Εν αναμονή των αξιολογήσεων Moody’s, S&P και Fitch τώρα
Η Τρόικα μας είπε ότι ξεπεράσαμε τις προσδοκίες στο πρόγραμμα

Η τρίτη στη σειρά θετική αξιολόγηση της εφαρμογής του Μνημονίου από την Κύπρο και η αναφορά της Τρόικας ότι το δημοσιονομικό και μακροοικονομικό σκέλος του προγράμματος της Κύπρου έχει ξεπεράσει τις προσδοκίες των δανειστών μας, δημιουργεί προσδοκίες και για θετικές ή τουλάχιστον μη αρνητικές αξιολογήσεις και από τους διεθνείς οίκους, οι οποίοι αναμένεται εντός των προσεχών εβδομάδων να αρχίσουν να δίνουν τις δικές τους εκτιμήσεις για την κυπριακή οικονομία.

Ιδιαίτερη σημασία δίνεται στην αναφορά που περιέχεται στην αξιολόγηση της Τρόικας, ότι είναι ασυνήθιστο γεγονός για χώρες οι οποίες βρίσκονται σε πρόγραμμα στήριξης να σημειώνουν πρόωρα τόσο σημαντική πρόοδο και να ξεπερνούν τους στόχους τους οι οποίοι τους έχουν τεθεί.

«Στην Ιρλανδία είδαμε να τηρούνται με συνέπεια οι στόχοι, αλλά δεν είδαμε μέχρι σήμερα τους στόχους αυτούς να υπερκαλύπτονται», δήλωσαν χθες τεχνοκράτες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, που πήραν μέρος στην αξιολόγηση η οποία ολοκληρώθηκε προχθές.

Παρά τις πιο πάνω, σημαντικές υπό τις περιστάσεις, επισημάνσεις, οι τεχνοκράτες της Τρόικας δεν παρέλειψαν να τονίσουν τη σημασία της διατήρησης της συνέπειας την οποία επιδεικνύει η Κύπρος στην εφαρμογή του Μνημονίου και συστήνουν όπως διατηρηθεί και η δυναμική που έχει δημιουργηθεί.
«Αυτή», τόνιζαν, «είναι και η μεγαλύτερη πρόκληση, γιατί αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο για να επανακτήσει η κυπριακή οικονομία και το χρηματοπιστωτικό σύστημα την αξιοπιστία τους».

Οι προκλήσεις όμως παραμένουν
Πέραν των επισημάνσεων των τεχνοκρατών της Τρόικας που έγιναν σε άτυπες ενημερώσεις στα ΜΜΕ, χθες εκδόθηκε και η ανακοίνωση της Τρόικας για την τρίτη αξιολόγηση, η οποία προαναγγέλλει χαλαρώσεις στους περιορισμούς στις συναλλαγές, χαλαρώσεις τις οποίες ανακοίνωσε χθες και ο Υπουργός Οικονομικών Χάρης Γεωργιάδης.

Στην ανακοίνωση της Τρόικας τονίζεται μεν ότι το δημοσιονομικό και μακροοικονομικό σκέλος του προγράμματος της Κύπρου έχει ξεπεράσει τις προσδοκίες της, επισημαίνεται όμως ότι οι προκλήσεις και οι κίνδυνοι παραμένουν, και ζητείται επιτάχυνση των μεταρρυθμίσεων, ενώ τονίζεται ότι η ψήφιση του νόμου για τις ιδιωτικοποιήσεις αποτελεί σημαντικό βήμα για να αρχίσει η διαδικασία.

Στην ανακοίνωση, την οποία εξέδωσαν από κοινού η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, αναφέρεται ότι
το πρόγραμμα της Κύπρου παραμένει σε καλό δρόμο, με τα μακρο-δημοσιονομικά αποτελέσματα να είναι καλύτερα από τα αναμενόμενα.

