Ο πιο αποτελεσματικός τρόπος αντιμετώπισης του προβλήματος, μέχρι βεβαίως της σωστής οριστικής λύσης του Κυπριακού, είναι η σύσταση και λειτουργία Κηδεμόνα Ελληνοκυπριακών Περιουσιών στη κατεχόμενη Κύπρο

Η καταφυγή χιλιάδων ιδιοκτητών ακίνητης περιουσίας εις την κατεχόμενη Κύπρο, εις την Επιτροπή η οποία συστάθηκε και λειτουργεί στα κατεχόμενα από την Τουρκία -υπό αυτήν την έννοια έτυχε αναγνώρισης από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (ΕΔΑΔ)- έχει αποκτήσει τα τελευταία δύο περίπου χρόνια επιδημικές διαστάσεις με προφανή τον κίνδυνο να δημιουργηθούν νέα δεδομένα εις την πτυχή του εδαφικού σχετικά με την επίλυση του Κυπριακού προβλήματος. Αυτό είναι προφανές διότι το Κυπριακό πρόβλημα είναι πρόβλημα εισβολής και κατοχής από την Τουρκία, η οποία διά μέσου αυτής της Επιτροπής της προσπαθεί να νομιμοποιήσει την παρανομία έναντι του διεθνούς δικαίου που προκάλεσε η εισβολή και η συνεχιζόμενη κατοχή.

Αγοράζοντας, διά της πληρωμής ευτελών ποσών (10% περίπου της πραγματικής αξίας) τις περιουσίες των ιδιοκτητών ακίνητης περιουσίας εις την κατεχόμενη Κύπρο καθίσταται νόμιμη ιδιοκτήτρια των περιουσιών αυτών. Είναι σημαντικό να λεχθεί εδώ ότι η Επιτροπή, σε αντίθεση με το ΕΔΑΔ, δεν αποδίδει αποζημιώσεις για απώλεια χρήσης των περιουσιών αυτών αλλά πληρώνει και αποκτά την ιδιοκτησία των περιουσιών αυτών. Με τον τρόπο αυτό θα βρεθεί πάνω στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων -όταν κάποτε ξεκινήσουν- ένα σημαντικό ποσοστό εδάφους, το οποίο θα ανήκει εις την κατοχική δύναμη Τουρκία, έχοντας απαλείψει την παρανομία που προκλήθηκε από την εισβολή και κατοχή.

Το ερώτημα

Το ερώτημα το οποίο εγείρεται είναι κατά πόσον υπάρχει λύση στο πρόβλημα που δημιουργήθηκε και το οποίο, οφείλει να λεχθεί, όλες οι Κυβερνήσεις από το 1974 επέτρεψαν να δημιουργηθεί αφού καμία δεν αντιμετώπισε με συγκροτημένη πολιτική το μέγα θέμα που δημιουργήθηκε με την κατοχή από την Τουρκία από το 1974 της ακίνητης περιουσίας χιλιάδων συμπολιτών μας. Τώρα, βεβαίως, υπάρχει άμεση ανάγκη αντιμετώπισης του θέματος, αφού η λειτουργία της Επιτροπής στα κατεχόμενα μάς υποχρεώνει, ως συνήθως, να «τρέχουμε» όταν το πρόβλημα «μπήκε μέσα στο σπίτι μας». Η λύση του προβλήματος δεν είναι ούτε απλή ούτε και ανώδυνη.

Και αυτό διότι θα πρέπει να «παντρευτούν» αφενός διάφορες αρχές, όπως το συνταγματικό δικαίωμα του κάθε ιδιοκτήτη σε σχέση με τη περιουσία του, τις πιεστικές οικονομικές ανάγκες που αντιμετωπίζουν τώρα πολλοί από τους ιδιοκτήτες γης στην κατεχόμενη Κύπρο και, αφετέρου, την υπέρτατη αρχή της διαφύλαξης της πατρίδας, η οποία από το 1974 ευρίσκεται αντιμέτωπη με τη Τουρκία, που εισέβαλε και κατέχει παράνομα σχεδόν το 40% του εδάφους της.

