Ο κάθε αντικειμενικός τρίτος ανέμενε από το κράτος μας ότι θα είχε ζητήσει άμεσα την πλήρη εφαρμογή των όσων εκ των συμφωνιών του 1960 δεν εκπλήρωσε η Αγγλία

Συγχαίρω και χαίρομαι για την κατά παραχώρηση και εν μέρει επιτυχία των κατοίκων των Βάσεων, η οποία όμως έγινε στα πλαίσια μιας νέας πολιτικής συμπόρευσης (απόλυτη;) με τις επιδιώξεις της Αγγλίας για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Για μιαν ακόμη φορά η Κυπριακή Δημοκρατία και παρά τις πικρές μνήμες για τα όσα κατά καιρούς μεθόδευσε σε βάρος του τόπου και του λαού η βρετανική πολιτική, εθελότυφλα θεωρεί τα όσα συμφωνήθηκαν ως ιστορική συμφωνία.

Διαχρονικά η πολιτική της Κυπριακής Δημοκρατίας έναντι της Αγγλίας παρουσιάζει μια ηττοπαθή στάση, παρά το γεγονός ότι η ίδια η Αγγλία παραβίασε πολλαπλώς τις Συνθήκες που υπέγραψε και αφορούσε τις υποχρεώσεις της έναντι της Κυπριακής Δημοκρατίας, πριν, κατά την τουρκική στρατιωτική εισβολή το 1974 και έκτοτε. Υπενθυμίζω ότι με τη Συνθήκη Εγκαθίδρυσης του 1960, μαζί με τα παραρτήματα που τη συνόδευαν και αποτελούν μέρος αυτής, συμφωνήθηκε ότι η Αγγλία δεν διατηρούσε «κυριαρχία» αφού επρόκειτο για στρατιωτική και μόνο βάση.

Πέρα από το ψήφισμα της Βουλής των Αντιπροσώπων από το 1975, ως πολιτική απόφαση που μπορεί να τυγχάνει πολιτικά διαφόρων ερμηνειών, υπάρχουν κυπριακές αποφάσεις με πρώτη μια Πολιτική Έφεση στις 27.6.1991, που προφανώς δεσμεύει κάθε πολιτικό ή θεσμικό όργανο του κράτους, στην οποία τονίστηκε ότι οι Βάσεις διατηρούνται βασικά για στρατιωτικούς και μόνο σκοπούς. Είναι χαρακτηριστικό το ακόλουθο απόσπασμα: «Οι δύο περιοχές των Βάσεων, με τη Συνθήκη Εγκαθίδρυσης, παρέμειναν κάτω από την επικυριαρχία του Ηνωμένου Βασιλείου. Το προηγούμενο καθεστώς των περιοχών αυτών, μέρος της αποικίας της Κύπρου, έπαυσε να υφίσταται.

Το καθεστώς των Βάσεων καθορίζεται, ρυθμίζεται και διέπεται από τη Συνθήκη Εγκαθιδρύσεως, περιλαμβανομένων Δηλώσεων, Παραρτημάτων και Νότων που αντηλλάγησαν. Το όνομα των περιοχών αυτών ελέγχεται από τη λέξη ''base'' (βάση), το οποίο καθαρά δηλώνει στρατιωτική χρήση. Με βάση την τελολογική μέθοδο και τις αρχές ερμηνείας που αναφέρθηκαν πιο πάνω, δεν υπάρχει καμιά αμφιβολία ότι οι Κυρίαρχες Περιοχές των Βάσεων δεν είναι ούτε κράτος ούτε αποικία, αλλά περιοχές της νήσου Κύπρου, στις οποίες το Ηνωμένο Βασίλειο κατά τον χρόνο της εγκαθίδρυσης της Δημοκρατίας της Κύπρου, για στρατιωτικούς και αμυντικούς σκοπούς μόνο, διατήρησε την επικυριαρχία με τους περιορισμούς και προσδιορισμούς που αναφέρονται στα πιο πάνω διεθνή και διμερή έγγραφα».