Σημειώνεται ότι οι δημοσιονομικοί στόχοι για το 2013 έχουν επιτευχθεί με σημαντικό περιθώριο, λόγω της συνέχισης της συνετής εκτέλεσης του προϋπολογισμού αλλά και της ηπιότερης ύφεσης απ' ό,τι αναμενόταν. Το ΑΕΠ για το 2013 αναφέρεται ότι αναμένεται να συρρικνωθεί κατά περίπου 6% σε πραγματικούς όρους. Η συρρίκνωση, αν και σημαντική, είναι σχεδόν δύο ποσοστιαίες μονάδες μικρότερη απ' ό,τι προβλεπόταν κατά την τελευταία αναθεώρηση. Η ιδιωτική κατανάλωση μειώθηκε λιγότερο απ' ό,τι αναμενόταν, ενώ ο τουρισμός και οι επαγγελματικές υπηρεσίες έχουν αποδειχθεί ανθεκτικοί τομείς. Ο χρηματοπιστωτικός τομέας δείχνει, επίσης, σημάδια σταθεροποίησης.

Τονίζεται, επίσης, ότι η οικονομία προσαρμόζεται με ευελιξία, καθώς οι τιμές και οι μισθοί μειώνονται, βοηθώντας στη μείωση του συνόλου των επιπτώσεων της ύφεσης στην απασχόληση. Παρόλ' αυτά, η ανεργία παραμένει πολύ υψηλή.

Παρά τη θετική αξιολόγηση, στην ανακοίνωση τονίζεται ότι οι προοπτικές εμπεριέχουν προκλήσεις, αφού το ΑΕΠ αναμένεται να συρρικνωθεί κατά 4,8%, με την εγχώρια ζήτηση να επηρεάζεται από την ανάγκη για την προσαρμογή του χρέους του ιδιωτικού και του δημόσιου τομέα από τα σημερινά υψηλά επίπεδα. Η επιστροφή σε θετική αλλά μέτρια ανάπτυξη 1% αναμένεται το 2015, με επικεφαλής τον τομέα μη χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών.

Συνεργατισμός και αναδιάρθρωση
Για τον χρηματοπιστωτικό τομέα, η ανακοίνωση αναφέρει ότι η πρώτη πρόκληση είναι ο χειρισμός του υψηλού επιπέδου των μη εξυπηρετούμενων χορηγήσεων. Για τα ΣΠΙ σημειώνεται ότι είναι σημαντικό να ολοκληρωθούν οι προγραμματισμένες συγχωνεύσεις και η ενίσχυση της διακυβέρνησης, ενώ επισημαίνεται ότι είναι απαραίτητο ένα κατάλληλο πλαίσιο αναδιάρθρωσης του χρέους, για να διευκολυνθεί η εξυγίανση των ισολογισμών των τραπεζών και η μείωση του χρέους του ιδιωτικού τομέα.

«Δεύτερη πρόκληση», τονίζεται, «είναι η ανάγκη για την εξομάλυνση της ροής των πληρωμών στην οικονομία με παράλληλη διασφάλιση της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας. Με τα βασικά ορόσημα στον οδικό χάρτη των αρχών να έχουν ολοκληρωθεί, η δεύτερη φάση της σταδιακής χαλάρωσης των περιορισμών αναμένεται να ξεκινήσει σύντομα. Επίσης, πρέπει να συνεχιστούν οι προσπάθειες για ενίσχυση της εφαρμογής της εποπτείας του τραπεζικού τομέα, καθώς και του πλαισίου της καταπολέμησης του ξεπλύματος χρήματος».

Σημειώνεται, ακόμα, ότι με βάση την ισχυρή δημοσιονομική επίδοση μέχρι σήμερα, οι Αρχές θα πρέπει να συνεχίσουν να εφαρμόζουν τον προϋπολογισμό με σύνεση. Όπως συμφωνήθηκε, μια πρόσθετη προσαρμογή θα είναι απαραίτητη τα τελευταία έτη για την επίτευξη του μακροπρόθεσμου στόχου πρωτογενούς πλεονάσματος 4% του ΑΕΠ, που είναι απαραίτητη για να τεθεί το δημόσιο χρέος σε σταθερά πτωτική πορεία.

