Το θέμα αυτό αποτελεί και πάλι μια δοκιμασία της αξιοπιστίας των κομμάτων κι αναδεικνύει για μιαν ακόμη φορά την ανάγκη αναβάθμισης της λειτουργίας τους

Ο πρόσφατος διορισμός των νέων μελών των Συμβουλίων των Ημικρατικών Οργανισμών ήγειρε πάλι το θέμα της κομματοκρατίας στον τόπο μας, μια έννοια που δεν προκαλεί θετικά συναισθήματα ούτε σε εκείνους που ανήκουν στην αντιπολίτευση ούτε στους ακομμάτιστους, αλλά ούτε και στους οπαδούς των κομμάτων της συμπολίτευσης, που δεν ικανοποιήθηκαν από τους τελικούς καταλόγους.

Το θέμα αυτό αποτελεί και πάλι μια δοκιμασία της αξιοπιστίας των κομμάτων κι αναδεικνύει για μιαν ακόμη φορά την ανάγκη αναβάθμισης της λειτουργίας τους σε αξιοκρατικούς, αντικειμενικούς και δημιουργικούς θεσμούς. Η πρακτική της τοποθέτησης προσώπων, που προέρχονταν από τα κόμματα, στα Συμβούλια των Ημικρατικών, υιοθετήθηκε από τον Πρόεδρο Βασιλείου. Το σκεπτικό ήταν ότι, εφόσον η λειτουργία των οργανισμών αυτών είναι προέκταση της Κυβέρνησης, για να υπάρχει μια ολοκληρωμένη αντιμετώπιση των θεμάτων, ήταν καλά να εποπτεύονται από άτομα που υποδεικνύονται από τα κόμματα.

Η υπόθεση τότε εστηρίζετο στην υπερκομματική ιδιότητα του Προέδρου Βασιλείου ή στο γεγονός ότι ο ίδιος δεν ανήκε σε συγκεκριμένο κόμμα. Τι γίνεται όμως, όταν ο Πρόεδρος προέρχεται από ένα κόμμα ή στηρίζεται κι από άλλα κόμματα; Δεν είναι λογικό, όπως γίνεται με την επιλογή των Υπουργών κι άλλων αξιωματούχων του Κράτους, να γίνεται και στην επιλογή των Συμβουλίων των Ημικρατικών; Γιατί λοιπόν όλος αυτός ο σάλος;

Γιατί να μην περιμένουμε, όπως και στη διακυβέρνηση του Κράτους, να τα κρίνουμε από τα τελικά αποτελέσματα; Κι αν οι επιλογές αυτές, είτε του λαού είτε της Κυβέρνησης που εξέλεξε, αποδειχθούν λανθασμένες; Θα πρέπει να περιμένουμε να εξαντληθεί η θητεία τους, να υποστεί ο τόπος ή ο τομέας τη «ζημιά» και να κατακριθούν εκ των υστέρων; Ποιο το όφελος; Ο λαός με την ετυμηγορία του στις επόμενες εκλογές θα αναδείξει άλλον Πρόεδρο, κάποιον αρχηγό από τα υφιστάμενα κόμματα. Και τι διασφαλίζει ότι δεν θα επαναληφθεί η ίδια ιστορία;

Αναβάθμιση της πολιτικής ζωής
Το ζήτημα αυτό θέτει ξανά επί τάπητος την ανάγκη αναβάθμισης της πολιτικής ζωής και των κομμάτων. Όλες οι δημοσκοπήσεις που έγιναν τελευταία δείχνουν μιαν απαξιωτική στάση του κόσμου έναντι του τρόπου λειτουργίας των κομμάτων. Τα κόμματα είναι τα κύτταρα της δημοκρατίας και πρέπει να είναι υγιή από κάθε άποψη για να είναι κι η δημοκρατία. Το ότι εκλέγονται από τον λαό οι εκάστοτε κυβερνώντες δεν σημαίνει κι αυτόματα την ύπαρξη λειτουργικής δημοκρατίας, ούτε ότι η ευθύνη ανήκει στον λαό. Τι να κάνει ο λαός; Είτε θα απέχει από τις εκλογές, είτε εξ ανάγκης θα ψηφίσει κάποιο κόμμα. Το θέμα είναι να κυβερνούν οι «άριστοι» και με τον πιο αποδοτικό τρόπο, για το γενικότερο καλό, για την πατρίδα. Ούτε είναι ικανοποιητικό να βρεθεί τυχαία κάποιος προικισμένος ηγέτης στην εξουσία για μια περίοδο. Η συνεχής καρποφόρα πορεία της χώρας είναι το ζητούμενο.

