Άγνωστος, όμως, ο χρηματοδότης, άγνωστος και ο ιδιοκτήτης
Ενημερώθηκε χθες και ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, μια και τελικά το κράτος ενδέχεται να κληθεί να αποπληρώσει τις ζημιές

Μπροστά σε μεγάλες αποφάσεις αλλά και σε μεγάλες προκλήσεις βρίσκεται η Τράπεζα Κύπρου, η οποία καλείται να προχωρήσει τάχιστα σε λύσεις οι οποίες θα της επιτρέψουν να απαλλαγεί από τον βραχνά των μη εξυπηρετούμενων δανείων που έχουν ξεπεράσει το 50% του χαρτοφυλακίου της, ώστε να μπορέσει να βγει από το αδιέξοδο στο οποίο βρίσκεται εγκλωβισμένη εδώ και περισσότερο από ένα χρόνο, και να σωθεί.

Η χθεσινή συνάντηση της ηγεσίας της τράπεζας με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας δεν ήταν καθόλου τυχαία, μια και χθες το απόγευμα η διοίκησή της συγκάλεσε σύσκεψη στην οποία πήραν μέρος και οι σύμβουλοί της από την HSBC, στην οποία, όπως είναι γνωστό, ανατέθηκε να αναλύσει μεταξύ άλλων τις χρηματοδοτικές επιλογές και την κεφαλαιουχική δομή του Συγκροτήματος και να εντοπίσει εναλλακτικές επιλογές που θα μπορούσαν να επιταχύνουν την εφαρμογή του Σχεδίου Αναδιάρθρωσης, παράλληλα και σε συνδυασμό με την περαιτέρω ενίσχυση του Συγκροτήματος.

Θα ονομασθεί «τράπεζα αναπτύξεως»
Σύμφωνα με πληροφορίες μας από τραπεζικούς κύκλους, ενώπιον της διοίκησης της Τράπεζας Κύπρου τέθηκε από τους συμβούλους της το θέμα του διαχωρισμού της, ο οποίος όμως θα αφορά στη δημιουργία μιας «τράπεζας αναπτύξεως», όπως την αποκάλεσε χθες ο Πρόεδρός της Κρίστης Χασάπης. Δεν θα χρησιμοποιηθεί δηλαδή ο όρος κακή τράπεζα, για να μη δημιουργηθούν αρνητικές εντυπώσεις.
Η συνάντηση με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας στην παρουσία και του Υπουργού Οικονομικών είχε ακριβώς στόχο την ενημέρωση του Νίκου Αναστασιάδη για την εισήγηση για δημιουργία της «τράπεζας αναπτύξεως» αλλά και τις προκλήσεις που ένα τέτοιο εγχείρημα εμπερικλείει και οι οποίες δεν είναι άσχετες με το ίδιο το κράτος.

Πώς θα γίνει η πώληση των δανείων
Συγκεκριμένα, όπως πληροφορούμαστε, με τον διαχωρισμό, ο οποίος επιβάλλεται να γίνει ώστε να καταστεί υγιής η υφιστάμενη τράπεζα, θα πωληθούν από την Τράπεζα Κύπρου στην «τράπεζα αναπτύξεως» δάνεια τα οποία είναι μη εξυπηρετούμενα, στη δίκαιη τιμή τους, χαμηλότερα δηλαδή από την αξία τους. Αυτό όμως θα υποχρεώσει την υφιστάμενη τράπεζα να αναγνωρίσει πολλές ζημιές αμέσως, αφού το τίμημα πώλησης των δανείων θα είναι πιο χαμηλό από την πραγματική αξία τους. Φυσικά θα απαλλαγεί από τεράστιο βάρος, αυτό του κινδύνου πολύ μικρής ή και καθόλου εξυπηρέτησης των δανείων που θα πωλήσει στην τράπεζα αναπτύξεως.

Η πώληση των δανείων σε χαμηλότερη τιμή θα έχει ως αποτέλεσμα τη μείωση των εποπτικών κεφαλαίων της Τράπεζας Κύπρου, κάτω από το 9% το οποίο επιβάλλεται να διαθέτει, με αποτέλεσμα να αρχίσει να αναζητεί νέα κεφάλαια. Τα ποσά όμως είναι τέτοια, που απαγορεύουν άντληση από την αγορά, από επενδυτές δηλαδή. Οι επιλογές σ’ αυτή την περίπτωση είναι δύο:
-Είτε στήριξη από το κράτος
-Είτε κούρεμα καταθέσεων.

