Η ανεργία μηδενίζει τον χρόνο και σε υποχρεώνει να ξεκινήσεις από την αρχή, όσων χρονών και αν είσαι. Ο άνεργος αποκτά ένα διαφορετικό πρόσωπο

Πρόσφατα απολύθηκα από την εργασία μου. Όταν δίδασκα το θέμα της ανεργίας στους φοιτητές μου για 35 χρόνια, πάντοτε τόνιζα την κοινωνική πτυχή αυτού του οικονομικού προβλήματος. Τώρα που βιώνω την ανεργία καταλαβαίνω πως, όταν κάποιος καταστεί άνεργος, το οικονομικό του πρόβλημα ίσως να μην είναι το πλέον σοβαρό. Όντας κάποιος άνεργος, υποχρεώνεται να αλλάξει ριζικά τη ζωή του. Πράγματα που θεωρούσε δεδομένα παύουν να είναι. Και για έναν περίεργο λόγο, συνεχώς οι συμπεριφορές των γύρω του τονίζουν ακόμη περισσότερο την έλλειψη αυτών των πραγμάτων.

Υποχρεώνεται να παρακαλεί, όσους θεωρεί «φίλους» του, να τον έχουν υπόψη τους αν ακούσουν για κάποια εργασία. Και οι περισσότεροι «φίλοι» του, έστω και αν δείχνουν κατανόηση, πολύ λίγο στην ουσία νοιάζονται για το τι πραγματικά συμβαίνει ή σημαίνει να είσαι άνεργος. Επίσης, οι «φίλοι» του πολύ λίγο θέλουν να θυμούνται πόσο ο άνεργος τους στήριξε και τους βοήθησε όταν μπορούσε. Αρχίζει να νιώθει, και όχι αδικαιολόγητα, πως οι περισσότεροι «φίλοι» του στην ουσία τον υποτιμούν, γιατί βαθιά μέσα τους πιστεύουν πως ευθύνεται για την ανεργία του.

Η υποτίμηση είναι χειρότερη από τον οίκτο. Ο οίκτος έχει και κάποια δόση ανθρωπιάς, η υποτίμηση, όχι. Μετά από πολλές προσπάθειες αρχίζει να καταλαβαίνει πως, αν θα τα καταφέρει να εξεύρει νέα εργασία, αυτό θα συμβεί αν στηριχτεί στις δικές του δυνάμεις, όσες του έχουν μείνει μέσα από τη διαδικασία αυτήν που υποχρεώθηκε να περάσει.

Συνειδητοποιεί, επίσης, ότι η Πολιτεία πολύ λίγο στην ουσία μπορεί να βοηθήσει, ιδίως σε ένα περιβάλλον όπου η ανεργία αυξάνεται συνεχώς. Συνειδητοποιεί, επίσης, ότι ούτε τα κόμματα μπορούν να βοηθήσουν, εκτός αν έχουν συμφέρον να το κάνουν. Ο άνεργος κοιμάται και ξυπνά με μια σκέψη, πώς θα μπορέσει να επιβιώσει και να διατηρήσει την αξιοπρέπειά του. Ό,τι και αν ήταν πριν από την ανεργία αρχίζει σταδιακά να μηδενίζεται, σαν να μην υπήρξε ποτέ. Η ανεργία μηδενίζει τον χρόνο και σε υποχρεώνει να ξεκινήσεις από την αρχή, όσων χρονών και αν είσαι. Ο άνεργος αποκτά ένα διαφορετικό πρόσωπο. Εκείνο κάποιου που ζει και δεν ζει, εκείνο κάποιου που σκέπτεται και δεν σκέπτεται, εκείνο κάποιου που δεν μπορεί να χαρεί ούτε με τις πιο απλές χαρές, γιατί η ανεργία μηδενίζει και αυτό το συναίσθημα. Είναι για όλους αυτούς τους λόγους που όλοι πρέπει να μπορέσουν, αν μπορούν, να γίνουν πιο ανθρώπινοι, τουλάχιστον στις καθημερινές ανάγκες των ανέργων.

ΙΩΑΝΝΗΣ ΒΙΟΛΑΡΗΣ
Οικονομολόγος