Επιτάχυνση μεταρρυθμίσεων
Στην ανακοίνωση τονίζεται ότι η εφαρμογή των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων πρέπει να επιταχυνθεί. Μία βασική προτεραιότητα είναι η μεταρρύθμιση του συστήματος κοινωνικής πρόνοιας. «Αυτό θα εδραιώσει τις υπάρχουσες κοινωνικές παροχές και θα εισαχθεί ένα εγγυημένο σύστημα ελάχιστου εισοδήματος, έτσι ώστε να παρέχει επαρκή κοινωνική προστασία των ευάλωτων νοικοκυριών κατά τη διάρκεια της τρέχουσας ύφεσης», αναφέρεται.

Για τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας της φορολογικής διοίκησης, οι Αρχές πρέπει να λάβουν μέτρα για την προώθηση της συγχώνευσης των δύο κυρίων φορέων της είσπραξης των φόρων (ΤΕΠ-ΦΠΑ). Επιπλέον, οι προσπάθειες πρέπει να ενταθούν για την προστασία των συλλογών των εσόδων σε σύντομο χρονικό διάστημα, κυρίως μέσω της καταπολέμησης της φοροδιαφυγής.

Επίσης, η διαχείριση των δημόσιων οικονομικών θα πρέπει να ενισχυθεί με την υιοθέτηση χωρίς καθυστέρηση και την εφαρμογή της δημοσιονομικής ευθύνης και του νόμου για τα συστήματα προϋπολογισμού. Τέλος, η ιδιωτικοποίηση των κρατικών επιχειρήσεων είναι απαραίτητη για να αυξηθεί η οικονομική αποτελεσματικότητα, η προσέλκυση επενδύσεων και ως μέσο για τη μείωση του δημόσιου χρέους. Προστίθεται ότι η ψήφιση του νόμου-πλαισίου για τις ιδιωτικοποιήσεις είναι ένα βασικό βήμα για να ξεκινήσει η διαδικασία.

Τονίζεται ότι ενώ το πρόγραμμα παραμένει σε καλό δρόμο, η Κύπρος εξακολουθεί να αντιμετωπίζει σημαντικούς κινδύνους. Η συνεχιζόμενη πλήρης και έγκαιρη εφαρμογή της πολιτικής παραμένει ουσιώδης για την επιτυχία του προγράμματος.

Να σημειωθεί ότι το συμπέρασμα της αξιολόγησης υπόκειται στη διαδικασία έγκρισης τόσο της ΕΕ όσο και του ΔΝΤ, και αναμένεται να εξεταστεί από το Eurogroup, το ΔΣ του ESM και την Εκτελεστική Επιτροπή του ΔΝΤ στις αρχές Απριλίου.

Η Ντέλια για την Pimco
Δηλώσεις για την τρίτη αξιολόγηση έγιναν χθες και από την επικεφαλής της αποστολής του ΔΝΤ στην Κύπρο Ντέλια Βελκουλέσκου η οποία είπε ότι οι κυπριακές Αρχές «πρέπει να επαγρυπνούν, παρακολουθώντας την εξέλιξη των μακροοικονομικών συνθηκών το 2014», ώστε να συνεχιστεί η «καλή απόδοση» που παρατηρήθηκε μέχρι το τέλος του 2013.

Ανέφερε, ακόμα, ότι δεν έχουν αναθεωρηθεί οι προβλέψεις της Τρόικας για το 2014 και εντεύθεν, εν μέρει λόγω έλλειψης στοιχείων. Είπε ότι η πρόβλεψη για μείωση κατά 6 ποσοστιαίες μονάδες της παραγωγής το 2013 δεν είναι η τελική, καθώς δεν υπάρχουν τα στοιχεία για το τέταρτο τρίμηνο. «Δεν θα υπάρξει αναθεώρηση των προβλέψεων μέχρι να υπάρξουν περισσότερα στοιχεία», είπε.

Η κ. Βελκουλέσκου υπενθύμισε ότι οι κυπριακές τράπεζες ανακεφαλαιοποιήθηκαν στη βάση της μελέτης της Pimco, η οποία βασίστηκε σε «πολύ συντηρητικές υποθέσεις», για να προσθέσει ότι η αύξηση που υπάρχει μέχρι στιγμής στα μη εξυπηρετούμενα δάνεια στην Τράπεζα Κύπρου είναι μέσα στο πλαίσιο των προβλέψεων της Pimco.