Οτιδήποτε λεχθεί για χρησιμοποίηση των κρατικών εγγυήσεων που βρίσκονται στη διάθεση της Τράπεζας Κύπρου είναι άνευ αντικρίσματος, αφού οι κρατικές εγγυήσεις αποτελούν και θα είναι νέος δανεισμός της από το κράτος. Η τράπεζα όμως δεν χρειάζεται νέες επιβαρύνσεις, αλλά ενισχύσεις.

Θα πάρει περιουσία, θα πάρει όμως και ELA
Η νέα τράπεζα, η αναπτύξεως, είναι μια οντότητα η οποία δεν έχει καθόλου κεφάλαια για να αποπληρώσει την περιουσία -τα δάνεια-που θα αγοράσει από την Τράπεζα Κύπρου. Οι εισηγήσεις για αποπληρωμή είναι για μεταφορά μέρους του ELA από την Τράπεζα Κύπρου στην τράπεζα αναπτύξεως. Η κίνηση αυτή θα έχει δύο πλεονεκτήματα για τις τράπεζες. Η μεν Κύπρου θα ξεφορτωθεί κακά δάνεια και ELA, η δε αναπτύξεως θα αποκτήσει σε χαμηλή τιμή δάνεια (περιουσία δηλαδή) χωρίς να τα πληρώσει. Έναντι της αξίας τους όμως θα αναλάβει την υποχρέωση της αποπληρωμής μέρους του ELA, τον οποίο οφείλει η Τράπεζα Κύπρου στην Κεντρική και αυτή με τη σειρά της στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ).

Και πάλιν όμως η κίνηση αυτή έχει τρωτό σημείο. Η «τράπεζα αναπτύξεως», η οποία δεν θα ασκεί τραπεζικές εργασίες, αλλά θα ασχολείται αποκλειστικά με είσπραξη δανείων, δεν μπορεί να έχει στην κατοχή της ELA. Το πρόβλημα φαίνεται να βρίσκει τη λύση του σε συνεννόηση με την ΕΚΤ και το Γιούρογκρουπ, όργανα τα οποία θα πρέπει να δώσουν τη συγκατάθεσή τους ώστε ο ELA της «τράπεζας αναπτύξεως» να μετατραπεί σε πολύ μακροχρόνιο δάνειό της, από την Κεντρική Τράπεζα.

Με δάνειο από την Κεντρική, δηλαδή το κράτος
Όλα όσα προαναφέραμε, θέσαμε υπόψη οικονομικών αναλυτών οι οποίοι συμφώνησαν ότι πρόκειται για κινήσεις προς την ορθή κατεύθυνση, διατήρησαν όμως επιφυλάξεις ως προς το εξής κρίσιμο σημείο:
«Να θεωρήσουμε ότι η λεγόμενη τράπεζα αναπτύξεως παίρνει το ΟΚ από την ΕΚΤ και το Γιούρογκρουπ και μετατρέπει τον ELA σε μακροχρόνιο δάνειο από την Κεντρική. Πώς θα το αποπληρώνει αφού δεν θα έχει άλλες πηγές εισοδήματος πέραν της είσπραξης των δανείων τα οποία αγόρασε από την Τράπεζα Κύπρου; Αν ληφθεί υπόψη ότι η δυνατότητα των οφειλετών να αποπληρώνουν τα ήδη μη εξυπηρετούμενα δάνειά τους θα μειώνεται αντί να αυξάνεται στο προσεχές μέλλον λόγω της οικονομικής κρίσης, η ''τράπεζα αναπτύξεως'' θα βρεθεί να σημειώνει ζημιές. Ποιος θα τις επιβαρυνθεί αυτές;».

Σε παρατήρησή μας ότι κανονικά τις ζημιές θα πρέπει να επωμισθεί ο ιδιοκτήτης της «τράπεζας αναπτύξεως», μας ετέθη και ερώτημα αλλά ταυτόχρονα δόθηκε και μια απάντηση, ως ενδεχόμενο:
«Ποιος είναι ο ιδιοκτήτης; Φυσιολογικά, θα είναι η Κεντρική Τράπεζα, δηλαδή το κράτος. Άρα οι ζημιές της τράπεζας αναπτύξεως θα μετακυλισθούν στο κράτος εν τέλει, το οποίο θα κληθεί να αποπληρώσει τις ζημιές τις οποίες αποφεύγει η Τράπεζα Κύπρου σήμερα, με την πώληση στη νέα τράπεζα των κακών δανείων της».

