«Θα στηρίξουμε στις αποφάσεις του τον Πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας», δήλωσε ο Έλληνας Πρωθυπουργός, κ. Αντώνης Σαμαράς, μετά τη συνάντησή του με τον Νίκο Αναστασιάδη. «Και η όποια συμφωνία προκύψει, θα τεθεί ενώπιον του λαού σε μορφή δημοψηφίσματος», συμπλήρωσε. Και επειδή είμαστε πολύ κοντά στην έναρξη των συνομιλιών, θα ήθελα να προσθέσω στον γενικό προβληματισμό και τις δικές μου απόψεις (διότι προηγούμενό μου κείμενο χαρακτηρίστηκε, ενδεχομένως, ένδειξη υποχωρητικότητας, όταν έγραψα να χαμηλώσουμε κάπως τον πήχη των διεκδικήσεών μας, αν θέλουμε λύση), όσο πιο απλά γίνεται, πάνω στα τρία singles, όπως μάθαμε να τα αποκαλούμε.

1) Κυριαρχία: Να επιμείνουμε σε αδιαίρετη κυριαρχία, εδαφική, εναέρια και υποθαλάσσια, έτσι ώστε να αποκλείεται η χρησιμοποίηση προς ίδιον όφελος ο χώρος αυτός, από το ένα ή το άλλο, εκ των δύο ομόσπονδων κρατιδίων. Να μην μπορεί, π.χ., η τουρκική πλευρά να ιδιοποιηθεί μέρος της κυπριακής ΑΟΖ για να αποκομίσει οικονομικά ή γεωστρατηγικά οφέλη, αποκλείοντας τη δική μας πλευρά. Αν δεν ξεκαθαριστεί επαρκώς η σημασία του όρου «αδιαίρετη», σίγουρα θα υπάρξουν προβλήματα. Δηλαδή, ποιο σοβαρό κράτος θα έρθει να επενδύσει σε αμφισβητούμενο θαλάσσιο χώρο, σε «θολά νερά», προς ανόρυξη και εκμετάλλευση των υδρογονανθράκων ή κοιτασμάτων πετρελαίου?

2) Ιθαγένεια: Ιθαγένεια, σύμφωνα με το λεξικό, είναι ο δεσμός του πολίτη με το κράτος του. Δεσμός αναπόσπαστος. Αν όμως είναι διπλή, ορισμένοι ανησυχούν ότι οι Τ/κ, ανά πάσα στιγμή, χρησιμοποιώντας αυτήν την ασάφεια, θα αυτο-χαρακτηρίζονται ως ιδιοκτήτες ενός δικού τους κράτους. Κάτι που θα συμβεί, επίσης, όταν η κυριαρχία που λέγαμε πιο πάνω, δεν είναι αδιαίρετη και πηγάζει, προέρχεται, εξίσου (αλλά χωριστά), από Ε/κ και Τ/κ αντίστοιχα.

3) Διεθνής προσωπικότης: Αυτό τον όρο εγώ τον αντιλαμβάνομαι απλά ως εξής: Όταν ο υπήκοος του Ομόσπονδου Κράτους ή, εν πάση περιπτώσει, του όποιου κρατικού μορφώματος μάς προκύψει τελικά, ευρίσκεται στο εξωτερικό, να αποκαλείται με ένα όνομα, είτε είναι ελληνόφωνος Κύπριος είτε τουρκόφωνος, αν μπορώ να το θέσω έτσι. Να χαρακτηρίζεται δηλαδή ως πολίτης της Ενωμένης Κυπριακής Ομοσπονδίας, παραδείγματος χάριν. Ή της Ελληνοτουρκικής Ομοσπονδίας ας πούμε. Με κοινό διαβατήριο, που να έχει τα ίδια σύμβολα για όλους.

Εντάξει, έχουν δίκιο ορισμένοι που ανησυχούν για το περιεχόμενο του ανακοινωθέντος, που θα εκδοθεί πιθανόν σήμερα. Και είναι γι’ αυτό που θα ήθελα να μου επιτραπεί να τονίσω στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, πριν υπογράψει το όποιο τελικό κείμενο προκύψει σαν ένα είδος κοινού ανακοινωθέντος, να είναι ιδιαίτερα προσεκτικός και να μειώσει, αν είναι δυνατόν, στο ελάχιστον, τις όποιες ασάφειες διατυπώνονται στο έγγραφο. Το οποίο, ασφαλώς, δεν θα αποτελεί λύση του εθνικού μας θέματος, αλλά θα αποτελεί τη βάση για μια έναρξη συνομιλιών. Και η αρχή είναι το ήμισυ του παντός, όπως όλοι γνωρίζουμε. Αλλά, και το άλλο: Verba volant, scripta manent…

ΑΝΤΩΝΗΣ ΧΑΤΖΗΑΝΤΩΝΗΣ
Ερευνητής, εκπαιδευτικός