Στοιχεία του Υπουργείου Οικονομικών προκαλούν ρίγος
Τέσσερις στους δέκα ανέργους μένουν χωρίς δουλειά για περισσότερο από ένα χρόνο

Στο εφιαλτικό 19% αναμένεται, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του ιδίου του Υπουργείου Οικονομικών, να ανέλθει η ανεργία φέτος. Το μεγαλύτερο πλήγμα φαίνεται να το δέχονται οι νέοι αφού το ποσοστό ανέργων νέων, ηλικίας από 25 μέχρι 34 χρονών, τη χρονιά που πέρασε, εκτοξεύθηκε στο 38,8%. Επίσης οι μακροχρόνια άνεργοι έφθασαν το 6,4% το τρίτο τρίμηνο του 2013, διπλάσιοι σχεδόν από την αντίστοιχη περίοδο του 2012 που ήταν μόλις 3,9%. Μάλιστα τα στοιχεία του Υπουργείου δείχνουν πως 4 στους 10 ανέργους είναι μακροχρόνιοι, αφού παραμένουν χωρίς δουλειά για περισσότερο από ένα χρόνο, γεγονός που εμπερικλείει κινδύνους, όπως μείωση, απώλεια δεξιοτήτων και επαφής με την αγορά εργασίας. Τα άτομα αυτά κινδυνεύουν επίσης να χάσουν την αυτοεκτίμηση και την αυτοπεποίθησή τους, αναφέρει το Υπουργείο Οικονομικών.
Το 2013 η ανεργία κυμάνθηκε στο 16%, ενώ η Τρόικα είχε εκτιμήσει ότι θα ανερχόταν στο 16,7%.

Δύσκολη χρονιά το 2014
Για το 2014 το Υπουργείο αναφέρει ότι, παρόλο που υπάρχει δυνατότητα ανάκαμψης στην αγορά εργασίας, σε συνθήκες αποπληθωρισμού και η μείωση του κόστους εργασίας μπορεί να δημιουργήσει νέες θέσεις εργασίας, η μείωση της ανεργίας παραμένει δύσκολος στόχος αφού χρειάζεται χρόνος ώστε διαθέσιμες θέσεις εργασίας να ανταποκριθούν στη μακροχρόνια ανεργία. Το 19% θεωρείται ποσοστό χαμηλότερο των αρχικών προβλέψεων ως αποτέλεσμα της μικρότερης συρρίκνωσης της οικονομίας απ’ ό,τι αρχικά υπολογιζόταν. Οι προοπτικές απασχόλησης, αναφέρεται, είναι καλύτερες στον ιδιωτικό τομέα, ο οποίος μπορεί να ανακάμψει ταχύτερα.

Προβλέπεται, επίσης, ότι το 2014 υπάρχουν περιθώρια καλύτερων επιδόσεων για την αγορά εργασίας συνδεδεμένα με το αίσθημα εμπιστοσύνης στην οικονομία και τη μικρότερη αβεβαιότητα σε σχέση με τον τραπεζικό τομέα.

Ήταν μικρότερη η ύφεση το 2013
Σύμφωνα με τις αναθεωρημένες προβλέψεις της Τρόικας, η απασχόληση αναμενόταν να συρρικνωθεί κατά 4,4% το 2014. Τα χαμηλότερα ποσοστά ανεργίας είναι αποτέλεσμα της μικρότερης ύφεσης απ’ ό,τι αναμενόταν, της μείωσης της προσφοράς εργασίας από ξένο και ντόπιο εργατικό δυναμικό και της προσαρμογής των μισθών προς τα κάτω.

Όπως φαίνεται από τα στοιχεία που έδωσε το Υπουργείο, η προσφορά εργασίας μειώθηκε ως αποτέλεσμα των αφυπηρετήσεων και της μετανάστευσης, ενώ παράλληλα αυξήθηκαν οι ευέλικτες μορφές απασχόλησης.
Να σημειωθεί επίσης ότι οι τομείς που επλήγησαν περισσότερο ήταν του τουρισμού, των οικοδομών και της βιομηχανίας. Ο τραπεζικός και ο δημόσιος τομέας δέχθηκαν επίσης ισχυρό πλήγμα.
Η απασχόληση μη Κυπρίων μειώθηκε κατά 10%, ενώ η απασχόληση των Κυπρίων κατά 1,3% σε σχέση με τον μέσο όρο του 2012.

