Η από μακρού υιοθετηθείσα μορφή του διακοινοτικού διαλόγου, επέτρεψε στην Τουρκία να εμφανίζεται ως δήθεν τρίτη και αμέτοχη, ενώ σήμερα προβάλλει και ως ειρηνοποιός που επείγεται για λύση…
Είμαστε σε ένα κομβικό σημείο σε ό,τι αφορά το μεγάλο εθνικό μας θέμα. Συμπληρώνονται 40 χρόνια τουρκικής στρατιωτικής κατοχής. Ο διακοινοτικός διάλογος, όπως διεξάγεται όλες αυτές τις δεκαετίες, όχι μόνο δεν έχει οδηγήσει σε λύση αλλά αντίθετα οδήγησε σε διαρκές και παρατεταμένο αδιέξοδο. Περαιτέρω με την επικέντρωση στον διακοινοτικό διάλογο η Τουρκία απαλλασσόταν ευθυνών και παρουσιάζεται ως ουδέτερος τρίτος, ως καλόπιστος παρατηρητής και ως «αθώα περιστερά», η οποία μάλιστα επείγεται για λύση.
Την ίδια στιγμή απειλεί τα κυριαρχικά δικαιώματα της Κυπριακής Δημοκρατίας στην ΑΟΖ και περιφρονεί βάναυσα και προκλητικά τους ευρωπαϊκούς κανόνες, αρνούμενη να εκπληρώσει τις κυπρογενείς της υποχρεώσεις. Ήλθε επιτέλους η ώρα, 40 χρόνια αδιέξοδων και αναποτελεσματικών χειρισμών να δώσουν τη θέση τους σε μια νέα εθνική στρατηγική, που θα προβάλλει το Κυπριακό στη σωστή του βάση. Ως πρόβλημα εισβολής - κατοχής και παραβίασης του Διεθνούς Δικαίου. Είναι αδιανόητο να παραμένουμε μαρμαρωμένοι στο παρελθόν.
Πολύ περισσότερο που έχουν διαμορφωθεί νέα γεωστρατηγικά, γεωπολιτικά και γεωοικονομικά δεδομένα στην περιοχή μας που έχουν ανατρέψει ισορροπίες δεκαετιών. Η άρνηση της τουρκικής πλευράς να αποδεχθεί ένα «κοινό ανακοινωθέν», μία σαφή διαπραγματευτική βάση, καθιστά αδήριτη και επιτακτική την ανάγκη γι' αυτήν τη νέα εθνική στρατηγική. Στα πλαίσια αυτά, η επανατοποθέτηση χωρίς δισταγμούς ενός πλαισίου αρχών λύσης είναι απόλυτη αναγκαιότητα. Βασική και θεμελιώδης θέση μας πρέπει να είναι ότι το Κυπριακό αποτελεί πρόβλημα εισβολής - κατοχής και εθνικού ξεκαθαρίσματος από την Τουρκία και μαζικής παραβίασης ανθρωπίνων δικαιωμάτων και θεμελιωδών ελευθεριών. Αντίπαλη πλευρά είναι η κατοχική δύναμη.
Η λύση που πρέπει απαραίτητα να τεθεί ενώπιον του λαού σε δημοψήφισμα πρέπει να είναι προϊόν συμφωνίας. Τα ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ και οι Διεθνείς και Ευρωπαϊκές Συμβάσεις Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων και Ελευθεριών, συνιστούν το πλαίσιο εντός του οποίου θα πρέπει να επιδιωχθεί η λύση. Η από μακρού υιοθετηθείσα μορφή του διακοινοτικού διαλόγου, επέτρεψε στην Τουρκία να εμφανίζεται ως δήθεν τρίτη και αμέτοχη, ενώ σήμερα προβάλλει και ως ειρηνοποιός που επείγεται για λύση.
Για να είναι η λύση στοιχειωδώς λειτουργική και βιώσιμη, πρέπει να έχει τα πιο κάτω ελάχιστα χαρακτηριστικά:
- Να τερματίζει την τουρκική στρατιωτική κατοχή, με την αποχώρηση του συνόλου των τουρκικών στρατευμάτων.
- Να διασφαλίζει την πραγματική ενότητα του χώρου, του κράτους, των θεσμών και της οικονομίας. Με κατοχυρωμένη τη μία, ενιαία και αδιαίρετη κυριαρχία, τη μία διεθνή νομική προσωπικότητα και τη μία ιθαγένεια. Το τεκμήριο της αρμοδιότητας θα πρέπει να ανήκει στην Κεντρική Ομοσπονδιακή Κυβέρνηση.
- Να διασφαλίζεται η συνέχεια της Κυπριακής Δημοκρατίας με τη μετεξέλιξή της σε Ομόσπονδο Κράτος.
- Να προνοείται και να κατοχυρώνεται η εφαρμογή του Κοινοτικού Κεκτημένου σε όλη την Κύπρο, χωρίς παρεκκλίσεις που θα καθιστούν τους Κύπριους πολίτες, Ευρωπαίους πολίτες δεύτερης κατηγορίας.
- Να διασφαλίζεται ο σεβασμός των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και του κράτους δικαίου.
- Να προνοείται η απομάκρυνση των εποίκων. Ο εποικισμός είναι έγκλημα πολέμου με βάση τη Σύμβαση της Γενεύης του 1949.
- Να αναγνωρίζεται και να κατοχυρώνεται το δικαίωμα επιστροφής των προσφύγων σύμφωνα με το Διεθνές και το Ευρωπαϊκό Δίκαιο. Το ίδιο να ισχύει και για το ατομικό δικαίωμα της ελεύθερης απόλαυσης της περιουσίας.
- Ένα νέο σύστημα ασφάλειας που να μην παραχωρεί εγγυητικά δικαιώματα σε τρίτη χώρα. Η συμμετοχή της Κύπρου στον ΟΗΕ και την Ε.Ε. αποτελεί επαρκές εγγυητικό πλαίσιο.
- Να μην τίθεται η συμμετοχή της Κύπρου στην Κοινή Εξωτερική Πολιτική και Πολιτική Άμυνας και Ασφάλειας της Ε.Ε. στην κρίση ξένων δυνάμεων.
- Ως απόρροια της κυριαρχίας του, το κυπριακό κράτος να ασκεί πλήρη έλεγχο στον Εναέριο Χώρο, την Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη, τα Χωρικά Ύδατα και στην περιοχή Έρευνας και Διάσωσης, χωρίς την παραχώρηση τέτοιων δικαιωμάτων ή εξουσιών σε ξένα κράτη.
Στη βάση αυτών των αδιαπραγμάτευτων αρχών θα πρέπει να οικοδομηθεί η στρατηγική λύσης. Με κατανόηση, επιτέλους, ότι αντίπαλη πλευρά είναι η Τουρκία.
ΓΙΑΝΝΑΚΗΣ Λ. ΟΜΗΡΟΥ
Πρόεδρος Βουλής των
Αντιπροσώπων και Πρόεδρος Κ.Σ. ΕΔΕΚ
