Θεσμικές ανεπάρκειες και έλλειψη στρατηγικής από τις τράπεζες
Το Συμβούλιο Εθνικής Οικονομίας παρέδωσε χθες στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας την Έκθεσή του για το πώς οδηγήθηκε η κυπριακή οικονομία στο τέλμα

Σε θεσμικές ανεπάρκειες, καθώς και στην έλλειψη στρατηγικής από πλευράς χρηματοπιστωτικού τομέα, αποδίδει το Εθνικό Συμβούλιο Οικονομίας την κατάσταση στην οποία περιήλθε η κυπριακή οικονομία σε Έκθεσή του, που δημοσιοποιήθηκε χθες. Στην Έκθεσή του, το Συμβούλιο προτείνει και σειρά μέτρων για βελτίωση του θεσμικού πλαισίου και της ανταγωνιστικότητας της οικονομίας μας. Το αντικείμενο της Έκθεσης αποτέλεσε χθες αντικείμενο συζήτησης στο Συμβούλιο Οικονομίας, υπό την Προεδρία του Προέδρου της Δημοκρατίας Νίκου Αναστασιάδη. Εξερχόμενος της συνεδρίας, ο Αναπληρωτής Κυβερνητικός Εκπρόσωπος Βίκτωρας Παπαδόπουλος ανέφερε πως το Συμβούλιο εξέτασε θέματα ανάπτυξης και τις παθογένειες της κυπριακής οικονομίας σε σχέση με την ανάπτυξη.

Εξετάστηκαν, επίσης, προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι θεσμοί, το πώς μπορούν να αντιμετωπιστούν αυτά τα προβλήματα, τα θέματα της διαφθοράς και θέματα ανταγωνιστικότητας της κυπριακής οικονομίας. Σύμφωνα με τον κ. Παπαδόπουλο, ο Πρόεδρος Αναστασιάδης έδωσε εντολές όπως τα πορίσματα του Συμβουλίου Εθνικής Οικονομίας τύχουν επεξεργασίας, «για να δούμε πώς μπορούμε να δημιουργήσουμε εκείνες τις συνθήκες για να μεταρρυθμίσουμε το κράτος και τους θεσμούς, ώστε να δημιουργήσουμε ρυθμούς ανάπτυξης».

Η Έκθεση
Στο περιληπτικό κείμενο της Έκθεσής του, το Συμβούλιο Οικονομίας τονίζει πως «η δική μας αποτίμηση της κρίσης καταδεικνύει ότι, σε μεγάλο βαθμό, οφείλεται σε θεσμικές ανεπάρκειες», όπως:
(i) Την κακή συνεννόηση μεταξύ κυβερνητικών δομών και αξιωματούχων σχετικά με τη διαμόρφωση και εφαρμογή ορθών οικονομικών πολιτικών.
(ii) Την έλλειψη στρατηγικής σχετικά με το χρηματοοικονομικό τομέα.
(iii) Την ανεπαρκή εσωτερική και εξωτερική εποπτεία των ίδιων των χρηματοοικονομικών οργανισμών.
(iv) Την κακή εταιρική τους διακυβέρνηση.
(v) Την έλλειψη διαφάνειας σε πολλά επίπεδα.

Οι προϋποθέσεις για ανάπτυξη
Αναφερόμενο στις προϋποθέσεις για μια σταθερή ανάπτυξη της κυπριακής οικονομίας, το Συμβούλιο Εθνικής Οικονομίας τονίζει πως βασική προϋπόθεση είναι η δημιουργία θεσμών που να εξασφαλίζουν ένα αξιόπιστο πλαίσιο, μέσα στο οποίο θα λαμβάνονται οι χρηματοδοτικές και επενδυτικές αποφάσεις για τη συσσώρευση φυσικού, ανθρώπινου και ερευνητικού κεφαλαίου. «Οι αποφάσεις αυτές πρέπει να παίρνονται με βάση την ικανότητα και τις δυνατότητες της κάθε επιχείρησης ή ατόμου και με συνθήκες διαφάνειας, χωρίς αχρείαστη γραφειοκρατία, αβεβαιότητα, και κόστος χρόνου. Τέτοιες δυσκολίες προκύπτουν όταν οι νόμοι δεν εφαρμόζονται αποτελεσματικά και γρήγορα, όταν μεταβάλλονται συχνά, ή όταν η πολιτική-κομματική ή άλλη πρόσβαση είναι σημαντικός παράγοντας για τη χρηματοδότηση ή επιτυχή έκβαση επενδυτικών αποφάσεων», υπογραμμίζει το Συμβούλιο στην Έκθεσή του.