Δέκα μέτρα για ανάπτυξη
Με αφορμή τις προβλέψεις του Υπουργείου για ανεργία της τάξης του 19%, η ΕΔΕΚ έδωσε χθες στη δημοσιότητα προτάσεις για μείωση. Χαρακτηρίζοντας το 19% ως πρωτοφανές ποσοστό και λαμβάνοντας υπόψη τα οικονομικά και κοινωνικά δεδομένα, η ΕΔΕΚ προτείνει δέκα μέτρα, τα οποία δημιουργουν τις προϋποθέσεις για ανάπτυξη της κυπριακής οικονομίας και δημιουργία νέων θέσεων εργασίας:

- Κίνητρα επαναδραστηριοποίησης και εκπαίδευσης: Είναι γνωστό ότι η ανεργία κλονίζει τον κοινωνικό ιστό και επιφορτίζει τα δημόσια οικονομικά αφού στην Κύπρο καταβάλλονται πέραν των €100εκ. ετησίως για ανεργιακά επιδόματα. Είναι σημαντικό η καταβολή των επιδομάτων να γίνεται με τέτοιο τρόπο, ώστε να δημιουργείται το κίνητρο στον άνεργο για επαναδραστηριοποίησή του και επανένταξη στην αγορά εργασίας.

- Διασύνδεση της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης με τις συνθήκες στην αγορά εργασίας: να εντοπιστούν οι τομείς της οικονομίας που θα μπορούσαν να απορροφήσουν ανθρώπινο δυναμικό και να αξιοποιηθούν προς αυτήν την κατεύθυνση.

- Διεύρυνση επιλογών στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση και αναβάθμιση της Τεχνικής Εκπαίδευσης: να προσφερθούν πακέτα μαθημάτων με βάση τα οποία ο απόφοιτος του Λυκείου ή της Τεχνικής Σχολής να έχει περισσότερες της μίας επιλογές στην επαγγελματική του πορεία. Έμφαση πρέπει να δοθεί στην ουσιαστική αναβάθμιση της Τεχνικής Εκπαίδευσης, ώστε ο τομέας των τεχνικών επαγγελμάτων να μπορέσει να απορροφήσει σημαντικό αριθμό ανέργων.

- Δημιουργία μεταλυκειακών Σχολών Τεχνικής Επαγγελματικής Εκπαίδευσης και εφαρμογή σύγχρονου Συστήματος Μαθητείας, όπως καταγράφεται στους στόχους του Εθνικού Μεταρρυθμιστικού Προγράμματος για τη στρατηγική ΕΕ 2020, σε συνδυασμό με προσφορά ισχυρών κινήτρων σε επιχειρήσεις ιδιωτικού τομέα για συμμετοχή στο νέο Σύστημα.

- Άμεση ενίσχυση του Τμήματος Επιθεωρητών Εργασίας, ώστε το οκτάωρο, οι υπερωρίες, η κανονική άδεια και η εφαρμογή των συλλογικών συμβάσεων να ελέγχονται και να εφαρμόζονται.

- Ειδικές ρήτρες στις προσφορές του Δημοσίου, ώστε οι προσφορές να επικυρώνονται στις επιχειρήσεις που διατηρούν ή αυξάνουν τις υφιστάμενες θέσεις εργασίας για Κυπρίους.

- Προστασία των εργαζομένων: Επιβολή ρυθμίσεων για να σταματήσει η προσχηματική εκμετάλλευση της κρίσης για μείωση της απασχόλησης και να αναπληρώνεται στον μέγιστο δυνατό βαθμό το εισόδημα των εργαζομένων.

- Διασύνδεση κινήτρων και φορολογικά μέτρα για νέους: να γίνει διασύνδεση των κινήτρων που δίνονται σε επιχειρηματίες με τη δημιουργία θέσεων απασχόλησης και παραχώρηση φορολογικών κινήτρων για εταιρείες που ιδρύονται από νέους, ειδικά αν δραστηριοποιούνται στον τομέα της έρευνας και της καινοτομίας.

- Κριτήρια πρόσληψης και δεξιότητες: Εφαρμογή αυστηρότερων κριτηρίων και προσόντων πρόσληψης κυρίως σε σχέση με ποιοτικά κριτήρια δεξιοτήτων σε συγκεκριμένους κλάδους (οικοδομές/κατασκευές-τουριστική βιομηχανία κ.λπ).

- Ενίσχυση της επιχειρηματικής δραστηριότητας και της ανάπτυξης: υπάρχουν τομείς της οικονομίας, πάνω στους οποίους μπορεί να βασιστεί η πορεία ανάκαμψης και ανασυγκρότησης. Ο τουρισμός και οι υπηρεσίες, σύμφωνα και με την Τρόικα, αποδεικνύονται ανθεκτικοί.

Η ενέργεια
Σύμφωνα με την ΕΔΕΚ, σημαντικές προοπτικές διανοίγονται με την έναρξη ερευνητικών γεωτρήσεων και σε άλλα τεμάχια της κυπριακής ΑΟΖ, ενώ η χρονιά αυτή είναι σημαντική για την ολοκλήρωση των σχεδιασμών που αφορούν τον τομέα της ενέργειας. Για τον λόγο αυτό κρίνεται απαραίτητη η σύσταση Εθνικού Συμβουλίου Ενεργειακής Πολιτικής.