ELA και κόκκινα δάνεια απαγορεύουν άρση περιορισμών
Ερωτήματα ενόψει των τελικών ελεγμένων αποτελεσμάτων της Τράπεζας Κύπρου, για το 2013, μεθαύριο Πέμπτη

Αν και δεν θα διαφέρουν από τα προκαταρκτικά αποτελέσματα, εντούτοις αναμένονται με ιδιαίτερο ενδιαφέρον τα τελικά ελεγμένα αποτελέσματα της Τράπεζας Κύπρου που θα ανακοινωθούν αύριο Πέμπτη 27 Μαρτίου. Κι αυτό διότι θα είναι πλέον και με βούλα στοιχειοθετημένα τα ερωτήματα που προκύπτουν όχι τόσο για την ίδια την τράπεζα όσο, κυρίως, για την κυβέρνηση και ειδικότερα τον Υπουργό Οικονομικών Χάρη Γεωργιάδη σε σχέση με επανειλημμένες δηλώσεις του αναφορικά με τη χαλάρωση των περιορισμών στις συναλλαγές και την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης στο τραπεζικό σύστημα με έμφαση, όπως είναι αναμενόμενο, στην Τράπεζα Κύπρου.

Σε ελπίδες η εμπιστοσύνη
Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Νίκος Αναστασιάδης, με πολύ εύσχημο τρόπο, άφησε στις 17 τρέχοντος, κάποια ερωτηματικά να αιωρούνται για την τράπεζα, όταν απάντησε σε ερωτήσεις σε συνέντευξη που έδωσε στη γερμανική εφημερίδα Frankfurter Allgemeine Zeitung. Συγκεκριμένα, όταν ρωτήθηκε για τους σοβαρούς κινδύνους που εξακολουθεί να αντιμετωπίζει ο τραπεζικός τομέας και ιδιαίτερα η Τράπεζα Κύπρου, η οποία «κάθεται» σε επισφαλή δάνεια από 13-19 δις, ο Πρόεδρος εξέφρασε την ελπίδα ότι η νέα διοίκησή της θα λύσει το πρόβλημα βήμα προς βήμα. Στην ίδια συνέντευξη ρωτήθηκε και για το ενδεχόμενο νέου κουρέματος καταθέσεων. Ειδικότερα, ο Πρόεδρος κλήθηκε να σχολιάσει παρατήρηση ότι από την Τράπεζα Κύπρου ακούγεται ότι θα είναι μεν σε θέση να αναδιαρθρώσει και να ανακτήσει μέρος των επισφαλών δανείων, αλλά θα της μείνει τελικά ένα έλλειμμα πολλών δισεκατομμυρίων, κάτι που θα απαιτούσε άλλη μία υποχρεωτική αποκοπή από τις καταθέσεις.

«Ελπίζω», απάντησε ο Πρόεδρος, «ότι αυτό μπορεί να αποφευχθεί. Φυσικά, υπάρχουν προβλήματα. Αλλά από όσα ακούω από τη νέα διοίκηση της Τράπεζας Κύπρου, είναι αισιόδοξοι ότι οι δυσκολίες μπορούν να ξεπεραστούν».

Πώς θα ξεπεραστούν, όμως, οι δυσκολίες αφού οι αριθμοί, όπως είναι καταγραμμένοι στα προκαταρκτικά αποτελέσματα για το 2013, είναι αμείλικτοι; Υπενθυμίζουμε ότι στις 28 Φεβρουαρίου όταν ανακοινώθηκαν τα αποτελέσματα του 2013, οι αριθμοί ήταν οι εξής:

Υποχρεώσεις
Δανεισμός από τον ELA και την Ευρωπαϊκή Κεντρική τράπεζα 11 δισεκατομμυρίων
Καταθέσεις 15 δισεκατομμυρίων
Άλλες υποχρεώσεις 1,6 δισεκατομμύριο
Ίδια κεφάλαια 2,7 δισεκατομμύρια

Σύνολο 30,3 δισεκατομμύρια
Ενεργητικό

Μεικτά δάνεια 26,7 δισεκατομμύρια
Πρόνοιες για επισφάλειες 5 δισεκατομμύρια
Άλλα στοιχεία ενεργητικού 8,6 δισεκατομμύρια