Το σκεπτικό αυτής της απόφασης ακολουθήθηκε σε τρεις τουλάχιστον μεταγενέστερες υποθέσεις. Πρέπει δε να υπενθυμίσω ότι η Αγγλία, όταν η ίδια κατέστη μέλος της ΕΟΚ, φρόντισε να αφήσει εκτός του κοινοτικού κεκτημένου τις στρατιωτικές βάσεις της στην Κύπρο. Μάλιστα φρόντισε και επιβλήθηκε ανάλογο εμπόδιο και όταν εντάχθηκε η Κυπριακή Δημοκρατία στην Ευρωπαϊκή Ένωση το 2004. Τώρα εμφανίζεται ότι παραχωρεί «δικαιώματα» περί την ιδιοκτησία, σε πολίτες της Κυπριακής Δημοκρατίας που η ίδια ως αποικιακή τότε δύναμη επέβαλε αυθαίρετα ως περιορισμούς: Στην ουσία όμως εξυπηρετεί και πάλιν τα δικά της συμφέροντα γιατί, απλούστατα, διατηρεί την όλην έκταση των βάσεων υπό την επικυριαρχία της, συμπεριλαμβανομένης και της «απελευθερούμενης» δήθεν έκτασης, των 198 τ. χιλ.

Αναφορές ότι «μεγάλωσε» η Κύπρος και ότι «απελευθερώθηκε» τόση έκταση γης, θυμίζουν προσπάθεια να πεισθούν οι πολίτες να αποδεχθούν ένα σχέδιο τύπου Ανάν, ιδιαίτερα όταν ταυτόχρονα αφήνονται εγκαταλελειμμένοι οι πρόσφυγες, που συνεχίζουν να απευθύνονται στην παράνομη επιτροπή στα κατεχόμενα, κατά τη «θεώρηση» παίρνουμε από «εδώ», ας χάσουμε το «εκεί». Τουλάχιστον θα ανέμενε κάποιος μια έμπρακτη ενθάρρυνση των εκτοπισμένων με μια επίσημη δήλωση με βάση την πρόσφατη απόφαση του ΕΔΑΔ, Γιαννόπουλου κατά της Τουρκίας, που αναγνώρισε το αναπαλλοτρίωτο δικαίωμα επί της ιδιοκτησίας το οποίο, έστω και αν πέρασαν πολλά χρόνια, παραμένει ως κληρονομικό δικαίωμα.

Η συμφωνία και συμπόρευση με την Αγγλία έχει εξαιρετική πολιτική και νομική διάσταση αφού φαίνεται να εγκαταλείπουμε τη γαλλογερμανική θεώρηση περί την ολοκλήρωση της ένωσης, ενώ οι περιουσίες των κατοίκων στις περιοχές των Βάσεων συνεχίζουν να έχουν δεσμεύσεις, που επιμένει να διατηρεί και να επιβάλλει η ευρισκόμενη πολύ μακριά της Κύπρου, πρώην αποικιοκρατική δύναμη. Τούτο, μάλιστα, ενώ η Αγγλία όφειλε να εγκαταλείψει κάθε δική της επικυριαρχία σε γη των βάσεων, αφού δεν τις χρειάζεται για στρατιωτικούς σκοπούς ως η σχετική συμφωνία του 1960, ώστε να υπαχθούν οι περιοχές αυτές στην κυριαρχία της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Ο κάθε αντικειμενικός τρίτος ανέμενε από το κράτος μας ότι θα είχε ζητήσει άμεσα την πλήρη εφαρμογή των όσων εκ των συμφωνιών του 1960 δεν εκπλήρωσε η Αγγλία. Τέτοια αξίωση θα κατέδειχνε ότι δεν εθελοτυφλούμε έναντι του νέου αυτού παιχνιδιού της Αγγλίας, που αντί να παραχωρήσει από τώρα στο κράτος της Κυπριακής Δημοκρατίας, ως οφείλει, τη γη αυτή, τη διατηρεί ώστε να τη «χρησιμοποιεί» ως μορφή δήθεν μεγαλόψυχης «συμβολής» της στη λύση, «διαμερίζοντάς» την αντίστοιχα στα δύο «συνιστώντα» κρατίδια, κατά τις επιθυμίες της Αγγλίας για ένα τρικέφαλο νέο κρατικό μόρφωμα. Ελπίζω η συμφωνηθείσα (ως αντάλλαγμα;) συμπόρευση με τις πολιτικές των Βρετανών έναντι της Ευρωπαϊκής Ένωσης, να μην αποβούν τελικά σε βάρος της Κύπρου αλλά και γενικότερα της κοινής πορείας προς ολοκλήρωση της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

ΑΝΔΡΕΑΣ ΑΓΓΕΛΙΔΗΣ
Δικηγόρος