Η τάση, αυτήν τη στιγμή, είναι ότι μειώνονται οι παραβάσεις και οι παραβιάσεις στον αέρα, ενώ αυξάνονται στη θάλασσα

Το Γενικό Επιτελείο Εθνικής Άμυνας (ΓΕΕΘΑ) της Ελλάδας ανακοίνωσε πρόσφατα στατιστικά στοιχεία που αφορούν στις παραβιάσεις του ελληνικού εναέριου χώρου και κανόνων εναέριας κυκλοφορίας από την Τουρκία για το έτος 2013. Σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο, ως εθνικός εναέριος χώρος ορίζεται ο υπερκείμενος της επικράτειας του κράτους εναέριος χώρος και ο υπερκείμενος των χωρικών του υδάτων χώρος. Αυτό καταγράφεται συμβατικά στη Σύμβαση του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών για τη Διεθνή Πολιτική Αεροπορία του 1944, γνωστή ως Σύμβαση του Σικάγο αλλά και από τη Σύμβαση του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας του 1982.

Η παράβαση των κανόνων εναέριας κυκλοφορίας λαμβάνει χώραν όταν αεροσκάφος τρίτου κράτους εισέρχεται στην περιοχή πληροφοριών πτήσεων (FIR) άλλου κράτους χωρίς προηγουμένως να καταθέσει σχέδιο πτήσεως. Σύμφωνα με τα στατιστικά στοιχεία για το 2013, καταγράφηκαν 577 παραβάσεις των κανόνων εναέριας κυκλοφορίας, 636 παραβιάσεις του εθνικού εναέριου χώρου, 11 υπερπτήσεις νησιών από σύνολο 1084 τουρκικών αεροσκαφών, αρκετά εκ των οποίων ήταν οπλισμένα. Το πρώτο δεκαπενθήμερο του Ιανουαρίου 2014 καταγράφηκαν 11 περιστατικά παραβιάσεων και παραβάσεων του εθνικού εναέριου χώρου της Ελλάδας και κανόνων εναέριας κυκλοφορίας από 63 τουρκικά πολεμικά αεροσκάφη, τα οποία αναχαιτίστηκαν και αναγνωρίστηκαν από την Ελληνική Πολεμική Αεροπορία.

Οι παραβιάσεις του εθνικού εναέριου χώρου και των κανόνων εναέριας κυκλοφορίας αποτελούν ζήτημα ύψιστης σημασίας τόσο για το ίδιο το κράτος του οποίου παραβιάζεται ο εναέριος χώρος, όσο και για την ασφάλεια των πτήσεων και την εξασφάλιση ασφαλών συνθηκών πτήσεως εντός της ζώνης ελέγχου του κράτους, που ορίζεται από τον Διεθνή Οργανισμό Πολιτικής Αεροπορίας (ICAO).

Το ελληνικό FIR (FIR Αθηνών) ανατέθηκε στην Ελλάδα από τον ICAO στη βάση των Περιοχικών Συμφωνιών Αεροναυτιλίας Ευρώπης το 1950 και οι οποίες επικαιροποιήθηκαν το 1952 και το 1958. Το FIR Αθηνών συνορεύει με το FIR Λευκωσίας και το FIR Κωνσταντινούπολης στα νοτιονατολικά και ανατολικά αντίστοιχα και καλύπτει, μεταξύ άλλων, όλη την επικράτεια της Ελλάδας, του Αιγαίου και των νησιών του. Η Τουρκία συναίνεσε στις Περιοχικές Συμφωνίες Αεροναυτιλίας, αλλά από το 1974 σταμάτησαν να υποβάλλουν σχέδια πτήσης για τα στρατιωτικά τους αεροσκάφη που εισέρχονται στο FIR Αθηνών, παραβιάζοντας έκτοτε τις πρόνοιες της Σύμβασης του Σικάγο για τον πολιτικο-στρατιωτικό συντονισμό με τις αρμόδιες Αρχές εναέριας κυκλοφορίας για την ασφάλεια των πολιτικών πτήσεων και παραβιάζοντας επίσης τον εθνικό εναέριο χώρο, αφού στη βάση του διεθνούς δικαίου, απαιτείται ρητή εξουσιοδότηση από το κράτος για είσοδο κρατικού αεροσκάφους άλλης χώρας εντός του εναέριού του χώρου.

Καταληκτικά, σημειώνεται ότι το 2013 παρουσιάστηκαν τα λιγότερα περιστατικά παραβάσεων κανόνων εναέριας κυκλοφορίας και παραβιάσεων εθνικού εναέριου χώρου από το 2009, ως επίσης και οι λιγότεροι οπλισμένοι σχηματισμοί και τα λιγότερα αεροσκάφη, ενώ αυξήθηκαν οι υπερπτήσεις εθνικού εδάφους σε σχέση με τα αμέσως δυο προηγούμενα χρόνια (2012 και 2011), ενώ δεν παρουσιάστηκε, για πρώτη φορά, καμία εμπλοκή. Η τάση, αυτήν τη στιγμή, είναι ότι μειώνονται οι παραβάσεις και οι παραβιάσεις στον αέρα, ενώ αυξάνονται στη θάλασσα.

ΑΝΤΩΝΗΣ ΣΤΥΛΙΑΝΟΥ
Λέκτορας Νομικής στο Πανεπιστήμιο Λευκωσίας