Σύνολο 30,3 δισεκατομμύρια

Τα αυτονόητα ερωτήματα
Τα ερωτήματα που προκύπτουν είναι περισσότερο από αυτονόητα. Αν, όπως δηλώνει ο Υπουργός Οικονομικών, αρθούν οι περιορισμοί στις συναλλαγές μέχρι το τέλος της Άνοιξης, η τράπεζα θα πρέπει ανά πάσα στιγμή να έχει στη διάθεσή της σημαντική ρευστότητα για να ανταποκριθεί στις αυξημένες απαιτήσεις των καταθετών για απόσυρση ενόψει της ρευστής κατάστασής της και της έλλειψης εμπιστοσύνης.
Για να μπορεί να αποπληρώνει τους καταθέτες της η τράπεζα πρέπει να εισπράττει από τους κατόχους δανείων. Τα μη εξυπηρετούμενα, όμως, δάνεια του 53%, ανέρχονται σε πραγματικούς αριθμούς στα 14,2 δισεκατομμύρια.

Πέραν τούτου, η Τράπεζα Κύπρου θα πρέπει να αποπληρώνει και η ίδια τα δάνειά της, να καταβάλλει τις δόσεις στον ELA και στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα. Όπως είναι οι αριθμοί, τα κεφάλαια δεν αρκούν, αφού είναι πολλά τα χρήματα που πρέπει να μαζεύει στα ταμεία της, για να εξυπηρετεί και η ίδια τις υποχρεώσεις της. Οι καταθέσεις ανέρχονται, όπως προαναφέραμε, στα 15 δισεκατομμύρια, άρα θα πρέπει να σκεφτεί δύο και τρεις φορές ο Υπουργός Οικονομικών πριν προχωρήσει σε κατάργηση των περιορισμών στις συναλλαγές, δεδομένων των αναγκών της ίδιας της τράπεζας αλλά, κυρίως, λόγω της αδυναμίας είσπραξης από τους δανεισθέντες. Μια αδυναμία που έχει ανεβάσει στο 53% τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια.

Θα ήταν ενδιαφέρον να απαντηθεί το ερώτημα, πού βασίζονται οι δηλώσεις περί κατάργησης των περιορισμών, όταν το 53% των δανείων της τράπεζας, 14,6 δισεκατομμύρια δηλαδή, δεν αποπληρώνονται ενώ οι πρόνοιες για τα δάνεια αυτά είναι μόλις 5 δισεκατομμύρια;

ELA και ΕΚΤ κάτω από το χαλί
Πέραν των πιο πάνω, το επόμενο καυτό ερώτημα που αναμένει απάντηση και για το οποίο κανείς -μα κανείς- δεν μιλά, είναι τα 11 δισεκατομμύρια που η Τράπεζα Κύπρου οφείλει στον ELA και στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, την ώρα μάλιστα που τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια συνεχίζουν να αυξάνονται.

Ούτε από την ίδια την Τράπεζα γίνεται λόγος για τους τρόπους με τους οποίους σκέφτεται να αποπληρώνει τα 11 δισεκατομμύρια ούτε, κυρίως, από την Κεντρική Τράπεζα αλλά ούτε και από την Κυβέρνηση, η οποία όμως ζητά εναγωνίως από τους πολίτες αποκατάσταση της εμπιστοσύνης προς το τραπεζικό μας σύστημα, εννοώντας φυσικά την Τράπεζα Κύπρου.

Οικονομικοί αναλυτές, οι οποίοι ρωτήθηκαν από την εφημερίδα μας για το καυτό αυτό θέμα, περιορίσθηκαν να αναφέρουν ότι θα ήταν καλό για την ίδια την Κυβέρνηση, πριν αρχίσουν να κυκλοφορούν φήμες δεξιά και αριστερά, να ξεκαθαρίσει τη θέση της: Σε περίπτωση που η Τράπεζα Κύπρου χρειαστεί κεφαλαιακή υποστήριξη, έχει τη δυνατότητα, είναι σε θέση κι έχει τη διάθεση να βρει τα κεφάλαια αυτά; Να προχωρήσει, δηλαδή, σε κρατικοποίηση της Τράπεζας, στηρίζοντάς την;

«Χρειάζεται», τόνισαν, «περισσότερη διαφάνεια, περισσότερη τόλμη και ειλικρίνεια ώστε να επιτευχθεί το ποθούμενο, αυτό που ολόκληρη η Κυβέρνηση αλλά κυρίως ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας και ο Υπουργός Οικονομικών επαναλαμβάνουν φορτικά σε κάθε ευκαιρία: Αποκατάσταση της εμπιστοσύνης στην Τράπεζα Κύπρου από την οποία, ουσιαστικά, εξαρτάται η οικονομία της Κύπρου και αποτελεί την ίδια την κοινωνία της χώρας μας. Αν εξακολουθήσουμε να κρύβουμε τα προβλήματα κάτω από το χαλί, όπως γινόταν και στο παρελθόν, αν δεν έχουμε πάρει ακόμα μαθήματα από τα παθήματα, ουδέν είναι βέβαιο πλέον ή μάλλον ένα είναι το βέβαιο...».