Οι διεθνείς αξιολογήσεις
Παράλληλα το Συμβούλιο Οικονομίας, κάνοντας αναφορά στις διεθνείς αξιολογήσεις για την κυπριακή οικονομία, αναφέρει πως καταδεικνύουν
σημαντικές αδυναμίες. Οι αδυναμίες αυτές, προσθέτει το Συμβούλιο, αφορούν (ι) το πολιτικό σύστημα, (ιι) την αποτελεσματικότητα της δημόσιας υπηρεσίας, (ιιι) την αποτελεσματικότητα της νομικής υπηρεσίας, (ιv) την εταιρική διακυβέρνηση, (v) την περιοχή της έρευνας και καινοτομίας, (vi) την αγορά εργασίας, (vii) την ωριμότητα των χρηματαγορών και (viii) τη μακροοικονομία.

Πώς βελτιώνονται οι θεσμοί μας
Προς βελτίωση των θεσμών, το Εθνικό Συμβούλιο Οικονομίας τονίζει τη σημασία των ακολούθων:
*Καλή διακυβέρνηση, μακριά από τη διαφθορά και την εξυπηρέτηση ειδικών συμφερόντων. Μεταρρυθμίσεις στο πολιτικό σύστημα, που αυξάνουν τη διαφάνεια ως προς τη χρηματοδότηση των κομμάτων και αυξάνουν την ποιότητα της πολιτικής ζωής. Διαφάνεια στη διαμόρφωση των πολιτικών του κράτους και την οικονομία γενικότερα.

*Μεταρρύθμιση της δημόσιας υπηρεσίας, αποφυγή της αχρείαστης γραφειοκρατίας, και επίσπευση των διαδικασιών λήψης ορθολογικών αποφάσεων. Δημιουργία κόμβων αποφάσεων (one stop decision loci) που να είναι υπεύθυνοι για την ταχεία, διαφανή και αποτελεσματική εξυπηρέτηση του πολίτη, συμπεριλαμβανομένων και των ξένων επενδυτών. Η δημόσια υπηρεσία και οι ημικρατικοί οργανισμοί να βελτιώσουν τους δείκτες που, σύμφωνα με τις διεθνείς αξιολογήσεις, παρουσιάζουν αδυναμίες.

*Δραστική ενοποίηση των προγραμμάτων και ελέγχων του κράτους, με απώτερο σκοπό την αύξηση της αποτελεσματικότητας, τη μείωση της ταλαιπωρίας του πολίτη, και τη δραστική μείωση του διοικητικού κόστους. Προς επίτευξη των στόχων απαιτείται αποτελεσματική και αδιάφθορη δημόσια υπηρεσία, που να προσλαμβάνει και να προάγει τους πλέον ικανούς με διαφανείς διαδικασίες σε όλα τα επίπεδα της κυβερνητικής ιεραρχίας.

Η υποχρεωτική μετακίνηση διευθυντών και διευθυντών τμημάτων, και οι προαγωγές σε άλλα τμήματα από το οικείο θα αποτρέπουν τη δημιουργία βασιλείων, διαχρονικές ανταλλαγές διευκολύνσεων και τις αντιστάσεις σε αναγκαίες μεταρρυθμίσεις. Αν χρειάζονται, άμεσες μεταθέσεις θα μπορούσαν να βοηθήσουν στην επιτάχυνση αναγκαίων μεταρρυθμίσεων. Η χρησιμότητα των ημικρατικών οργανισμών να αξιολογηθεί από μηδενική βάση.

*Αποτελεσματική εφαρμογή των νόμων και βελτίωση της αποτελεσματικότητας των δικαστηρίων και ως μέσο προστασίας του πολίτη. Επιτάχυνση δικαστικών και άλλων διαδικασιών, που εμποδίζουν τους επιχειρηματίες από του να αναπτύξουν επιχειρηματική δραστηριότητα και γενικά εμποδίζουν τον πολίτη και την πρόοδο.

*Δραστικές βελτιώσεις στην εταιρική διακυβέρνηση και ενδυνάμωση των θεσμών εσωτερικής εποπτείας. Βελτίωση του τρόπου με τον οποίο μέλη των διοικητικών συμβουλίων διορίζονται και των απαιτούμενων προσόντων.

*Μεταρρυθμίσεις στο εκπαιδευτικό σύστημα: προαγωγή της διεπιστημονικότητας, πρόσληψη και προαγωγή των πλέον ικανών εκπαιδευτικών, αξιολογήσεις των διδασκόντων, καθώς και της μάθησης μέσω εξετάσεων όπως το PISA. Επέκταση του ολοήμερου σχολείου και των ωρών επαφής, προς βελτίωση της μόρφωσης και συμμετοχής στην αγορά εργασίας.

*Βελτίωση των προγραμμάτων τεχνικής κατάρτισης και βελτίωση της κοινωνικής τους προβολής και αποδοχής. Προβολή των προτύπων των επαγγελματικών προσόντων που έχουν δημιουργηθεί. Βελτίωση της κινητικότητας σε επίπεδο ΕΕ.

*Εδραίωση και εμβάθυνση της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, της έρευνας, της καινοτομίας και της τεχνογνωσίας. Εμπλοκή του ιδιωτικού τομέα στην έρευνα και καινοτομία.