Τα hedge funds γλυκοκοιτάζουν τα κόκκινα δάνεια της Τράπεζας Κύπρου

Τα επενδυτικά ταμεία προσδοκούν σε κέρδη και ανοίγει η όρεξή τους για δανειοδοτηθέντα έργα

Η ΣΥΝΤΑΓΗ που δοκιμάστηκε και σε άλλες χώρες με παρόμοια προβλήματα διαφαινόταν από καιρό ότι ήταν η λύση που θα επιχειρούσαν να δώσουν και στην Κύπρο οι δανειστές

Τα «πειράματα» συνεχίζονται και η επιχείρηση «γενική καθαριότητα από «κόκκινα δάνεια» μέσω της «κακής» Τράπεζας, δεν μπορεί να προεξοφλήσει το αποτέλεσμα των νέων ακροβατισμών και «πειραμάτων» που δοκιμάζονται και πάλι στην κυπριακή κρίση, με επίκεντρο τον τραπεζικό τομέα. Αυτήν τη φορά η Τράπεζα Κύπρου θα δοκιμάσει τη γεύση της «κακής» Τράπεζας, χωρίς να ξέρει αν η γεύση θα είναι γλυκιά ή πικρή. Η «κακή» Τράπεζα, που βαφτίστηκε «Τράπεζα Αναπτύξεως» για επικοινωνιακούς παρά για κατ’ ουσία λόγους, φαίνεται να επιλέγεται ως η μόνη λύση υπό τις περιστάσεις, για να «καθαρίσει» η Τράπεζα Κύπρου από τα βαρίδια των «κόκκινων» δανείων που την καταπονούν.

Η Τράπεζα θα μεταφέρει τα Μη Εξυπηρετούμενα Δάνεια των μεγάλων οφειλετών στο νέο σχήμα που θα δημιουργηθεί και που άλλοτε φέρει το όνομα «Τράπεζα Ανάπτυξης», άλλοτε «Εταιρείας Διαχείρισης Περιουσιακών Στοιχείων», κατ’ ουσίαν «κακή» τράπεζα. Το νέο εγχείρημα στρέφει τους… γύπες των αγορών στην Κύπρο (άλλως hedge funds, επενδυτικοί οίκοι και distress funds-αντισταθμιστικά ταμεία έκτακτης ανάγκης), που λαμβάνουν θέσεις μάχης «για να δώσουν μέσα», ελπίζοντας σε υψηλές αποδόσεις από την αγορά «κόκκινων δανείων» προβληματικών ενεργητικών μειωμένης αξίας.

Τα distress funds στρέφουν το ενδιαφέρον τους κυρίως σε επιχειρηματικά δάνεια, καθώς βλέπουν μεγάλες προοπτικές στην πώληση «πακέτων» δανείων που κατηγοριοποιούνται στα «κόκκινα» από την Τράπεζα Κύπρου. Το ενδιαφέρον τους επικεντρώνεται στην αγορά Μη Εξυπηρετούμενων Δανείων σε «τιμές ευκαιρίας», ώστε να εξασφαλίσουν υψηλά κέρδη, όταν το δάνειο αποπληρωθεί από τον δανειζόμενο. Επιδιώκουν όχι μόνο να αποκομίσουν κέρδη από την εξόφληση του δανείου, αλλά και να περάσουν στα χέρια τους μεγάλα και ελκυστικά έργα που δανειοδοτήθηκαν, στις περιπτώσεις που οι δανειολήπτες δεν θα μπορέσουν να πληρώσουν το δάνειό τους, ακόμη και με αναδιάρθρωση.

Οι «γύπες» κατεβαίνουν

Πώς τα «κόκκινα» δάνεια περνούν στα χέρια των επενδυτικών ταμείων και ποιες είναι οι μέθοδοι που χρησιμοποιούν για την είσπραξη των δανείων που θα αποκτήσουν; Ένα Ταμείο αγοράζει ένα δάνειο, το οποίο θα προσπαθήσει να αναδιαρθρώσει και να εισπράξει ένα ποσό για το οποίο θεωρεί ότι υπάρχει δυνατότητα είσπραξής του. Πέραν της πολιτικής της αναδιάρθρωσης του δανείου που υλοποιεί σε πρώτο στάδιο, το Ταμείο εφαρμόζει πολιτικές διαγραφής/κουρέματος και επιμήκυνσης.