Τι είπε ο Χάρης για περιορισμούς και εμπιστοσύνη
Να υπενθυμίσουμε ότι ο Υπουργός Οικονομικών Χάρης Γεωργιάδης είχε δηλώσει την περασμένη εβδομάδα πως μέχρι το τέλος της άνοιξης θα αρθούν τα εσωτερικά περιοριστικά μέτρα και προέβη στην εκτίμηση ότι με την περαιτέρω χαλάρωση θα γίνει ένα ακόμη μεγάλο βήμα για αποκατάσταση της εμπιστοσύνης και τη σταθεροποίηση του τραπεζικού συστήματος.

«Μέχρι την επόμενη βδομάδα», πρόσθεσε, «εκπληρώνονται όλες οι προϋποθέσεις και τα ορόσημα που περιλαμβάνονται στον οδικό χάρτη και σε δυο-τρεις κινήσεις, μέχρι το τέλος της Άνοιξης, θα αρθούν όλα τα εγχώρια περιοριστικά μέτρα στο τραπεζικό σύστημα».

Ο υπουργός σημείωσε το γεγονός ότι καινούργια κεφάλαια που έρχονται από το εξωτερικό, ήδη δεν υπόκεινται σε κανέναν περιορισμό και ότι όλες οι εμπορικές συναλλαγές με το εξωτερικό μπορούν να γίνουν.
Για την κατάσταση της οικονομίας ένα χρόνο μετά το κούρεμα, ανέφερε ότι τα δημοσιονομικά βελτιώνονται, το χρηματοπιστωτικό σύστημα σταθεροποιείται και σιγά-σιγά αποκαθίσταται η εμπιστοσύνη των διεθνών αγορών.

«Να δείξουν έμπρακτα ότι γεμίζουν τις καρέκλες τους»
Πολιτικοί κύκλοι αλλά και οικονομικοί αναλυτές, με δηλώσεις τους στην εφημερίδα μας, ανέφεραν ότι οι αλλεπάλληλες αναφορές του Προέδρου της Δημοκρατίας και του Υπουργού Οικονομικών για βελτίωση του κλίματος εμπιστοσύνης στο τραπεζικό σύστημα της Κύπρου «παραμένουν τουλάχιστον ευχολόγια, αν όχι παραπλάνηση του κοινού σε σχέση με το μέλλον της Τράπεζας Κύπρου». Αποκάλυψαν, επίσης, ότι αρχική θέση της Τρόικας, η οποία συζητήθηκε στο Προεδρικό, ήταν ακριβώς η κρατικοποίησή της. Είπαν συγκεκριμένα:

«Ο τελευταίος χρόνος έχει επιβεβαιώσει ότι η μελλοντική πορεία και η σωτηρία της τράπεζας θα εξαρτηθεί αποκλειστικά και μόνον από το κατά πόσο θα κρατικοποιηθεί. Αυτή ήταν, εξάλλου, και η αρχική τοποθέτηση της Τρόικας σε έγγραφο που παρουσιάσθηκε σε ειδική σύσκεψη στο Προεδρικό Μέγαρο τις μέρες του κουρέματος. Όπως έχουν τα πράγματα, δυστυχώς η μόνη άλλη πορεία δημιουργίας συνθηκών επιβίωσής της είναι να εντατικοποιηθούν οι σκέψεις και τα σενάρια για διαχωρισμό της σε καλή και κακή».

Ποιος, όμως, πρέπει να αναλάβει την ευθύνη; Ρωτήσαμε. Η απάντηση ήταν κατηγορηματική:
«Κυρίαρχο ρόλο και ευθύνη στην προσπάθεια όλων για επιβίωση της Τράπεζας Κύπρου, της κοινωνίας και των θεσμών έχει αποκλειστικά η Κυβέρνηση και ιδιαίτερα ο Υπουργός Οικονομικών και ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας. Είναι αυτοί οι δύο που οφείλουν να δείξουν έμπρακτα στον κυπριακό λαό ότι μπορούν να γεμίσουν τις καρέκλες τους: Να σταθούν πρώτοι μπροστά, κάνοντας όλες τις ενέργειες για ανάκτηση της εμπιστοσύνης του λαού στο τραπεζικό σύστημα, αλλά και στον θεσμό του κράτους».