Προσδοκούν να συμμετάσχουν στο φαγοπότι που στήνεται με λάφυρα τον χρηματοπιστωτικό τομέα...

Επενδυτικά ταμεία δελεάζουν τα αποδυναμωμένα και βαμμένα με κόκκινο αίμα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, με υψηλές προσδοκίες για κερδοσκοπία

ΑΣΚΗΣΕΙΣ επί χάρτου για να σωθούν οι κατοικίες των ευάλωτων νοικοκυριών

Ο «βιασμός» της Αφροδίτης στο Γιούρογκρουπ τού Μαρτίου του 2013 ήταν μόνο η αρχή για την Κύπρο. Μετά τις προσπάθειες του τελευταίου χρόνου να θεραπευτούν τα προβλήματα που της δημιούργησαν, τώρα καταβάλλουν προσπάθειες να την παντρέψουν, παρουσιάζοντας διάφορους μνηστήρες. Η προίκα της είναι ανεκτίμητη. Από τη μια η γεωγραφική της θέση, πιθανότατα η κύρια στρατηγικής σημασίας θέση στην Ανατολική Μεσόγειο, για να έχουν καθαρή θέα στην περιοχή των ενεργειακών δρόμων και των αιματηρών διενέξεων. Από την άλλη τα αποθέματα υδρογονανθράκων που εντοπίστηκαν στην Αποκλειστική Οικονομική της Ζώνη και που αποτελούν έλξη για Δύση και Ανατολή.

Μετά το «ξήλωμα» και τις «τρύπες» που άνοιξαν στην Κύπρο και που δύσκολα θα κλείσουν, διάφοροι… μνηστήρες γυροφέρνουν την περιοχή, θέτοντας τους δικούς τους όρους. Άλλοι προσδοκούν να κερδοσκοπήσουν από τα λάφυρα του χρηματοπιστωτικού συστήματος που εξοντώθηκε, να βγάλουν χρήμα και να φύγουν. Και άλλοι πάλι θέλουν να μείνουν μόνιμα εδώ, όχι μόνο για να παρακολουθούν τις εξελίξεις του νέου ενεργειακού σκηνικού, που στήνεται στην περιοχή, αλλά και για να συμμετάσχουν στα πολιτικά, οικονομικά και γεωστρατηγικά κέρδη.

Ισχυρές ενέσεις

Ποιο είναι το σκηνικό που έχει στηθεί σε διάφορα επίπεδα, και που συνδέεται με την παρατεταμένη εξουθένωση της Κύπρου, και της άλλοτε αιχμής του δόρατός της, του χρηματοπιστωτικού τομέα και της οικονομίας; To Κυπριακό είναι πάντοτε το πρώτο καίριο και καθοριστικό θέμα στην ατζέντα των εξελίξεων, που ανασύρεται ανάλογα με τις εξελίξεις στην περιοχή και με τα συμφέροντα που ευελπιστούν να εξυπηρετήσουν αυτοί που κινούν τα διεθνή νήματα. Όμως, πέρα από τη διαχρονική πληγή της μη επίλυσης του Κυπριακού, τώρα υπάρχουν και άλλες πληγές, που χρειάζονται ισχυρές ενέσεις και πολλαπλές θεραπείες για να κλείσουν, ή έστω και να επουλωθούν.

Τα δημοσιονομικά, που τέθηκαν ψηλά στην ατζέντα των δανειστών, φαίνεται πως οδηγούνται σε μια σταθερά δύσκολη αλλά ανατρέψιμη πορεία, εκτός απροόπτου και άλλων δυσμενών εξελίξεων. Ωστόσο, το μεγάλο τραύμα που παραμένει και που δημιουργεί μια συνεχή ακατάσχετη αιμορραγία όχι μόνο στο χρηματοπιστωτικό σύστημα, αλλά και στην οικονομία και κοινωνία, είναι τα Μη Εξυπηρετούμενα Δάνεια, τα οποία αυξάνονται μήνα με τον μήνα, από τη στιγμή που η ύφεση συνεχίζεται, η ανεργία «χτυπά» ψηλά νούμερα και η ανάπτυξη φαίνεται πως καθυστερεί να επανέλθει.

«Στα σαγόνια του καρχαρία»

Οι τράπεζες και ο Συνεργατισμός, που αποδυναμώθηκαν πλήρως και που βρίσκονται στα «σαγόνια του καρχαρία», καλούνται να διαχειριστούν το μεγάλο και σημαντικότερο κεφάλαιο, αυτό των κόκκινων δανείων, για να κλείσουν τις «τρύπες» τους και να πετύχουν το νέο στοίχημα που έχουν μπροστά τους, να περάσουν τις ασκήσεις προσομοίωσης ακραίων καταστάσεων (stress tests). Όμως, για να πετύχουν τα στοιχήματα, θα πρέπει να έχουν σαφείς και ξεκάθαρες, όχι διφορούμενες οδηγίες, από την Κεντρική Τράπεζα της Κύπρου, ακόμη και μια νέα διαπραγμάτευση των όρων του Μνημονίου, ώστε να απεγκλωβιστούν και μαζί με αυτούς τα δάνεια των επιχειρήσεων και των νοικοκυριών.

