Έκαναν το θαύμα τους πάλι οι ομοσπονδίες και συνομοσπονδίες γονέων για το θέμα της δωρεάν μετάβασης των μαθητών στα σχολεία. Σίγουρα κομμάτι από τα κόμματα ενέπλεξαν πολύ εύκολα και τα συμβούλια μαθητών αφού διέπονται από τις ίδιες προδιαγραφές. Εφαρμόζοντας το «αφορμή βοήθα μου», θα παίξουν εύκολα τον ρόλο του Ρόμπιν Χουντ, προστάτη των φτωχών.

Όσοι από εμάς ήταν μαθητές προ του 1974, θυμούνται ότι τα πάντα πληρώνονταν. Το δημόσιο σχολείο δεν ήταν δωρεάν. Κάθε τρίμηνο, κάθε μαθητής πλήρωνε 15 λίρες δίδακτρα (μισός μηνιαίος μισθός), μετονομαζόμενα σε εφορία. Μια οικογένεια με τρία παιδιά έπρεπε να βάλει στην άκρη ενάμιση μισθό, μόνο και μόνο για τα δίδακτρα ανά τρεις μήνες. Τα λεωφορεία από τα χωριά μάζευαν τους μαθητές από η ώρα έξι το πρωί για να προφτάσουν να εκτελέσουν ακόμα μια κούρσα, με ένα κόμιστρο γύρω στις μία με δύο λίρες τη βδομάδα. Τα βιβλία έπρεπε να αγοραστούν και να φυλακτούν για τρία χρόνια τουλάχιστον ή για να τα βρει ο μικρότερος αδελφός σώα και σχεδόν καινούργια. Ποιος δεν θυμάται πόσα κόστιζε το ένα από τα δύο βιβλία της Φυσικής του Αλεξόπουλου.

Ένα ολόκληρο εβδομαδιαίο μεροκάματο πέντε λιρών. Με όλα αυτά τα έξοδα κανένας δεν παραπονιόταν. Ως εκ θαύματος κάθε οικογένεια (όλες άπορες με τη σημερινή αξιολόγηση) έβρισκαν τα λεφτά. Συνήθως υπήρχε και η συνεισφορά του μαθητή γιου τα καλοκαίρια με το «πούρκημαν» στα κτίσματα και με το κόψιμο των πορτοκαλιών τα Χριστούγεννα. Δεν υπήρχαν και έξοδα όπως τα σημερινά. Τα φροντιστήρια δεν υπήρχαν. Οι μαθητές διάβαζαν και μάθαιναν μόνοι τους. Ο πατέρας δεν ήταν υπόχρεος να παρέχει στο παιδί του αυτοκίνητο επειδή έκλεισε τα δεκαοκτώ και έβγαλε άδεια. Και το ποδήλατο ακόμα ήταν αμφίβολο. Τα παπούτσια δεν αλλάζονταν όταν φθείρονταν. Μπαλώνονταν.

Κάποιος θα πει ότι ήταν άλλες εποχές. Τα σημερινά παιδιά έχουν έξοδα. Ας μην τα απαριθμήσουμε γιατί θα κλάψουμε. Μπορούν όμως όλα τα παιδιά να πληρώσουν το ημερήσιο κόμιστρο των πενήντα σεντ αλλάζοντας λίγο τις συνήθειές τους χωρίς να στερηθούν τα «κεκτημένα τους». Πρώτο μέτρο να μειώσουν κατά είκοσι τοις εκατόν τον χρόνο ομιλίας τους στα κινητά και στην αποστολή μηνυμάτων. Για κάποια παιδιά θα είναι ολόκληρο το ημερήσιο έξοδο του λεωφορείου. Όσα παιδιά καπνίζουν (και είναι πολλά και συνήθως άπορα), να μειώσουν κατά τέσσερα τσιγάρα ημερησίως τη συνήθειά τους τούτη· είναι ολόκληρο το κόμιστρο.

Τα παιδιά των λυκείων που πήγαν τριήμερο στις Πλάτρες ή την Κακοπετριά ξόδεψαν ολόκληρο το έξοδο που λέγεται λεωφορείο για έναν ολόκληρο χρόνο. Έχουν όμως ακόμα μια ευκαιρία, κυρίως οι τελειόφοιτοι. Με το τέλος της σχολικής χρονιάς, στο πάρτι να μη ράψουν κοστούμι ή φόρεμα της μιας βραδιάς. Τα τριακόσια ευρώ που θα ξοδευτούν είναι τα κόμιστρα για τον μικρό τους αδελφό για τα επόμενα τρία χρόνια. Αν θέλουν και οι ομοσπονδίες γονέων να μην πληρωθεί το ρηθέν υπό του Πάγκαλου «μαζί τα φάγαμε», ας πείσουν τα παιδιά τους να εφαρμόσουν κάποια από τα μέτρα που περιγράφονται πιο πάνω.

ΚΥΠΡΟΣ ΠΑΝΑΓΗ
Εκπαιδευτικός