Εργάζονται 500 άτομα για τα μη εξυπηρετούμενα
Σε δηλώσεις του μετά τη συνάντηση με τον Πρόεδρο Αναστασιάδη και σε ερώτηση αν συζητήθηκε το θέμα της δημιουργίας «καλής» και «κακής» τράπεζας, ο πρέοδρος του δ.σ. της Τράπεζας Κρίστης Χασάπης απάντησε:

«Δεν μιλάμε για ''καλή'' ή ''κακή'' τράπεζα, αλλά για τράπεζα αναπτύξεως. Ενώπιον του συμβουλίου υπάρχει μόνο αυτή η επιλογή και προς τον σκοπό αυτό η BOCY συνεργάζεται με την ΗSBC. Εκπρόσωποί της έχουν κληθεί στη συνεδρίαση του ΔΣ (χθες) για να καταθέσουν τις απόψεις τους».

Αναφερόμενος στα μη εξυπηρετούμενα δάνεια, ο κ. Χασάπης είπε πως υπάρχει ομάδα αναδιάρθρωσής τους η οποία αποτελείται από 500 άτομα, και η οποία στελεχώνεται και από τέσσερα άτομα από την KPMG Λονδίνου, που έχουν κυρίως συμβουλευτικό χαρακτήρα.

Σε ερώτηση αν η διοίκηση της Τράπεζας δέχεται πολιτικές πιέσεις, ο κ. Χασάπης ήταν κατηγορηματικός.
«Δεν δεχόμαστε καμία πολιτική πίεση. Κάποια ΜΜΕ αναφέρονται με κάποιον περίεργο τρόπο σε άσκηση πολιτικών πιέσεων, αλλά σας λέω ότι δεν υπάρχει οποιαδήποτε πολιτική πίεση προς τη διοίκηση, αλλά και ούτε οποιαδήποτε κόντρα μεταξύ συμβουλίου και εκτελεστικής διεύθυνσης».

Υπέδειξε μάλιστα στους δημοσιογράφους να ρωτήσουν ευθέως και τον διευθύνοντα σύμβουλο Τζον Χούρικαν αν υπάρχει αντιπαράθεση μεταξύ των δύο πλευρών.

Ο κ. Χούρικαν ρωτήθηκε και ήταν σαφής στην απάντησή του. Είπε ότι ο ίδιος ουδέποτε δέχθηκε οποιεσδήποτε πολιτικές πιέσεις για τη διαχείριση των μη εξυπηρετούμενων δανείων.

«Είναι σημαντικό», είπε, «να καταλάβει κανείς ότι γίνεται ενδελεχής και συγκεκριμένη δουλειά για την αναδιάρθρωση των δανείων αυτών με στόχο την αποκατάσταση της τράπεζας και τη σωστή διαχείριση των επηρεαζομένων».

Σε ερώτηση αν υπερίσχυσε η δική του άποψη για τον διαχωρισμό της τράπεζας, ο κ. Χούρικαν είπε ότι δεν τίθεται θέμα νίκης ή ήττας. «Υπάρχει», είπε, «προβληματισμός σε επαγγελματικό επίπεδο από το συμβούλιο της τράπεζας για τις επιλογές που έχουμε ενώπιόν μας και είναι θέμα προς συζήτηση. Δεν έχουμε ακόμη ολοκληρώσει τι θα πράξουμε με τις επιλογές».

Δεν τίθεται θέμα καλής και κακής τράπεζας
Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Νίκος Χριστοδουλίδης, εξάλλου, σε δικές του δηλώσεις είπε πως ο διαχωρισμός ή όχι της τράπεζας είναι δικό της θέμα.
«Εργαζόμαστε για την ανάκαμψη της οικονομίας και του τραπεζικού συστήματος», είπε.
Αφού σημείωσε ότι έγινε καλή ανταλλαγή απόψεων, είπε πως ο Πρόεδρος ενημερώθηκε για τα τεκταινόμενα στην τράπεζα.

Σε ερώτηση για τη θέση της Κυβέρνησης σε ό,τι αφορά το θέμα διαχωρισμού, ο κ. Χριστοδουλίδης είπε ότι «η τράπεζα είναι υπεύθυνη για να αποφασίσει και η Κυβέρνηση ενημερώνεται. Εκείνο που πρέπει να καταστεί ξεκάθαρο είναι πως δεν πρέπει να μιλάμε για ‘καλή’ και ‘κακή’ τράπεζα σε καμιάν απολύτως περίπτωση».

Πρόσθεσε ότι το θέμα του διαχωρισμού είναι στην αρμοδιότητα της Τράπεζας Κύπρου και για το θέμα ενημερώνεται ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, ο Υπουργός Οικονομικών και η Κυβέρνηση, γενικότερα, σημειώνοντας ότι «ο στόχος είναι κοινός».