Με τις μεθόδους αυτές επιδιώκει να εξασφαλίσει όσα περισσότερα χρήματα από τον δανειολήπτη. Σε περίπτωση που ο δανειολήπτης δεν μπορέσει να αποπληρώσει το δάνειο, τότε το Ταμείο περνά στα χέριά του τις εξασφαλίσεις. Ποιο είναι το όφελος για το χρηματοπιστωτικό ίδρυμα που πωλεί ένα «κόκκινο» δάνειο; Με την πώληση ενός Μη εξυπηρετούμενου Δανείου η Τράπεζα ξέρει ακριβώς πόσα θα εισπράξει από το συγκεκριμένο δάνειο, τα εισπράττει σχετικά γρήγορα και ξεφορτώνεται τις εξασφαλίσεις που έχει καταγεγραμμένες στους ισολογισμούς της. Τα δάνεια μεταφέρονται σε χαμηλότερη τιμή στη νέα τράπεζα ή εταιρεία, ώστε να προσελκύσουν τα hedge funds.

Σύμφωνα με τη μια σχολή σκέψης που τάσσεται υπέρ της δημιουργίας κακής τράπεζας, η Τράπεζα Κύπρου θα καταφέρει να ξεφορτωθεί τα προβληματικά δάνειά της, θα συνεχίσει γρηγορότερα την εύρυθμη λειτουργία της και θα επανέλθει σύντομα σε κερδοφορία. Η δεύτερη σχολή σκέψης, που τάσσεται μάλλον αρνητικά, θεωρεί ότι η διατήρηση των επισφαλειών εντός της Τράπεζας μπορεί να δημιουργήσει όφελος στο χρηματοπιστωτικό ίδρυμα, καθώς θα καρπωθεί τα οφέλη όταν το δάνειο εξυπηρετηθεί.

Εξασφάλιση ή μη

Στην περίπτωση της «κακής τράπεζας» ή της «Τράπεζας Αναπτύξεως», τα επιχειρηματικά δάνεια μεταφέρονται με εξασφάλιση ή χωρίς εξασφάλιση, και δεν αποκλείεται να πωληθούν και άλλα υγιή στοιχεία, ώστε να αυξηθεί η τιμή της πώλησης. Το Επενδυτικό Ταμείο συνήθως αγοράζει το δάνειο με πολύ μεγάλη έκπτωση επί της ονομαστικής τιμής του ενώ, όταν υπάρχουν εξασφαλίσεις, η έκπτωση είναι μικρότερη. Σε πολλές περιπτώσεις τα Ταμεία δεν επιθυμούν μόνο την αναδιάρθρωση του χρέους και ένα όφελος που θα προκύψει μεταξύ της τιμής αγοράς του δανείου και των τελικών εσόδων, αλλά και συμμετοχή στα δανειοδοτηθέντα έργα.

Έτσι, όταν οι δανειολήπτες δεν αποδέχονται το αποτέλεσμα των διαπραγματεύσεων που πραγματοποιούνται, στο πλαίσιο διαφόρων προτάσεων για αποπληρωμή του χρέους, κινδυνεύουν να χάσουν τις περιουσίες τους, εάν το Ταμείο βάλει στο μάτι μια επικερδή ανάπτυξη, που θέλει να την αξιοποιήσει και πάλι για να μεγιστοποιήσει το όφελός του. Πάντως, οι νέες εξελίξεις σε σχέση με τη δημιουργία της «κακής» τράπεζας, συνταγή που δοκιμάστηκε και σε άλλες χώρες με παρόμοια προβλήματα, διαφαινόταν από καιρό ότι ήταν η λύση που θα επιχειρούσαν να δώσουν και στην Κύπρο οι δανειστές, μετά από εμμονή κυρίως του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου.

Χτύπημα στα ακίνητα

Οι νέες εξελίξεις δημιουργούν μεγάλους κλυδωνισμούς στην αγορά ακινήτων, καθώς, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, αναμένεται ότι οι τιμές των ακινήτων θα δεχθούν μεγάλες απώλειες, με τα hedge funds να καραδοκούν να πάρουν επιχειρηματικές περιουσίες σε εξευτελιστικές τιμές. Οι κινήσεις αυτές αναμένεται ότι θα τραβήξουν προς τα κάτω την αγορά γενικότερα.

