Στην εποχή που ζούμε και στο χάλι που καταντήσαμε, πρέπει να 'μαστε καινοτόμοι και πρωτοπόροι. Τουλάχιστον, να ακούμε και να μελετούμε νέες ιδέες κι όχι να τις απορρίπτουμε με μια μονοκονδυλιά
Δεν ντράπηκαν Βρετανοί εμπειρογνώμονες και, όπως διάβασα στον ημερήσιο Τύπο, πρότειναν ως την προτιμότερη λύση του προβλήματος επιβίωσης των αρχών της τοπικής αυτοδιοίκησης, τη δημιουργία πέντε, μάλιστα φίλοι μου, πέντε δήμων, όσες δηλαδή είναι οι επαρχίες της Κύπρου, όπως τις μετρούν οι ίδιοι. Πέντε επαρχίες της Κύπρου? Πότε έγιναν πέντε? Εγώ ήξερα πάντα ότι οι επαρχίες της Κύπρου είναι έξι. Εκτός κι αν οι Βρετανοί φίλοι μας «ξέχασαν» την Κερύνεια μας. Όχι, κύριοι Βρετανοί: Οι επαρχίες μας είναι έξι, περιλαμβανομένης και της επαρχίας Κερύνειας. Εμείς δεν μετρούμε μόνο τις «ελεύθερες» επαρχίες της χώρας μας, αλλά όλες τις επαρχίες. Κι αν υιοθετηθεί η εισήγησή σας για τη δημιουργία ενός δήμου σε κάθε επαρχία, τότε οι δήμοι που θα δημιουργηθούν θα είναι έξι. Τελεία και παύλα. Όχι τίποτε άλλο, αλλά για να μη μας μουντζώνει από απέναντι ο Πενταδάκτυλος. Τούτου λεχθέντος, προχωρώ παρακάτω.
Απ’ ό,τι διάβασα λοιπόν στον ημερήσιο Τύπο, οι εν λόγω Βρετανοί εμπειρογνώμονες, σε προκαταρκτική μελέτη τους, εξέτασαν τέσσερα σενάρια για τη μεταρρύθμιση της τοπικής αυτοδιοίκησης στη χώρα μας. Σε γενικές γραμμές, το πρώτο προβλέπει για τη δημιουργία πέντε δήμων, ενός για κάθε ελεύθερη επαρχία, στο πρότυπο των Επαρχιακών Διοικήσεων. Το δεύτερο προβλέπει για τη δημιουργία Δευτεροβάθμιου Οργάνου Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Το τρίτο προβλέπει για τη συμπλεγματοποίηση υπηρεσιών και τη συνένωση δήμων και κοινοτήτων παρόμοιου μεγέθους. Τέλος, το τέταρτο αναλύει την υφιστάμενη δομή της τοπικής αυτοδιοίκησης.
Ενώ τα τρία πρώτα σενάρια, κατά τους Βρετανούς, έχουν και πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα, το τέταρτο, με το σημερινό «status quo», δεν αποτελεί επιλογή. Δεν είμαι εμπειρογνώμων για θέματα τοπικής αυτοδιοίκησης, διερωτώμαι, όμως, κατά πόσο θα μπορούσε να υπάρξει κι ένα πέμπτο σενάριο πάνω στις ακόλουθες γενικές γραμμές: Να γίνει, αφενός, κάποια εύλογη μείωση των δήμων, με τη συνένωση μερικών από αυτούς, και, αφετέρου, συνένωση των κοινών υπηρεσιών των δήμων και των κοινοτήτων κάθε επαρχίας, όπως εισηγούμαι κατωτέρω, με τρόπο που να επιτευχθεί εξοικονόμηση στο κόστος παροχής υπηρεσιών (economy of scales). Ορισμένες μάλιστα υπηρεσίες θα μπορούσαν να ανατεθούν με συμβόλαια σε ιδιώτες.
Πώς θα γίνει η συνένωση των κοινών υπηρεσιών? Όχι υποχρεωτικά με τη δημιουργία νέου υδροκέφαλου και πολυδάπανου νομικού προσώπου ή «συμπλέγματος», όπως εισηγούνται μερικοί, αλλά με την ανάθεση, σε καθέναν από τους μεγαλύτερους δήμους, καθορισμένου ή καθορισμένων τομέων υπηρεσιών τοπικής αυτοδιοίκησης, μαζί με τομείς υπηρεσιών των Επαρχιακών Διοικήσεων και άλλων κυβερνητικών τμημάτων, όπως π.χ. του Τμήματος Πολεοδομίας και Οικήσεως, με την ανάλογη επέκταση τής κατά τόπον αρμοδιότητας του αντίστοιχου δήμου μέσα στην ίδια επαρχία, μόνον σ’ ό,τι αφορά τον καθένα τομέα υπηρεσιών. Δεν είναι τόσο δύσκολο να γίνει κάτι τέτοιο, όπως ίσως να φαίνεται εκ πρώτης όψεως. Απλώς, χρειάζεται κατάλληλη νομοθεσία και χρόνος για να το συνηθίσουμε. Νοείται ότι, για να πετύχει ένα τέτοιο πείραμα, θα πρέπει τούτο να συνοδεύεται και από δραματική μείωση της γραφειοκρατίας. Πρωτοπόρο σχέδιο θα μου πείτε? Μάλιστα, πρωτοπόρο. Στην εποχή που ζούμε και στο χάλι που καταντήσαμε, πρέπει να 'μαστε καινοτόμοι και πρωτοπόροι. Τουλάχιστον, να ακούμε και να μελετούμε νέες ιδέες κι όχι να τις απορρίπτουμε με μια μονοκονδυλιά. Μπορεί μερικές νέες ιδέες, όχι κατ’ ανάγκην οι δικές μου, να αξίζουν τον κόπο!
ΚΛΑΙΛΙΑ ΤΟΜΠΟΛΗ ΘΕΟΔΟΥΛΟΥ
[email protected]
Δικηγόρος - τέως Εισαγγελέας της Δημοκρατίας
