Σε πλείστα σύγχρονα εκλογικά συστήματα βασίζονται στο δικαίωμα της ελεύθερης βούλησης του πολίτη με τη χρήση της μεθόδου οριζόντιας ψηφοφορίας

Παρατηρώ ότι στην Κύπρο λειτουργούν πολλές και ποικίλες πολιτικές οργανώσεις. Παρατάξεις της δεξιάς, της αριστεράς, του κέντρου, οργανώσεις των απογοητευμένων και αγανακτισμένων της κοινωνίας, κινήματα για το περιβάλλον, για τους πολίτες, για τη διαφάνεια, την αλλαγή κ.ο.κ. Στο νησί μας με μισό εκατομμύριο ψηφοφόρους, τέτοια υπερπλήρης κάλυψη επιλογών που ικανοποιούν όλες τις πολιτικές ιδεολογίες και γούστα -με μια πανδαισία χρωμάτων και εμβλημάτων να ταιριάζουν ασορτί- ο πολίτης θα μπορεί να βρει σχετικά εύκολα τα άτομα που τον εκφράζουν, ώστε να τους εμπιστευτεί με την ψήφο του σε περιόδους όπου καλείται να επιλέξει δημάρχους, βουλευτές, ευρωβουλευτές, προέδρους και άλλα δημοκρατικά αξιώματα. Τουλάχιστον, έτσι θα έπρεπε.

Παραδόξως, όμως, ενώ οι επιλογές για τον λαό αυξάνονται, ταυτόχρονα μεγαλώνει και το ποσοστό αποχής του σε εκλογές. Αλλά και απ' όσους νοιάζονται αρκετά ώστε να κατέλθουν στις κάλπες και να ασκήσουν το εκλογικό τους δικαίωμα, δεν υπάρχει κάποιο επίπεδο ικανοποίησης για την κατάσταση που επικρατεί στα δρώμενα του τόπου. Στο πολιτικό παζάρι, όπου όλοι προσπαθούν να πλασάρουν τα προϊόντα τους ως τα καλύτερα, μήπως υπάρχει περισσότερη προσφορά απ' ό,τι ζήτηση; Ή μήπως αυτή η «μεγάλη ποικιλία» επιλογών είναι στην πραγματικότητα ένα απ' τα ίδια;

Καθώς οι διαχρονικές πολιτικές προσωπικότητες έχουν τις δικές τους βαρύτατες ευθύνες για τις αρνητικές εξελίξεις της κοινωνίας μας, στην καρδιά ενός χαλασμένου συστήματος βρίσκεται το εκλογικό σύστημα της χώρας, το οποίο διαχρονικά έχει αναδείξει στην εξουσία μια σειρά πολιτικών προσώπων, τα οποία είναι συλλογικά συνυπεύθυνα για τη σημερινή κατάσταση. Υστερούν αποτελεσματικότητας και ιδανικών προσόντων, όπως η ανθρωπιά και η τιμιότητα. Τα τελευταία χρόνια έχουμε βιώσει, με τον πλέον επώδυνο τρόπο, τα αποτελέσματα αυτού του φαινομένου. Το περιβάλλον μας συνεχίζει να μολύνεται και ο φυσικός μας πλούτος παραμένει ανεκμετάλλευτος, με αποτέλεσμα η πρόοδος της χώρας μας στους τομείς της υγείας, της έρευνας και της ανάπτυξης να κινείται σε πολύ αργούς ρυθμούς. Ενώ η οικονομία καταρρέει, η διαφθορά έχει πάρει τεράστιες διαστάσεις και η Πολιτεία κατάντησε να υπηρετεί τα συμφέροντα των κομμάτων, δημιουργώντας μιαν ανάποδη πυραμίδα εις βάρος της κοινωνίας, όπου ο πολίτης θα έπρεπε να είναι ο άρχοντας και να υπηρετείται από τα κόμματα και το κράτος.

Σε μια προσπάθεια διάλυσης της ζημιογόνας «κομματοκρατίας», έχουν ενώσει δυνάμεις διάφορες ομάδες πολιτών κάτω από την κοινή πλατφόρμα «Διαφάνεια Τώρα», ώστε να μελετήσουν και να προτείνουν την αλλαγή του εκλογικού συστήματος της χώρας μας. Δημιουργώντας ένα πιο δημοκρατικό σύστημα εκλογικής διαδικασίας, η πρόταση αποσκοπεί στη δυνατότητα επιλογής περισσοτέρων ικανών υποψηφίων από τα ψηφοδέλτια, ώστε να καταλήγουν σε υπεύθυνες θέσεις άτομα τα οποία επιλέγει ο λαός και όχι ένα κόμμα, ελευθερώνοντας τον ψηφοφόρο από τα δεσμά της κομματικής ψήφου. Το προτεινόμενο σύστημα, στο οποίο κατέληξε η πλατφόρμα, βασίζεται στη Μεικτή Αναλογική Εκπροσώπηση (Mixed Member Proportional Representation) και επιτρέπει τη χρήση «οριζόντιας ψηφοφορίας». Θα δίνονται δύο επιλογές σε κάθε ψηφοφόρο όταν πάει στην κάλπη:

Να ψηφίσει κομματικά ή να ψηφίσει ατομικά. Εάν αποφασίσει να δώσει την ψήφο του σε κόμμα (κάθετη ψήφος), θα επιλέξει το κόμμα και τους υποψηφίους του κόμματος που επιθυμεί, όπως γίνεται μέχρι σήμερα. Εάν, αντιθέτως, ο ψηφοφόρος επιθυμεί να δώσει την ψήφο του σε άτομα (οριζόντια ψήφος), θα δικαιούται να επιλέξει αριθμό ατόμων από διάφορες πολιτικές παρατάξεις. Σε πλείστα σύγχρονα εκλογικά συστήματα βασίζονται στο δικαίωμα της ελεύθερης βούλησης του πολίτη με τη χρήση της μεθόδου οριζόντιας ψηφοφορίας.

Με αυτό το δικαίωμα, οι εκλεγμένοι βουλευτές, για παράδειγμα, θα πρέπει να εργάζονται πιο σκληρά ώστε να διατηρούν θέση στη Βουλή. Εάν δεν αποδίδουν στα μάτια του λαού, δεν θα μπορούν εύκολα να εκλέγονται δεύτερη φορά επειδή έχουν κομματική στήριξη. Καταπολεμείται επίσης η θεωρία της «χαμένης ψήφου», ενώ δίνεται ξανά νόημα στην ψήφο του πολίτη, κερδίζοντας την εμπιστοσύνη του στους θεσμούς της Δημοκρατίας. Το δικαίωμα εκλογής έχει ανεκτίμητη αξία, για το οποίο έχουν γίνει μάχες και θυσίες (ακόμη γίνονται σε κάποιες χώρες), ώστε να το αποκτήσει ο λαός. Εμείς που το έχουμε, ας το χρησιμοποιούμε σοφά και όχι να το θεωρούμε δεδομένο. Είναι αυτό το δικαίωμα που μας χαρακτηρίζει ως αληθινά ελεύθερους και ανεξάρτητους πολίτες.

ΑΡΙΣΤΟΣ ΜΑΛΑΟΣ
Μέλος του Κινήματος
Οικολόγων Περιβαλλοντιστών