Η Λαϊκή πήρε 9,1 δις ELA για να καλύψει τα δάνεια της Λαϊκής στην Ελλάδα
Από τις 23/5/2012 μέχρι τις 3/7/2012 άντλησε 6,2 δις - Να ερευνηθεί ποιοι τα πήραν και γιατί, ζητά η Επιτροπή Θεσμών

Εκκωφαντικά είναι τα συμπεράσματα της Επιτροπής Θεσμών της Βουλής για τα αίτια που οδήγησαν την Κύπρο στην οικονομική καταστροφή. Ακούγοντας και συζητώντας επί εννέα μήνες όσους γνώριζαν ή έπαιρναν αποφάσεις για την οικονομία και τις τράπεζες, η Επιτροπή ετοίμασε προκαταρκτικό πόρισμα, το οποίο δεν έχει ακόμα δημοσιοποιηθεί, αφού τελική μορφή θα πάρει την ερχόμενη Δευτέρα. Όμως η «Σημερινή» το εξασφάλισε και αρχίζει να δημοσιεύει εκτενή αποσπάσματά του, τα οποία αναμένεται να προκαλέσουν τριγμούς στην οικονομική και πολιτική ζωή του τόπου.
Εγκληματικοί χειρισμοί

Σύμφωνα με την Επιτροπή, η Κύπρος οδηγήθηκε στην καταστροφή μέσα σε 40 μέρες, από τις 23 Μαΐου 2012 μέχρι και τις 3 Ιουλίου 2012, όταν η Λαϊκή Τράπεζα άντλησε 6,2 δις από τον ELA, ενέργεια η οποία "οφείλεται σε κάκιστους κι εγκληματικούς χειρισμούς των τότε αρμοδίων". Η άντληση αυτή, σημειώνεται, συνέβαλε τα μέγιστα στην κατάρρευση της οικονομίας. Ευθύνες γι’ αυτό επιρρίπτονται, διαχρονικά, στους δύο διοικητές της Κεντρικής, Αθανάσιο Ορφανίδη (παρά το ότι είχε φύγει στο τέλος Απριλίου από την Κεντρική) και Πανίκο Δημητριάδη, στον τότε Υπουργό Οικονομικών Βάσο Σιαρλή και στον τότε συμβούλιο της τράπεζας, υπό τον Μιχάλη Σαρρή. Διαχρονικές ευθύνες επιρρίπτονται και στην προηγούμενη διοίκηση της Λαϊκής υπό τους Ανδρέα Βγενόπουλο και Ευθύμιο Μπουλούτα που φρόντιζαν να ξεφορτώνουν τα δάνεια της θυγατρικής Λαϊκής στην Ελλάδα, φορτώνοντάς τα στη μητρική Λαϊκή στην Κύπρο.

Ευθύνες δεν επιρρίπτονται μόνο στην κυβέρνηση Χριστόφια αλλά και στη νυν, του Νίκου Αναστασιάδη, η οποία κατηγορείται ότι ενεργώντας σπασμωδικά, υπό την πρωτοφανή όμως πίεση των περιστάσεων που επικρατούσαν τις ημέρες που ακολούθησαν το κούρεμα και με διαπραγματευτική δύναμη στο κατώτατο δυνατό σημείο, προχώρησε σε πώληση των κυπριακών τραπεζών στην Ελλάδα, για μόλις 450 εκ., μια πράξη που δεν έπρεπε να γίνει ή τουλάχιστον όχι με τον τρόπο που έγινε.

Τα δανειζόταν η Κύπρος, τα έπαιρνε η Ελλάδα
Η Επιτροπή διαπιστώνει ότι διαχρονικά η διοίκηση της Λαϊκής φόρτωνε την τράπεζα στην Κύπρο διατραπεζικό χρέος, ξεφορτώνοντάς το από τη Λαϊκή στην Ελλάδα.
«Η διοίκηση της Λαϊκής και τα στελέχη της», σημειώνεται, «με μεθοδευμένο και εγκληματικό τρόπο, παρέσυραν την τράπεζα και ταυτόχρονα την κυπριακή οικονομία σε κατάρρευση. Το χρηματοοικονομικό έγκλημα σε βάρος κυρίως του χρηματοπιστωτικού συστήματος της Κύπρου χρήζει σοβαρής και ενδελεχούς διερεύνησης. Η όλη στάση των αρμοδίων και της διοίκησης της Λαϊκής εμπεριέχει μεθοδευμένη σκοπιμότητα σε βάρος του χρηματοπιστωτικού συστήματος της Κύπρου, την ίδια ώρα που προστατεύονταν οι χρηματοοικονομικές ισορροπίες του χρηματοπιστωτικού συστήματος στην Ελλάδα. Ανάμεσα σε άλλα τίθεται το ερώτημα για ποιον λόγο η έγκαιρη διάλυση της Λαϊκής δεν αποτέλεσε ποτέ επιλογή μεταξύ των λύσεων που εξετάστηκαν».

