Η ύφεση απαιτεί νέα στρατηγικά εργαλεία, τα οποία να είναι συμβατά με τις νέες μορφές καινοτομίας και το νέο περιβάλλον των πολλαπλών προκλήσεων

Αντιμετωπίζουμε πρωτοφανείς οικονομικές, κοινωνικές και περιβαλλοντικές προκλήσεις, σε μια εποχή που όλα αλλάζουν. Τα εργαλεία που εφαρμόζουν οι Δημόσιες Διοικήσεις και οι Οργανισμοί είναι ακατάλληλα γι' αυτές τις νέες προκλήσεις - δεν μπορούν να αντιμετωπίσουν την αλλαγή. Η ανάπτυξη της στρατηγικής δεν στηρίζεται στην πρόβλεψη και την εξέλιξη. Η ύφεση απαιτεί νέα στρατηγικά εργαλεία, τα οποία να είναι συμβατά με τις νέες μορφές καινοτομίας και το νέο περιβάλλον των πολλαπλών προκλήσεων.

Τα Στρατηγικά Σχέδια Μεταρρύθμισης των ευρωπαϊκών αλλά και άλλων χωρών (Ιρλανδία, Γερμανία, Αυστρία, Δανία, Σουηδία, Νορβηγία, Ολλανδία, Φινλανδία, Βέλγιο, Αγγλία, Γαλλία, Μάλτα, ΗΠΑ, Καναδάς, Αυστραλία, Ελβετία, Ισραήλ, Σιγκαπούρη κ.ά.) περιλαμβάνουν δεκάδες ριζοσπαστικές μεταρρυθμίσεις και εκατοντάδες καινοτόμες δράσεις και αναπτυξιακές πρωτοβουλίες, με συγκεκριμένους στόχους και χρονοδιαγράμματα, βαθμό υλοποίησης και μετρήσιμα αποτελέσματα. Κάτι αντίστοιχο έπρεπε ήδη να είχε ετοιμαστεί και τεθεί σε δημόσια ηλεκτρονική διαβούλευση και στην Κύπρο, σε συνεργασία με όλους τους εταίρους: Δημόσια Διοίκηση, Επιχειρήσεις, Τοπική Αυτοδιοίκηση, Ημικρατικούς Οργανισμούς, Συντεχνίες, Ακαδημαϊκή Κοινότητα, Δεξαμενές Σκέψης, Ερευνητικά Κέντρα, Εθελοντικές Οργανώσεις, Κοινωνία των Πολιτών.

Η Μεταρρύθμιση στην Κύπρο

Αντίθετα, η Μεταρρύθμιση στην Κύπρο σήμερα:

α) Χαρακτηρίζεται από πολυκερματισμό, επικάλυψη αρμοδιοτήτων και έλλειψη συντονισμού, ενώ δεν ακολουθείται μια ολιστική προσέγγιση.

β) Ενισχύει τα στεγανά (silos) - δεν βασίζεται στη συνεργασία, τη συνδημιουργία και τη διαλειτουργικότητα.

γ) Προχωρεί με ρυθμούς χελώνας και περιορίζεται στις Μελέτες και τα Στρατηγικά Σχέδια - δεν υπάρχουν απτά αποτελέσματα. Χρειάζονται μεταρρυθμιστικές καινοτομίες, οι οποίες βελτιώνουν την αποδοτικότητα.
Υπάρχει ανάγκη για καινοτομίες οι οποίες δημιουργούν νέα προϊόντα και υπηρεσίες, νέες βιομηχανίες, νέες αγορές και νέες θέσεις εργασίας.

δ) Μόνο σε εμβάθυνση της ύφεσης μπορεί να οδηγήσει, επειδή δεν έχει ως βάση την ανοιχτή καινοτομία, την κινητήριο δύναμη της ανάπτυξης.

ε) Δεν έχει καταφέρει ακόμη να αξιοποιήσει το νέο πανίσχυρο εργαλείο της μετα-καινοτομίας.

Η μετα-καινοτομία αποτελεί το πρώτο, σε διεθνές επίπεδο, στρατηγικό εργαλείο το οποίο συνθέτει, επιταχύνει και ενεργεί ως καταλύτης για όλες τις μορφές καινοτομίας: Επιχειρηματική καινοτομία, καινοτομία στη δημόσια διοίκηση, κοινωνική καινοτομία, πολιτιστική καινοτομία, τεχνολογική καινοτομία κ.ά. Απώτερος στόχος, η επανεφεύρεση, για να πετύχουμε σημαντικά καλύτερα αποτελέσματα με λιγότερο κόστος.

Ώθηση στην ανάπτυξη

Η μετα-καινοτομία δίνει ώθηση στην ανάπτυξη μέσα από τις πιο κάτω δράσεις:

1.Κινητοποίηση των δυνατοτήτων μέσα στην κοινωνία των πολιτών και στον ιδιωτικό τομέα, για την πιο αποτελεσματική στήριξη της καινοτομίας στη δημόσια διοίκηση.

2. Έξυπνη εξειδίκευση σε περιορισμένο αριθμό προτεραιοτήτων.

3. Πιο στενή συνεργασία μεταξύ των πανεπιστημίων και της καινοτομίας στη δημόσια διοίκηση, ώστε η επαλήθευση πετυχημένων ιδεών να είναι αμεσότερη (δυναμικότερη ανταλλαγή μεταξύ των ερευνητών και των στελεχών που εφαρμόζουν τις ιδέες).

4. Μεταρρύθμιση για την αύξηση της αποδοτικότητας και της αποτελεσματικότητας, ώστε να αποκομίζεται το μεγαλύτερο δυνατό όφελος από τις δημόσιες επενδύσεις. Η καινοτομία στον Δημόσιο Τομέα αυξάνει την αποτελεσματικότητα της χρήσης των πόρων και κάνει εφικτή την παραγωγή περισσότερης δημόσιας αξίας από λιγότερους πόρους.

5. Βελτίωση διυπουργικού συντονισμού στις πολιτικές καινοτομίας.Η προηγμένη πολιτική καινοτομίας χρειάζεται μια συστηματική και στρατηγική προσέγγιση, για να μειωθεί ο κατακερματισμός και να επιτευχθεί η κριτική μάζα.

6. Οι συνεργασίες δημιουργούν αξία μόνο όταν τη μοιράζονται. Η αξία δεν θα αναπτυχθεί, εάν κατακτάται μόνο από έναν εταίρο - πρέπει να κυκλοφορεί.

7. Διαχείριση της επιχειρηματικής καινοτομίας: Επιτάχυνση της διαδρομής από την ιδέα στην εμπορική εκμετάλλευση.

8. Εν μέσω κρίσης, απαιτούνται διαρθρωτικές αλλαγές με οδηγό την καινοτομία. Χρειάζονται ριζοσπαστικές καινοτομίες, οι οποίες προκαλούν και κατευθύνουν αυτές τις διαρθρωτικές αλλαγές. Παράδειγμα: ανάπτυξη νέων επιχειρηματικών μοντέλων και περισσότερων εταιρειών ταχύρρυθμης ανάπτυξης.

9. Δημιουργία της νέας γενιάς ηγετών, οι οποίοι θα αντιλαμβάνονται τον κεντρικό ρόλο της καινοτομίας και θα έχουν τη γνώση και την εμπειρία να διαχειριστούν τον δύσκολο δρόμο που η καινοτομία πρέπει να διαβεί.

ΝΙΚΟΣ Γ. ΣΥΚΑΣ
Σύμβουλος Στρατηγικής & Επικοινωνίας