Έτσι, ως πρώτιστο μέλημα επανέρχεται και πάλιν το θέμα αναβάθμισης της κομματικής ζωής του τόπου. Δεν ξέρω πώς μπορεί να γίνει αυτό. Εκείνο που έμαθα σε τέτοιες περιπτώσεις είναι να ζητώ τη γνώμη των ειδικών. Γιατί σε κάθε ασήμαντη περίπτωση προστρέχουμε σε ειδικούς και δεν κάνουμε το ίδιο κι εδώ; Μάλιστα, τα ίδια τα κόμματα θα μπορούσαν να ενθαρρυνθούν να το πράξουν μέσα στο πλαίσιο της ετήσιας κρατικής βοήθειας, παρουσιάζοντας συγκεκριμένους όρους εντολής και αναγνωρισμένους εμπειρογνώμονες, που είναι έτοιμοι να αναλάβουν την εργασία αυτή. Εξάλλου, η ίδια η Κυβέρνηση, σε συνεργασία με τη Βουλή, θα μπορούσε να προωθήσει τη διενέργεια ανάλογης μελέτης διαφόρων θεμάτων, που αφορούν τη γενικότερη πολιτική/κομματική ζωή του τόπου.

Η ετυμηγορία των μελών τους
Μερικές αρχές που θα μπορούσαν να ισχύσουν κατά τη λειτουργία των κομμάτων είναι η πιο συχνή και ουσιαστική προσφυγή στην ετυμηγορία των μελών τους για ανανέωση των θέσεών τους γενικά, καθώς και των αξιωματούχων τους. Σε ορισμένα βασικά θέματα, ο Πρόεδρος ή ο Γενικός Γραμματέας του κόμματος θα έπρεπε να προσφεύγει στη βάση για προβληματισμό κι ανανέωση των εντολών. Με άλλα λόγια, θα πρέπει να υπάρχει μια ευρύτερη διαβούλευση κι ένας ευρύτερος προβληματισμός μέσα σε κάθε κόμμα, χρησιμοποιώντας και κομματικούς κι άλλους ειδικούς, που θα δημιουργήσει με τη σειρά του πιο ενεργούς πολίτες. Όσον αφορά τώρα τη διακομματική πλευρά, οι θεσμοί ήδη υπάρχουν κι εναπόκειται στον εκάστοτε Πρόεδρο και την Κυβέρνηση να τους αξιοποιήσουν πιο εποικοδομητικά κι όχι απλώς ευκαιριακά. Κι εννοώ το Εθνικό Συμβούλιο, το οποίο θα μπορούσε να καλύψει κι άλλα σοβαρά θέματα πέραν του Κυπριακού, καθώς κι όλα τα Τριμερή Σώματα, τα οποία υπάρχουν σε όλα τα Υπουργεία κι έχουν μια πολύ επιτυχή και δημιουργική παράδοση στην Κύπρο.

Η χρησιμοποίηση της ΕΔΥ
Τέλος, η χρησιμοποίηση της ΕΔΥ για διορισμούς, προαγωγές κλπ στους Ημικρατικούς καθόλου δεν διασφαλίζει αντικειμενικούς χειρισμούς. Εκτός του ότι διαχρονικά κι η ΕΔΥ θα είναι κάτω από τον έλεγχο των κομμάτων, η ίδια δεν μπορεί να καλύψει γνωσιολογικά το διαφορετικό αντικείμενο τόσων Οργανισμών. Η διευθυντική ομάδα κάθε Οργανισμού θα πρέπει να οργανώσει και λειτουργήσει σύστημα προαγωγών στη βάση ετήσιων εκθέσεων, και διορισμών με αντικειμενικά κριτήρια και προσόντα. Το Συμβούλιο κάθε Οργανισμού θα επιβεβαιώνει ότι όλα έγιναν νομότυπα. Άλλωστε, θα πρέπει να αναδιαρθρωθούν, αφού πρώτα ξεκαθαρίσει το μελλοντικό καθεστώς τους.

ΙΑΚΩΒΟΣ ΑΡΙΣΤΕΙΔΟΥ
Πρώην Υπουργός, πρώην Γενικός Διευθυντής Γραφείου Προγραμματισμού