9,1 δις ο ELA, 17 δις το ΑΕΠ
Όπως τονίζεται, η άντληση ELA έγινε ανεξέλεγκτα και χωρίς να υπολογισθούν οι ενδεχόμενες αρνητικές συνέπειες για την κυπριακή οικονομία. Οι αποφάσεις για άντληση ELA από τη Λαϊκή πάρθηκαν χωρίς να ληφθεί υπόψη από τους αρμοδίους ότι μια και μόνη τράπεζα θα προέβαινε σε υπερδανεισμό από τον ELA, άκρως δυσανάλογου ύψους, σε σχέση με το ΑΕΠ ολόκληρης της Κύπρου. Ο ELA, στις 28 Μαρτίου 2013, της Λαϊκής έφτασε τα 9,1 δις σε σχέση με τα 17 δις που ήταν το ΑΕΠ της χώρας μας.

Διαπιστώνεται επίσης «αδράνεια και έλλειψη υπευθυνότητας των κρατικών αρμοδίων που δεν ενήργησαν έγκαιρα, δηλαδή αμέσως μετά το κούρεμα του ελληνικού χρέους, για να εντάξουν τη χώρα στο Ευρωπαϊκό Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας εφόσον η Κυβέρνηση ευθύς εξαρχής δεν μπορούσε να στηρίξει ή να ανακεφαλαιοποιήσει τη Λαϊκή».

Αξιοσημείωτο αλλά και άξιον απορίας χαρακτηρίζει η Επιτροπή το γεγονός ότι μέσα σε διάστημα 40 ημερών (από τις 23/5/2012 μέχρι τις 3/7/2012) το ποσόν του ELA της Λαϊκής αυξήθηκε κατακόρυφα κατά 6,2 δισεκατομμύρια. Με βάση και μόνον αυτό, η Επιτροπή εξάγει το συμπέρασμα ότι «η κατάρρευση του χρηματοπιστωτικού συστήματος και η οικονομική καταστροφή της Κύπρου συντελέστηκε λόγω των κάκιστων αλλά και εγκληματικών χειρισμών των αρμοδίων μέσα σε 40 ημέρες».

Όχημα η στήριξη για να συνεχισθεί η άντληση;
Η Επιτροπή συστήνει πως το θέμα της ανεξέλεγκτης άντλησης ELA από τη Λαϊκή, θα πρέπει να διερευνηθεί περαιτέρω από τις εισαγγελικές Αρχές, για να διαφανούν οι πραγματικοί σκοποί του δανεισμού αυτού. Θα πρέπει επίσης να διαπιστωθεί πού ακριβώς διοχετεύθηκαν αυτά τα κεφάλαια, ενώ θα πρέπει να διερευνηθούν και οι λόγοι που η Λαϊκή προσέφυγε σε στήριξή της από το κράτος. Εφόσον η αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου τής εν λόγω τράπεζας κατά €1,8 δις μέσω κρατικής εγγύησης για κάλυψη της κεφαλαιουχικής επάρκειάς της στο 9% έγινε, ώστε αυτή να θεωρηθεί ως δρώσα οικονομική μονάδα, η Επιτροπή διατυπώνει το ερωτημα: Ήταν η κρατική εγγύηση το όχημα για να συνεχίσει να αντλεί ELA από την ΕΚΤ μέσω της ΚΤ πάντοτε με την ανοχή ή/και τη σύμπραξη των αρμόδιων κυβερνητικών φορέων;

Πάντως η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι σημαντικός παράγοντας για τον αυξημένο ELA ήταν η μεγάλη αύξηση παραχώρησης δανείων από τη Λαϊκή στην Ελλάδα, δάνεια τα οποία κάλυπτε με τα κεφάλαιά της η Λαϊκή στην Κύπρο.

«Η Επιτροπή», τονίζεται στο πόρισμα, «κρίνει ότι χρήζει περαιτέρω διερεύνησης ποιος και υπό ποιες προϋποθέσεις και κριτήρια ενέκρινε την άντληση ELA, ειδικά μετά τον Ιούλιο του 2012, όταν η Λαϊκή έγινε κρατική, πώς τα δισεκατομμύρια αυτά κατέληγαν στην Ελλάδα και ποιοι τα έπαιρναν».

Ποιοι ευθύνονται
Το πόρισμα καταλογίζει ευθύνες για την κατάσταση στη Λαϊκή τόσο στον νυν όσο και στον τέως διοικητή της ΚΤ, οι οποίοι όφειλαν να γνωρίζουν ότι η παροχή ELA στη Λαϊκή εμπεριείχε σοβαρούς κινδύνους τόσο για την τράπεζα όσο και για ολόκληρη την οικονομία της Κύπρου.

