Οι επαναλαμβανόμενες προκλητικές ενέργειες της Τουρκίας στην ΑΟΖ της Κύπρου, αλλά και της Ελλάδας, αποτελούν απαξίωση από πλευράς της Τουρκίας των αρχών που διέπουν το διεθνές δίκαιο και την ειρηνική συνύπαρξη των κρατών

Το τουρκικό ερευνητικό πλοίο Barbaros επανεμφανίζεται στην Κυπριακή Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη και ως φαίνεται θα παραμείνει εντός αυτής μέχρι τα τέλη Μαΐου, οπόταν και λήγει το NAVTEX το οποίο έχει εκδώσει, παράνομα, η Τουρκία. Σύμφωνα με το εν λόγω NAVTEX, το οποίο παρέχει προειδοποιήσεις και προβλέψεις προς ναυτιλλομένους στην περιοχή για την οποία έχει εκδοθεί, το Barbaros Hayrettin Pasa υπό τη συνοδεία των σκαφών M/V Bravo Supporter και M/V Deep Supporter θα πραγματοποιήσουν σεισμικές έρευνες σε περιοχές που η Κυπριακή Δημοκρατία έχει οριοθετήσει ως Αποκλειστική Οικονομική της Ζώνη κατά παράβαση των κανόνων που διέπουν το Δίκαιο της Θάλασσας.

Η Τουρκία συνεχίζει να ξεπερνά κάθε είδος πρόκλησης όσον αφορά την κυριότητα και την κυριαρχία των Αποκλειστικών Οικονομικών Ζωνών τόσο της Κυπριακής Δημοκρατίας όσο και της Ελλάδας. Το Διεθνές Δίκαιο και συγκεκριμένα το Δίκαιο της Θάλασσας, όπως αυτό ορίζεται από τη σχετική Σύμβαση του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας του 1982, την οποία έχουν επικυρώσει 166 Κράτη-Μέλη του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών, αλλά και από το εθιμικό διεθνές δίκαιο, δηλαδή τους άγραφους εκείνους κανόνες που ορίζουν τον τρόπο λειτουργίας των Κρατών στη βάση των αρχών της συνύπαρξης και της διατήρησης της ειρήνης, ορίζει επακριβώς τα εν λόγω ζητήματα και καταδεικνύει το μέγεθος των παραβιάσεων του από την Τουρκία.

Η πέραν της εδαφικής επικράτειας απόλυτη ζώνη ελέγχου των Κρατών εκτείνεται στα χωρικά της ύδατα, μέχρι και τα 12 ναυτικά μίλια πέραν της γραμμής βάσης. Τα παράκτια Κράτη, στην αιγιαλίτιδα ζώνη τους έχουν πλήρη κυριαρχία στη γειτονική προς την ξηρά θαλάσσια περιοχή αφού αυτή θεωρείται ουσιώδης για την ασφάλεια και την άμυνα του Κράτους, την προαγωγή των οικονομικών, εμπορικών και πολιτικών συμφερόντων και ως προς την αποκλειστικότητα του Κράτους στους τομείς έρευνας, εκμετάλλευσης αλλά και προστασίας του θαλάσσιου πλούτου.

Όσον αφορά στη συνορεύουσα με τα χωρικά ύδατα ζώνη, αυτή εκτείνεται πέραν της αιγιαλίτιδας ζώνης μέχρι και τα 24 ναυτικά μίλια. Στην παρακείμενη με τα χωρικά ύδατα ζώνη, τα παράκτια κράτη έχουν δικαιώματα που αφορούν στην πάταξη του λαθρεμπορίου και της λαθρομετανάστευσης, ως επίσης και σε θέματα που αφορούν σε παραβιάσεις των υγειονομικών, τελωνειακών και κάποιων δημοσιονομικών του κανόνων. Η Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη, η οποία δύναται να οριοθετηθεί μέχρι και τα 200 ναυτικά μίλια όπου αυτό είναι δυνατόν ή στη βάση διμερών κρατικών συμφωνιών, αποτελεί εκείνη τη θαλάσσια ζώνη στην οποία τα κράτη έχουν αποκλειστικά κυριαρχικά δικαιώματα ως προς την εξερεύνηση, έρευνα και εκμετάλλευση των φυσικών πόρων που βρίσκονται εντός της ζώνης αυτής.

Τονίζεται ότι, πέραν της ενάσκησης αποκλειστικών κυριαρχικών δικαιωμάτων εντός των χωρικών υδάτων μιας χώρας, πλοία άλλων κρατών έχουν το δικαίωμα αβλαβούς διέλευσης εντός των χωρικών υδάτων (αυτό ισχύει για εμπορικά πλοία αφού το καθεστώς διέλευσης στρατιωτικών σκαφών διέπεται από τους κανόνες ειρηνικής συνύπαρξης των κρατών) και ελεύθερης ναυσιπλοΐας στις υπόλοιπες θαλάσσιες ζώνες, σεβόμενα πάντοτε, φυσικά, τους κανόνες του παράκτιου κράτους και τα κυριαρχικά του δικαιώματα.

Η οποιαδήποτε ενέργεια που αποσκοπεί στην έρευνα, εξερεύνηση και εκμετάλλευση των φυσικών πόρων εντός της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης οποιουδήποτε κράτους από άλλο αποτελεί παράνομη ενέργεια και παραβίαση των συμβατικών και εθιμικών κανόνων που διέπουν το δίκαιο της θάλασσας. Οι επαναλαμβανόμενες προκλητικές ενέργειες της Τουρκίας στην ΑΟΖ της Κύπρου, αλλά και της Ελλάδας, αποτελούν κατάφωρες παραβιάσεις των κανόνων αυτών και απαξίωση από πλευράς της Τουρκίας των αρχών που διέπουν το διεθνές δίκαιο και την ειρηνική συνύπαρξη των κρατών.

ΑΝΤΩΝΗΣ ΣΤΥΛΙΑΝΟΥ
Λέκτορας Νομικής στο Πανεπιστήμιο Λευκωσίας