυψη τυχόν νέων κεφαλαιακών ελλειμμάτων.

ΤΙ ΘΕΛΕΙ Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΤΡΑΠΕΖΙΚΗ ΑΡΧΗ

Η ΚΥΠΡΟΣ είναι υποχρεωμένη να τηρεί τους ενιαίους ορισμούς της Ευρωπαϊκής Τραπεζικής Αρχής (European Banking Authority, EBA) για τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια και τα δάνεια σε αναδιάρθρωση. Οι ορισμοί προνοούν ότι:

· Ένα δάνειο κατατάσσεται σε μη εξυπηρετούμενο (non - performing) όταν καθυστερεί η καταβολή των δόσεων περισσότερο από 90 ημέρες ή όταν η αποπληρωμή του είναι απίθανη.

· Ένα ρυθμισμένα δάνειο (όταν η τράπεζα επιτρέπει στον δανειολήπτη να μην πληρώνει ή να καταβάλλει μικρότερο ποσό). Τέτοια δάνεια μπορεί να υπάρχουν στα χαρτοφυλάκια των εξυπηρετούμενων και στα χαρτοφυλάκια των μη εξυπηρετούμενων δανείων.