Επειδή, δε, η ΚΤ είναι αυτή που ζητά από την ΕΚΤ τον ELA, και αναλαμβάνει το κόστος και τους κινδύνους που είναι δυνατόν να προκύψουν από την παραχώρησή του, «είναι σαφές ότι η ΚΤ φέρει το μεγαλύτερο μερίδιο ευθύνης για την εξέλιξη της όλης κατάστασης».

Ευθύνες όμως επιρρίπτονται και στην ΕΚΤ για την άνευ όρων και ανεξέλεγκτη παραχώρηση ρευστότητας στη Λαϊκή. Ζητείται όμως να διερευνηθεί ποια στοιχεία τής έδινε η ΚΤ αλλά και ποια στοιχεία ζήτησε η ίδια η ΕΚΤ ώστε να συναινέσει για ELA.

«Κατά πόσον υπήρξε ή όχι ασύγγνωστη αμέλεια ή και ηθελημένη παράλειψη εκτέλεσης των καθηκόντων της ΕΚΤ, είναι θέμα που πρέπει να διερευνηθεί διεξοδικά. Θα πρέπει επίσης να διερευνηθεί αν η ΚΤ έδωσε ορθά στοιχεία, για τη Λαϊκή, στην ΕΚΤ. Από τα στοιχεία ενώπιον της Επιτροπής, καταδεικνύεται ότι σε καμία περίπτωση η Λαϊκή δεν θα ήταν σε θέση να αποπληρώσει τον ELA, τον οποίο συνέχιζε να αντλεί με την ανοχή της ΕΚΤ», αναφέρεται στο πόρισμα.

Για την κρατική στήριξη του 1,8 δις η Επιτροπή σημειώνει ότι πρέπει να διερευνηθεί η σκοπιμότητα των κυβερνητικών αποφάσεων για την ενέργεια αυτή, αλλά και κατά πόσον οι ίδιοι οι φορείς της τράπεζας (Σ.Σ. διοικητικό συμβούλιο - διευθυνση), γνωρίζοντας όλα τα δεδομένα, ενήργησαν σκόπιμα για να εξασφαλίσουν την έγκριση της Βουλής χωρίς να αναφερθούν ή να την ενημερώσουν για τον ELA. Επίσης επιρρίπτονται ευθύνες και για την ενημέρωση τής οποίας έτυχε η Βουλή από τους κυβερνητικούς αρμοδίους (Σ.Σ. Υπουργός Οικονομικών ήταν ο Β. Σιαρλή) και κυρίως γιατί αυτοί δεν είχαν επισημάνει τους κινδύνους που ενείχε η κρατική στήριξη για τα δημόσια οικονομικά, αφού γνώριζαν ότι η Λαϊκή μπορούσε να συνεχίσει να λειτουργεί μόνον αν της δίνονταν αυτά τα κεφάλαια.

«Από τα πιο πάνω συνάγεται σαφώς ότι τα προβλήματα της τράπεζας ήταν γνωστά και στους κυβερνητικούς αρμοδίους, οι οποίοι ενδεχομένως ενήργησαν με ασύγγνωστη αμέλεια, προχωρώντας στην παροχή διαβεβαιώσεων και κρατικών εγγυήσεων για τη συνέχιση της λειτουργίας ενός κατ’ ουσίαν αφερέγγυου χρηματοπιστωτικού ιδρύματος».
Επιμελής απόκρυψη της αλήθειας

Στη συνέχεια αναφέρεται ότι η Βουλή, όταν ψήφιζε τον νόμο για το 1,8 δις, δεν είχε όλα τα στοιχεία, αφού της τα απέκρυψαν επιμελώς, και η τράπεζα και οι τότε
κυβερνώντες. Σημειώνεται επίσης ότι απεκρύβη από τη Βουλή πως η στήριξη είχε στόχο να θεωρηθεί φερέγγυα η τράπεζα ώστε να συνεχίσει να αντλεί ELA,
οδηγώντας τελικά τόσο την ίδια όσο και την κυπριακή οικονομία στην καταστροφή.

Ευθύνες, μετά τη στήριξη, επιρρίπτονται στον τότε Υπ. Οικονομικών Βάσο Σιαρλή ότι, αντί να πάρει μέτρα για εποπτεία της κρατικής πλέον Λαϊκής, παρακολουθούσε με απάθεια.
Τέλος, ευθύνες καταλογίζονται και στην Επ. Κεφαλαιαγοράς για τη με καθυστέρηση δύο χρόνων διερεύνηση της παραπλανητικής δήλωσης του πρώην διευθύνοντος συμβούλου της Λαϊκής, Ευθύμιου Μπουλούτα, στον οποίο επεβλήθη τελικά πρόστιμο 100.000 ευρώ, επειδή στις 28/9/2011 είπε πως η Λαϊκή ήταν υγιής και δεν χρειαζόταν κεφάλαια, ενώ είχε ήδη αρχίσει να παίρνει ELA.