Σκοπός της δημιουργίας της «Τράπεζας Αναπτύξεως» είναι στηριχθεί η Τράπεζα Κύπρου στην προσπάθειά της να ξεφορτωθεί τα προβληματικά δάνεια των επιχειρηματιών ανάπτυξης γης, αλλά και τον ELA, για τον οποίον αναζητούνται τρόποι να πεισθεί η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα να δώσει το πράσινο φως για μεταφορά μέρους του στη νέα Τράπεζα και τη μετατροπή του σε μακροπρόθεσμη χρηματοδότηση. Η νέα τράπεζα θα χρηματοδοτηθεί με την έκδοση ομολόγων και μετοχών, στα οποία θα επενδύσουν τα ξένα hedge funds.

Πάντως, ακόμη και με τους μεγάλους ενδοιασμούς και τις αντιδράσεις που προκλήθηκαν εντός του ιδίου του Διοικητικού Συμβουλίου της Τράπεζας Κύπρου για τον τρόπο χειρισμού του θέματος, μάλλον για επικοινωνιακούς λόγους, τελικά ο Ιρλανδός Τζον Χούρικαν κατάφερε να πείσει και να περάσει τη θέση του. Από τις 26 Μαρτίου 2014 ο CEO της Τράπεζας Κύπρου προεξοφλούσε σε συνέντευξή του στο Reuters ότι «στα σχέδια της Τράπεζας Κύπρου είναι ο διαχωρισμός σε «καλή» και «κακή» Τράπεζα, εξηγώντας ότι η δημιουργία μιας «κακής» τράπεζας θα ελευθερώσει από την Τράπεζα Κύπρου προβληματικά δάνεια και θα είναι ευκολότερο μια «κανονική» τράπεζα να χρηματοδοτήσει και να υποστηρίξει την οικονομία της χώρας.

Τον Χούρικαν φαίνεται πως στήριξε τελικά και η νέα Διοικητής της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου Χρυστάλλα Γιωρκάτζη, που διάκειται θετικά στη δημιουργία τράπεζας ή εταιρείας διαχείρισης περιουσιακών στοιχείων μεγάλων προβληματικών δανείων, ώστε να αποσυμφορηθεί ο ισολογισμός των τραπεζών. Με τη δημιουργία χωριστής εταιρείας διαχείρισης περιουσιακών στοιχείων:

*Παρέχεται η δυνατότητα για μακροχρόνια διαχείριση των προβληματικών δανείων.
*Γίνεται διαχείριση χωρίς να επηρεάζεται ο ισολογισμός της τράπεζας.

Τώρα φαίνεται πως τάσσεται υπέρ

ΠΑΡΟΛΟ που ο Υπουργός Οικονομικών Χάρης Γεωργιάδης τασσόταν εναντίον της δημιουργίας τέτοιας τράπεζας, απορρίπτοντας την πιθανότητα δημιουργίας «κακών τραπεζών», τώρα φαίνεται πως τάσσεται υπέρ. Ο Υπουργός Οικονομικών, σε συνέντευξή του στο ΚΥΠΕ, τάχθηκε υπέρ της δημιουργίας «εταιρείας διαχείρισης περιουσιακών στοιχείων» για τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια, αναφέροντας ότι για τους «οριστικά μη βιώσιμους και μη συνεργάσιμους δανειολήπτες και κυρίως επιχειρηματίες, εργαλεία που έχουν χρησιμοποιηθεί και σε άλλες χώρες, όπως θα ήταν μία Asset Management Company, πρέπει να είναι στις επιλογές».

Το Δ.Σ. της Τράπεζας Κύπρου αναμένει από την Κυβέρνηση να ξεκαθαρίσει τη θέση της στο θέμα του διαχωρισμού των εργασιών της. Ειδικότερα, η Κυβέρνηση θα πρέπει να ξεκαθαρίσει εάν θα αναλάβει μέρος του κόστους χρηματοδότησης του νέου σχήματος, την παραχώρηση εγγυήσεων ή κεφαλαίων στην τράπεζα. Η «κακή» τράπεζα θα αναλάβει όλα τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια, τα προβληματικά δάνεια που έχουν διαγραφεί από τους ισολογισμούς και όσα δεν εξυπηρετούνται, επιχειρηματικά που είναι σε καθυστέρηση μέχρι 90 μέρες, σύμφωνα με το κυπριακό Μνημόνιο.