Ήδη, φαίνεται πως το θέμα για την πρώτη κατοικία των ευάλωτων ομάδων του πληθυσμού παίρνει τον δρόμο του, με την Κυβέρνηση να ρίχνει την μπάλα στο Υπουργείο Οικονομικών, που υποχρεώνεται να αυξήσει ταχύτητες, ώστε να πάρουν δυνατές αναπνοές όσα νοικοκυριά διαθέτουν πρώτη κατοικία αξίας όχι πέραν των 200.000-250.000 ευρώ. Οι χειρισμοί του Υπουργείου και της Βουλής σε σχέση με το θέμα της πρώτης κατοικίας θα καθορίσουν εάν τελικά οι ευάλωτοι δανειολήπτες θα οχυρωθούν και γλιτώσουν τουλάχιστον την κατοικία τους.

Κάτω από την πίεση που ασκείται από τη Βουλή και τις δεσμεύσεις του Προέδρου Νίκου Αναστασιάδη, το Υπουργείο Οικονομικών περνά από το μικροσκόπιό του το θέμα της πρώτης κατοικίας, αναμένοντας και την τελική έγκριση από την Τρόικα που φθάνει στην Κύπρο αρχές Μαΐου. Με ασκήσεις επί χάρτου… δοκιμάζονται οι όροι που θα υποχρεωθούν να τηρήσουν τα ευάλωτα νοικοκυριά για τα στεγαστικά δάνειά τους στη βάση των μοντέλων που υλοποιούνται ή σχεδιάζονται και σε άλλες χώρες με παρόμοια προβλήματα.

Ασκούνται για την πρώτη κατοικία

Εκ πρώτης όψεως φαίνεται ότι ένας δανειολήπτης θα υπάγεται στην κατηγορία των ειδικών ρυθμίσεων για την πρώτη κατοικία εφόσον:

* Πρώτο, το σύνολο της ακίνητης περιουσίας του νοικοκυριού δεν υπερβαίνει σε αντικειμενική αξία τις 200.000 - 250.000 ευρώ.
* Δεύτερο, το σύνολο των καταθέσεων του νοικοκυριού δεν ξεπερνά τις 10.000 ευρώ.
* Τρίτο, το ανεξόφλητο υπόλοιπο των συνολικών δανειακών υποχρεώσεων του νοικοκυριού δεν ξεπερνά τις 150.000 ευρώ.

Εκτιμάται ότι εκείνοι που θα επωφεληθούν από τις ρυθμίσεις είναι όσοι έχουν ετήσιο καθαρό οικογενειακό εισόδημα μέχρι 25.000 ευρώ και ο μισθός τους έχει μειωθεί κατά 20% την τελευταία τριετία. Το όριο του εισοδήματος φτάνει στα 30.000 ευρώ για εκείνους που υποφέρουν από βαριά ασθένεια, μόνιμη αναπηρία και πολύτεκνους καθώς και τους άνεργους. Οι αριθμοί αυτοί δεν έχουν ακόμη οριστικοποιηθεί -είναι μόνο ενδεικτικοί- καθώς εξετάζονται όλες οι παράμετροι του θέματος ώστε να μη «φουσκώνουν» αλλά να «ξεφουσκώνουν» τα προβλήματα και να υπάρχουν εκατέρωθεν οφέλη.

Με τις προτάσεις που επεξεργάζονται οι τεχνοκρατικές υπηρεσίες, παραχωρείται μια δεύτερη ευκαιρία στους υπερχρεωμένους δανειολήπτες που αποδεδειγμένα δεν μπορούν να εξυπηρετήσουν τα χρέη τους, για να ρυθμίσουν την εξόφλησή τους, διαφυλάσσοντας ταυτόχρονα ένα ελάχιστο επίπεδο οικονομικής διαβίωσης. Ο χρόνος για διευθέτηση των θεμάτων της πρώτης κατοικίας είναι αφόρητα πιεστικός όχι μόνο για να ελαφρύνουν τα βάρη των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων αλλά κυρίως των νοικοκυριών.

Η νέα μεγάλη πρόκληση

Εξάλλου, τα ιδρύματα θα βρεθούν πολύ σύντομα σε μια νέα μεγάλη πρόκληση, που θα αφορά κυρίως τα επιχειρηματικά και εταιρικά δάνεια, πιθανότατα και τις οικίες εκατομμυρίων. Μεγάλα επενδυτικά ταμεία (hedge funds και private equity funds), που φλερτάρουν αγρίως την ελληνική αγορά, φαίνεται πως πλέον καλοβλέπουν και την Κύπρο, στο πλαίσιο της γενικότερης στρατηγικής τους να αγοράσουν Μη Εξυπηρετούμενα Δάνεια, κυρίως επιχειρηματικά, σε ευρωπαϊκές χώρες.

