Σε ένα μελλοντικό ομόσπονδο κράτος η κεντρική κυβέρνηση, ως γνωστόν, θα ασκεί κυρίως οικονομική και εξωτερική πολιτική. Αλληλένδετος άξονας αυτής της πολιτικής είναι και το σύστημα εξουσίας που θα εφαρμόζεται, αφού θα αποτελεί προέκταση των διεργασιών και των ιδεών που αντιπροσωπεύονται μέσω του συστήματος εξουσίας. Το μοντέλο εκ περιτροπής προεδρίας, που συζητήθηκε στις διαπραγματεύσεις Χριστόφια-Ταλάτ, αναμένεται να είναι το σημείο εκκίνησης ή ακόμα και το τελικό μοντέλο γι' αυτό το θέμα. Ακούστηκαν πολλές φωνές κατά του μοντέλου από την πλευρά μας, με κύριο επιχείρημα το «κενό δημοκρατίας», όπως το βλέπει η πλευρά μας. Αυτή η θέση, ωστόσο, δεν στοιχειοθετήθηκε αρκετά, ώστε να λάβει διαστάσεις συζήτησης στις αρμόδιες επιτροπές.

Βασικό χαρακτηριστικό μιας δημοκρατικής λειτουργίας είναι η απήχηση των επιθυμιών και βουλών του λαού στην εξουσία μέσω της εκλογής και αναίρεσής της κάθε 5 ή 4 χρόνια. Στο σύστημα της εκ περιτροπής που προτάθηκε, η εναλλαγή θα γίνεται πιο συχνά αλλά στην ουσία θα υπάρχει μια στατικότητα στο ότι η επιλογή του εκάστοτε προέδρου/αντιπροέδρου θα προέρχεται από ένα μέρος του λαού, ενώ αμφισβητείται η επιρροή τού αντιπροέδρου. Αυτό μπορεί να φαίνεται τυπικό ή ακραίο θέμα τώρα, αλλά σε περίπτωση που το μελλοντικό ομόσπονδο κράτος πέσει σε σοβαρά προβλήματα, όπως η οικονομική κρίση τώρα, θα πρέπει η εκπροσώπηση στην εξουσία να αντανακλά την πεποίθηση του λαού για το ιδεολογικό, ας πούμε, χρώμα της εκπροσώπησης που προκρίνει, διαφορετικά οι συνέπειες θα φέρουν κραδασμούς κατά της συνοχής του κράτους.

Μια πρώτη ιδέα είναι η συμπερίληψη όρου για αναγκαστική συμμαχία ενός ε/κ και ενός τ/κ κόμματος σε κάθε εξουσιαστική δομή, ώστε να λαμβάνεται υπόψη η μεγαλύτερη δυνατή βουλή του λαού για τον πολιτικό συνδυασμό που θα τον κυβερνά και που θα κρίνει κατάλληλο υπό τις περιστάσεις.

Σημαντικό οι πολιτικές που θα εφαρμόζονται να μην αποτελούν πάγιες ε/κ ή τ/κ αλλά να προσαρμόζονται στα γεγονότα ή εξελίξεις, όπως η εξωτερική πολιτική. Ίσως πρέπει να υπάρχει πρόνοια και για ικανότητα «διπλής θητείας» προέδρου που να προέρχεται από μια κοινότητα, με όρο το εκ περιτροπής σύστημα να δουλεύει τουλάχιστον για το 1/3 μιας 12ετίας, για παράδειγμα, ούτως ώστε να υπάρχει μια λαϊκή ικανότητα εκπροσώπησης της πολιτικής βουλής του πέρα από το στατικό σύστημα εκ περιτροπής. Αυτή η ρύθμιση βέβαια πρέπει να γίνει σωστά με δικλίδες που να εξασφαλίζουν ότι είναι καθαρά θέμα πολιτικής-ιδεολογικής σκοπιάς και όχι έκφρασης εθνικών σκοπιμοτήτων.

ΦΙΛΙΠΠΟΣ ΑΥΞΕΝΤΙΟΥ
Εκπαιδευτικός, αναλυτής