Δημιουργούν προσδοκίες για ταχύτερη έξοδο της χώρας μας από την ύφεση

Δεν αποκλείεται νέα αναβάθμιση τους επόμενους 12 μήνες, λέει ο οίκος S&P’s, ενώ οι Fitch μάς λένε να συνεχίσουμε με το Πρόγραμμα Στήριξης

Δυο αναβαθμίσεις της κυπριακής οικονομίας, η μια από τους Standard and Poor's και η δεύτερη από τους Fitch, έβαλαν «φτερά» στις ελπίδες για γρηγορότερη έξοδο από την ύφεση, στην οποία βρίσκεται η χώρα μας. Πρώτος ο οίκος S&P ανακοίνωσε χθες ότι ανέβασε κατά μία βαθμίδα την μακροπρόθεσμη πιστοληπτική αξιολόγηση της Κύπρου, λόγω «καλύτερης απ' ό,τι προβλεπόταν οικονομικής και δημοσιονομικής επίδοσης».

Ο οίκος ανέβασε τη μακροπρόθεσμη βαθμολογία της Κύπρου από το "Β-" στο "Β", διατηρώντας τη βραχυπρόθεσμη αξιολόγηση στο “Β”. Πρόκειται για τη δεύτερη αναβάθμιση από τους S&P's μετά τις 29 Νοεμβρίου του 2013.

Ο οίκος Fitch στη δική του αξιολόγηση προχώρησε σε αναβάθμιση της προοπτικής τού μακροπρόθεσμου rating της Κύπρου σε ξένο συνάλλαγμα από αρνητική σε σταθερή, ενώ επιβεβαίωσε το rating χρηματοοικονομικής ευρωστίας στο Β-. Αναβάθμισε, επίσης, το μακροπρόθεσμο rating σε εγχώριο νόμισμα στο Β- από CCC. Οι αξιολογήσεις για τα ανώτερα μη εγγυημένα ομόλογα ξένου δικαίου έχουν επιβεβαιωθεί στο Β- και οι αξιολογήσεις για τα μη εγγυημένα ομόλογα κυπριακού δικαίου έχουν αναβαθμιστεί σε Β- από CCC.

Σημαντικός παράγοντας στην αναβάθμιση, όπως αναφέρουν οι Fitch, είναι η συνεχιζόμενη πρόοδος στην εφαρμογή των μεταρρυθμίσεων στο πλαίσιο του προγράμματος της Ε.Ε. και του ΔΝΤ.

«Θα συνεχίσουμε με πείσμα»

Τις δύο αναβαθμίσεις χαιρέτισε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, ο οποίος είπε ότι αποτελούν επιβράβευση των προσπαθειών της Κυβέρνησης και της κοινωνίας για αντιμετώπιση των συνεπειών της οικονομικής κρίσης και διαβεβαίωσε ότι «η Κυβέρνηση θα συνεχίσει με το ίδιο πείσμα και την ίδια αποφασιστικότητα για υλοποίηση του προγράμματος, για τον εξορθολογισμό της οικονομίας και τη μεταρρύθμιση του δημοσίου, έτσι ώστε να μη βρεθεί ποτέ ξανά η χώρα στα ίδια αδιέξοδα, όπως αυτά του περασμένου χρόνου».

Πάντως ο Νίκος Αναστασιάδης δεν παρέλειψε να σημειώσει ότι «δεν είμαστε ακόμα σε θέση να πούμε ότι ξεπεράσαμε τα προβλήματα, όμως οι αναβαθμίσεις αποτελούν επιβεβαίωση του γεγονότος ότι βαδίζουμε στον σωστό δρόμο».

«Οι αναβαθμίσεις από μόνες τους δεν σηματοδοτούν και το ξεπέρασμα της κρίσης», είπε. «Λαμβάνοντας, όμως, υπόψη τις τρεις διαδοχικές θετικές αξιολογήσεις της Τρόικας, τη σημαντική βελτίωση των επιδόσεων του δεκαετούς κυπριακού ομολόγου που, από 14,6% που ήταν τον Ιούνιο του 2012, έπεσε στο 5,6%, μπορούμε να πούμε ότι δημιουργείται ένα ασφαλές υπόβαθρο για τις προοπτικές που διανοίγονται για να επανέλθει η οικονομία σε ρυθμούς ανάπτυξης το συντομότερον».

* Στις δύο αναβαθμίσεις αναφέρθηκε και το Γερμανικό Πρακτορείο Ειδήσεων, το οποίο έκανε λόγο για «καλά νέα για την Κύπρο, το υπερχρεωμένο κράτος μέλος της Ευρωζώνης: Ο οίκος αξιολόγησης Standard & Poors ανέβασε την πιστοληπτική ικανότητα της Κύπρου, η οποία στηρίζεται από διεθνείς πιστωτές».