Ήδη, όπως δημοσιεύτηκε στον ελλαδικό Τύπο, τα ταμεία Blackstone, KKR, Apollo Management, Strategic Value Partners, Cerberus, Angelo Gordon, Avenue Capital, Fortress, Lone Star και Oaktree Capital έχουν μυριστεί ψόφιο στην Ελλάδα και σπεύδουν να εξαγοράσουν δάνεια, με απαιτήσεις για έκπτωση 50% -70%. Η μέθοδος που ακολουθούν είναι να ανταλλάξουν τα χρέη με μετοχές στις υπερχρεωμένες εταιρείες. Οι κινήσεις τους θα ενταθούν μετά την ολοκλήρωση των ασκήσεων προσομοίωσης, στις οποίες υποβάλλονται οι τράπεζες, οπόταν και θα ξεκαθαρίσουν οι ζημιές στα χαρτοφυλάκιά τους.

Στο στόχαστρο διαφόρων τέτοιων ταμείων βρίσκεται και η Τράπεζα Κύπρου, καθώς πολύ σύντομα θα διατεθεί προς πώληση το 18% της Λαϊκής Τράπεζας. Αυτήν τη στιγμή το φλερτ από διάφορους μνηστήρες μπορεί να βρίσκεται σε εξέλιξη, αλλά η πρόθεση είναι να διατεθεί το ποσοστό σε ισχυρό οικονομικό τραπεζικό οργανισμό του εξωτερικού, ώστε να επανέλθει η εμπιστοσύνη και η αξιοπιστία στο σύστημα.

Ένας από τους κύριους λόγους είναι ότι τα επενδυτικά ταμεία εισέρχονται σε έναν οργανισμό όχι για να μείνουν αλλά για να αποκτήσουν μεγάλες αποδόσεις και να φύγουν, αποκομίζοντας ψηλά κέρδη. Τα αποτελέσματα του εξαμήνου και άλλες κινήσεις σε σχέση με τα «κόκκινα» δάνεια θα καθορίσουν και την επόμενη κίνηση για το 18% της Λαϊκής Τράπεζας. Ανάλογες κινήσεις δεν αποκλείεται να δούμε και στον Συνεργατισμό, εφόσον όμως «ξεπλυθεί» από τη βρομιά των «κόκκινων» δανείων που αποτελούν μια εν δυνάμει ωρολογιακή βόμβα για το σύστημα.

Στο πλέγμα των εξελίξεων σε σχέση με τα «κόκκινα» δάνεια και την επιτυχή διαχείρισή τους, που εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό και από τη στάση της νέας Διοικητού της Κεντρικής Τράπεζας κ. Χρυστάλλας Γιωρκάτζιη και τις ανάλογες προθέσεις της Τρόικας που θα διαφανούν κατά την κάθοδό της στις αρχές Μαΐου, το θέμα των ενεργειακών ζητημάτων μπαίνει ως σφήνα στις εξελίξεις και καθορίζει ουσιαστικά το μέλλον της Κύπρου.

Ο δρόμος του νέου ενεργειακού χάρτη περνά από την Κύπρο

ΕΙΝΑΙ εμφανές ότι η πρόοδος στο Κυπριακό, οι αποφάσεις που θα ληφθούν οριστικά και αμετάκλητα, χωρίς υπαινιγμούς και μισές κουβέντες, αναφορικά με τον δρόμο μεταφοράς του φυσικού αερίου της Κύπρου και των συνεργασιών που θα κλείσουν καθώς και τα αποτελέσματα των νέων γεωτρήσεων, εκτιμάται ως ένας σημαντικός παράγοντας για την εκκίνηση των μηχανών της οικονομίας. Το ενεργειακό, όσο κι αν καταβάλλονται προσπάθειες να χαθεί στις ελληνικές καλένδες μέχρι την επίλυση του Κυπριακού, επανέρχεται συνεχώς λόγω και των εξελίξεων στην περιοχή της Μέσης Ανατολής αλλά και των νέων εξελίξεων στην Ουκρανία, που δυναμιτίζει τις σχέσεις της Δύσης με τη Μόσχα.

Η Κύπρος, χωρίς να το επιζητεί, βρίσκεται στο προσκήνιο όχι μόνο λόγω της στρατηγικής σημασίας γεωγραφικής της θέσης και αυτής που πήρε στη σκακιέρα των γεωπολιτικών εξελίξεων στην περιοχή αλλά και των στενών σχέσεων που διατηρεί με τη Ρωσία.

Ένα μεγάλο μέρος των ρωσικών και ουκρανικών κεφαλαίων ή επενδύσεων παραμένουν ακόμη στην Κύπρο, πράγμα που τη βάζει σε ένα τεντωμένο σχοινί μετά τον «πόλεμο» που κήρυξε η Ε.Ε., της οποίας είναι μέλος και η Δύση με τον Ρώσο Πρόεδρο Βλαντιμίρ Πούτιν. Οι όποιες εξελίξεις στην περιοχή, με επίκεντρο το ουκρανικό, έρχονται ως νέο τσουνάμι κατά την κυπριακή πλευρά. Το ερώτημα είναι κατά πόσον αυτό το τσουνάμι θα περάσει από κοντά μας και θα μας πάρει ξώπετσα ή κατά πόσον θα δώσει άλλο ένα χαστούκι στην οικονομία, που βρίσκεται στον αναπνευστήρα και παλεύει για τη ζωή της.