Ο τρόπος αντιμετώπισης

Κατά τη γνώμη μου ο πιο αποτελεσματικός τρόπος αντιμετώπισης του προβλήματος, μέχρι βεβαίως της σωστής οριστικής λύσης του Κυπριακού, είναι η σύσταση και λειτουργία Κηδεμόνα Ελληνοκυπριακών Περιουσιών στην κατεχόμενη Κύπρο, κατ’ αντιστοιχία του Κηδεμόνα που υπάρχει και λειτουργεί σε σχέση με τις τουρκοκυπριακές περιουσίες εις τις ελεύθερες περιοχές της Κύπρου εδώ και χρόνια. Υποδεικνύω ότι με αποφάσεις του Ανωτάτου Δικαστηρίου της Κύπρου ο Κηδεμόνας Τουρκοκυπριακών Περιουσιών και ο τρόπος λειτουργίας του κρίθηκε νόμιμος. Δεν έχει, βεβαίως, κριθεί το θέμα αυτό από το ΕΔΑΔ, αλλά αυτό θα πρέπει να αντιμετωπισθεί εάν και όταν προκύψει και από εμάς εξαρτάται να πείσουμε για τη νομιμότητά του.

Η σύσταση του Κηδεμόνα Ελληνοκυπριακών Περιουσιών θα γίνει με Νόμο, τον οποίο θα ψηφίσει η Βουλή των Αντιπροσώπων, ο οποίος θα πρέπει να ετοιμαστεί πολύ προσεκτικά για να μην προσκρούει στις διάφορες συνταγματικές διατάξεις που αφορούν το δικαίωμα ιδιοκτησίας, το δικαίωμα του συμβάλλεσθαι κ.τ.λ. Γνωρίζω ότι το εγχείρημα είναι δύσκολο αλλά μπορεί να γίνει χρησιμοποιώντας ως καθοδηγητή τις αποφάσεις του Ανωτάτου Δικαστηρίου, που προανέφερα, σχετικά με τον Κηδεμόνα Τουρκοκυπριακών Περιουσιών. Δεν θα πρόκειται για εμποδισμό απόλαυσης των συνταγματικών δικαιωμάτων των ιδιοκτητών αυτών των περιουσιών αλλά για προσωρινής μορφής διαχείριση της περιουσίας από Αρχή της Δημοκρατίας εφόσον υφίσταται εις την Κύπρο η παρούσα έκρυθμη κατάσταση, η οποία θα τερματισθεί μόνο με την οριστική και σωστή λύση του Κυπριακού.

Στοχευμένες λύσεις

Ταυτόχρονα, δεν μου διαφεύγει ότι θα πρέπει αυτή η Νομοθεσία να δίδει και στοχευμένες λύσεις, μέσα από συγκεκριμένες διαδικασίες που θα αναφέρει, στους ιδιοκτήτες εκείνους οι οποίοι όντως αντιμετωπίζουν οξύ οικονομικό πρόβλημα. Και αυτό λαμβάνοντας ταυτόχρονα υπόψη τις τεράστιες οικονομικές δυσκολίες που αντιμετωπίζει τώρα το κράτος. Υπεύθυνος για το θέμα αυτό θα είναι ο Διαχειριστής με βάση τις πρόνοιες της σχετικής Νομοθεσίας. Υπάρχουν ιδέες που χρειάζονται επεξεργασία και μελέτη.

Εν κατακλείδι αναγνωρίζω ότι το εγχείρημα δεν είναι εύκολο. Η πρόταξη της άρνησης και του «δεν γίνεται» είναι η εύκολη λύση. Ο δύσκολος δρόμος είναι να βρούμε τον τρόπο, η λύση αυτή να εφαρμοσθεί. Πιστεύω ακράδαντα ότι με συλλογική προσπάθεια και μελέτη μπορούμε να βρούμε τον τρόπο. Το διακύβευμα, που δεν είναι άλλο από το να σταματήσουμε τη νόμιμη εξαγορά της γης από τη Τουρκία, είναι πολύ σοβαρό για να μη γίνει η προσπάθεια.

Το οφείλουμε, εξάλλου, στους νομικούς εκείνους, που το 1963 υπερέβησαν τις τεράστιες νομικές δυσκολίες που πάλι υπήρξαν και, εκδίδοντας την απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου στην υπόθεση Ιμπραΐμ, διέσωσαν τη νομική υπόσταση της Κυπριακής Δημοκρατίας, παρά τις προσπάθειες της Τουρκίας διά μέσου συνταγματολόγων διεθνούς επιπέδου να την ανατρέψουν. Έχω την εντύπωση ότι οι νομικοί της εποχής εκείνης φοβόντουσαν λιγότερο να δοκιμάσουν το δύσκολο και κατάφεραν να κάνουν το φαινομενικά ακατόρθωτο, κατορθωτό. Πιστεύω ότι και η παρούσα γενεά των νομικών μπορούν, φτάνει κάποιοι να σταθούν στο ύψος που επιβάλλεται.

ΧΡΙΣΤΟΣ Μ. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΙΔΗΣ
Δικηγόρος