Η αξιολόγηση των S&P's

Οι S&P's αναβάθμισαν την αξιολόγηση εγχώριου και ξένου μακροπρόθεσμου χρέους από Β- σε Β και επιβεβαίωσαν τις διαβαθμίσεις για εγχώριο και ξένο βραχυπρόθεσμο δανεισμό. Ο ορίζοντας είναι θετικός. Σημειώνουν με ικανοποίηση την εφαρμογή των προνοιών της δανειακής σύμβασης και τη βελτίωση των δημοσιονομικών επιδόσεων και τονίζουν ότι η μείωση του ελλείμματος στο 5,4% του ΑΕΠ το 2013 ξεπέρασε τις προσδοκίες, εκτιμούν μάλιστα ότι θα μειωθεί στο 5% το 2014, ξεπερνώντας και πάλιν τις προσδοκίες.

Το ΑΕΠ αναμένουν ότι θα μειωθεί κατά 4% το 2014, προτού η οικονομία ξεκινήσει να ανακάμπτει, ενώ σημειώνουν τη συμβολή στην ανάπτυξη, του τουρισμού και των υπηρεσιών.

Ως βασικούς κινδύνους στα μακροοικονομικά σενάρια, εντοπίζουν την κρίση Ρωσίας - Ουκρανίας, που πιθανόν να επηρεάσει τον τουρισμό, ενώ θεωρούν ότι πρόοδος στο Κυπριακό θα μπορούσε να δώσει θετική ώθηση στην ανάπτυξη και τις ξένες επενδύσεις.

«Η Κύπρος», τονίζεται, «φαίνεται να πληροί τους όρους του προγράμματος οικονομικής προσαρμογής, γεγονός που υποδηλώνει μειωμένο κίνδυνο για την πλήρη και έγκαιρη αποπληρωμή του χρέους της».

Σύμφωνα με τον οίκο, το θετικό outlook ενσωματώνει την πιθανότητα ότι θα μπορούσε και πάλι να αυξηθεί η βαθμολογία για την Κύπρο στους επόμενους 12 μήνες, αν συνεχίσει να συμμορφώνεται με το μνημόνιο. Αναφέρεται, πάντως, ότι, παρά τη βελτίωση των τρεχουσών συναλλαγών, η κυπριακή οικονομία εξακολουθεί να έχει εξωτερικές αδυναμίες λόγω του μεγάλου αποθέματος του εξωτερικού χρέους, αναμένεται όμως ότι θα ανταποκριθεί στις ακαθάριστες χρηματοδοτικές ανάγκες της.

Για το δημόσιο χρέος ο οίκος αναμένει ότι θα κυμανθεί στο 115% του ΑΕΠ την περίοδο 2014-2017, ενώ σημειώνεται ότι ο κίνδυνος για τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα παραμένει.

«Παρόλο που οι έλεγχοι στη διακίνηση κεφαλαίων στο εσωτερικό έχουν σχεδόν καταργηθεί», γράφουν οι S&P's, «υπάρχει αβεβαιότητα για τον αντίκτυπο της κατάργησης των υφιστάμενων ελέγχων». Ταυτόχρονα, η ποιότητα του ενεργητικού του τραπεζικού τομέα έχει επιδεινωθεί σημαντικά, με τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια να ανέρχονται στο 46% του συνόλου των δανείων στο τέλος του 2013.

Αναβάθμιση αναμένεται να προκύψει εάν αντιμετωπιστούν οι κίνδυνοι για τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα, κυρίως το ψηλό επίπεδο των κακών δανείων, εάν βελτιωθεί η δημοσιονομική θέση της Κυβέρνησης και εάν υπάρξει σύγκλιση των τάσεων μισθών και των τιμών με τον μέσο όρο στην Ευρωζώνη.

Fitch: Αποδείχθηκε ανθεκτικότερη η οικονομία

Στη δική του αξιολόγηση ο οίκος Fitch αναφέρει, επίσης, ότι σημαντικός παράγοντας για την αναβάθμιση είναι η συνεχιζόμενη πρόοδος στην εφαρμογή των μεταρρυθμίσεων στο πλαίσιο του Προγράμματος Στήριξης.

«Λόγω των περικοπών των δημοσίων δαπανών», αναφέρει, «η αμοιβή ανά εργαζόμενο μειώθηκε κατά 6% σε ετήσια βάση το 2013. Στον ιδιωτικό τομέα η μισθολογική δαπάνη ανά μισθωτό υποχώρησε κατά 5,3%». Ο οίκος αναμένει ότι η Κυβέρνηση θα συνεχίσει να τηρεί τις παραμέτρους του προγράμματος, μετά την έγκριση των σχεδίων ιδιωτικοποίησης από τη Βουλή.

Σημειώνει, επίσης, ότι οι δημοσιονομικοί στόχοι έχουν ξεπεραστεί με σημαντικό περιθώριο. Ο οίκος αναθεώρησε τις προβλέψεις για το δημοσιονομικό έλλειμμα στο 5% του ΑΕΠ το 2014 και 4,6% το 2015, από 7,5% και 6,9% αντίστοιχα προηγουμένως, και τονίζει:

Η οικονομία έχει αποδειχθεί ότι είναι πιο ανθεκτική απ' ό,τι αναμενόταν προηγουμένως. Το ΑΕΠ συρρικνώθηκε κατά 5,4% το 2013, σε σύγκριση με 7,7% που αναμενόταν στη δεύτερη αναθεώρηση της Τρόικας και 7% που ανέμενε ο οίκος. Ο τουρισμός και οι επαγγελματικές υπηρεσίες (εκτός τραπεζικών) έχουν δείξει κάποιαν ανθεκτικότητα. Τα νοικοκυριά έχουν επίσης χρησιμοποιήσει τις αποταμιεύσεις τους για να εξομαλύνουν την κατανάλωσή τους.

Υπάρχουν ακόμα κίνδυνοι

Σύμφωνα με τον οίκο, η θέση εξωτερικού χρέους της Κύπρου έχει βελτιωθεί σε σύγκριση με την προηγούμενη πρόβλεψη, βελτίωση που αντανακλά επίσης θετικές τάσεις στις ροές κεφαλαίων.

Σημειώνεται, όμως, ότι εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικοί κίνδυνοι για την πιστοληπτική ικανότητα, λόγω της συνεχιζόμενης βαθιάς οικονομικής και χρηματοπιστωτικής προσαρμογής, η οποία είναι ακόμη στα αρχικά της στάδια.

Η αναδιάρθρωση του τραπεζικού τομέα, αναφέρεται, έχει επίσης υπονομεύσει το αναπτυξιακό δυναμικό της οικονομίας και η ανεργία θα διατηρηθεί σε ψηλά επίπεδα στο άμεσο μέλλον. Η ποιότητα των περιουσιακών στοιχείων ενδέχεται να επιδεινωθεί περαιτέρω στα επόμενα τρίμηνα, ενδεχομένως με πιο αργό ρυθμό. Οι τράπεζες πήραν μέτρα για την ενίσχυση του εσωτερικού χρέους τους και των διαδικασιών αναδιάρθρωσης και τώρα αντιμετωπίζουν την πρόκληση του περιορισμού οποιασδήποτε πρόσθετης πιστωτικής επιδείνωσης και την ανάκτηση των μη εξυπηρετούμενων δανείων, χωρίς να επηρεάζονται οι κεφαλαιακές τους θέσεις. Οι κίνδυνοι για την υλοποίηση του προγράμματος έχουν μειωθεί λόγω των πρόσφατων επιδόσεων, αλλά παραμένουν αυξημένοι. Οι μεσοπρόθεσμοι δημοσιονομικοί στόχοι είναι φιλόδοξοι.

Ο οίκος αναφέρει ότι οι χρηματοδοτικές ανάγκες της Κύπρου αυξάνονται σημαντικά μετά το τέλος της περιόδου του προγράμματος.

Σύμφωνα με τις προβλέψεις του ΔΝΤ, οι ακαθάριστες ανάγκες χρηματοδότησης θα ανέλθουν σε €3,6 δισ. το 2017 από €1,7 δισ. το 2016.

Για τη διαδικασία κατάργησης των ελέγχων κεφαλαίου, σημειώνεται ότι ενέχει κινδύνους και ότι μια πρόωρη άρση θα μπορούσε να προκαλέσει σημαντική φυγή κεφαλαίων με αρνητικές συνέπειες.

Ύφεση μέχρι το 2016

Ο οίκος αναμένει ότι το ΑΕΠ θα μειωθεί κατά 3,9% το 2015 και 1% το 2016 και δεν αναμένει ανάπτυξη πριν από το 2017. Αναμένει, επίσης, μέτρια απόκλιση από τους δημοσιονομικούς στόχους μεσοπρόθεσμα, ιδίως το 2016, όταν το πρωτογενές ισοζύγιο αναμένεται στο πλαίσιο του προγράμματος να βελτιωθεί σημαντικά.

Οι Fitch αναμένουν ότι το δημόσιο χρέος θα ανέλθει στο 126% του ΑΕΠ το 2016 και θα υποχωρήσει στο 117% μέχρι το 2020 κι εκτιμούν ότι το δημοσιονομικό κόστος από την ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών δεν θα ξεπεράσει τα €2,5 δισ., που περιλαμβάνει και το μαξιλάρι του €1 δισ. για ανακεφαλαιοποίηση του Συνεργατισμού.

Θα πρέπει να σημειωθεί ότι οι προβλέψεις των Fitch δεν περιλαμβάνουν τις επιπτώσεις στην ανάπτυξη των πιθανών μελλοντικών αποθεμάτων φυσικού αερίου στα ανοικτά της νότιας ακτής της Κύπρου.