Ούτε η ΚΤΚ, ούτε το Υπουργείο Οικονομικών, ούτε το Προεδρικό σήκωσαν το δακτυλάκι τους να συμπαρασταθούν και να βοηθήσουν τη ΣΚΤ, με αποτέλεσμα να κηρυχθεί μη βιώσιμη

Διαβάζοντας τις πρώτες σελίδες του Πορίσματος για την κατάρρευση του Συνεργατισμού ένας βλέπει τη σημασία που έδωσε η Επιτροπή στην «περιεκτική» και «ιστορική» ανασκόπηση για τον Συνεργατισμό που έκανε ενώπιόν της ο κ. Γιάγκος Δημητρίου, Διευθυντής τότε του τμήματος Εποπτείας της Κεντρικής Τράπεζας. Μάλιστα, η Επιτροπή αποκάλεσε «ευεργέτημα» τα λόγια του Γιάγκου Δημητρίου.

Μα αν τα λόγια ενός ανθρώπου που δεν έκανε ΤΙΠΟΤΑ να προστατεύσει τον Συνεργατισμό, μάλιστα εξεβίασε και τη Βουλή, λέγοντας δημόσια ότι αν δεν συναινούσε στο κλείσιμό του θα κατέρρεε ο Συνεργατισμός και οι καταθέτες θα έχαναν όλοι όλα -θυμάστε που η Κεντρική αναγκάστηκε να βγάλει διορθωτική ανακοίνωση- είναι «ευεργέτημα», τότε εύκολα κατανοεί κάποιος γιατί το Πόρισμα μπορεί να πάσχει.

Λέγει συγκεκριμένα ο κ. Δημητρίου στη σελ.10 του Πορίσματος κτίζοντας τη βολική θεωρία του, ότι το «δανειακό χαρτοφυλάκιο των ΣΠΙ παρουσίαζε υψηλές καθυστερήσεις» και «ένεκα της κακής ποιότητάς του» δημιουργούσε ζημιές χωρίς επαρκή πρόνοια απορρόφησής των. Είναι γεγονός ότι οι πελάτες των ΣΠΙ δεν ήταν τόσο συνεπείς στις δόσεις τους, όπως των εμπορικών τραπεζών, και αυτό είχε να κάνει με τη φύση του Συνεργατισμού και των πελατών του. Που ήταν κυρίως σχέσεις εμπιστοσύνης, αφού ερχόντουσαν από μακριά.

Που ήξεραν και τα δύο μέρη ότι θα αποπληρώνετο το δάνειο, καμία αμφιβολία ή ανησυχία για τούτο. Σε δάνειζαν, διότι γνώριζαν ποιος είσαι, ποια είναι η οικογένειά σου, από πού φτάνει η σκούφια σου. Είχαν το name lending, πολύ πριν να το ανακαλύψουν οι εμπορικές τράπεζες. Συν, έβαζαν υποθήκη σχεδόν για κάθε δάνειο στο 60% της εμπορικής αξίας του, όταν οι εμπορικές έφθαναν στο 100% πολλές φορές. Ακόμα και η αμαρτωλή Pimco το παραδέκτηκε αυτό.

Τα Συνεργατικά σε έβλεπαν σαν συνεργάτη τους, όχι ως εμπορικό πελάτη, διότι ακριβώς δεν ήταν κερδοσκοπικοί οργανισμοί και ό,τι πλεονάσματα δημιουργούντο, έμεναν στο ίδρυμα επ'ωφελεία του ίδιου ή και της τοπικής κοινωνίας, δεν έφευγαν εκτός ως μερίσματα. Γι’ αυτό το να λες ότι δεν υπήρχαν πρόνοιες για απορρόφηση των ζημιών ήταν αναληθές, αφού τα κέρδη έμεναν σχεδόν όλα μέσα.

Η Pimco απέκτησε όνομα ανά το παγκόσμιο ως επενδυτικός οργανισμός σε κυβερνητικά και δημοτικά χρεόγραφα, όχι ως αποτιμητής τραπεζών ή άλλων παρόμοιων οντοτήτων και αξίζει νομίζω να διερευνηθεί από πού ώς πού δόθηκε η δουλειά στα μέσα του 2012 στην αναρμόδια Pimco και μάλιστα σε υψηλότερη τιμή από τον δεύτερο. Τι έχει να πει εδώ η Κεντρική μας Τράπεζα και ο κ. Γιάγκος Δημητρίου;

Έκανε κάποιες δικές της υποθέσεις η Pimco, που αρνήθηκε αργότερα να αποκαλύψει και έριξε τις αξίες των ακινήτων μέχρι και 50%, μηδενίζοντας δε την αξία των προσωπικών εγγυήσεων που έφερναν κοντά και την υπόλοιπη μη υποθηκευμένη περιουσία των δανειζομένων! Και όλα τα δάνεια είχαν προς έκπληξή τους, πλην της υποθήκης, και προσωπικές εγγυήσεις.

Αν τις ελάμβανε υπόψη τότε η αξία των δανείων για τα Συνεργατικά Ιδρύματα θα ήταν υψηλότερη, άρα και το έλλειμμα μικρότερο. Το ίδιο λανθασμένο σκεπτικό επικράτησε και λίγους μήνες αργότερα, με αποτέλεσμα να έχουμε την καταστροφή του Μαρτίου του 2013, αυτήν την φορά για όλη την οικονομία και όχι μόνο τον Συνεργατισμό. Αλλά η εμβάθυνση της κρίσης έριξε και άλλο την αξία των δανείων των ΣΠΙ, αφού τώρα όχι μόνο οι υποθήκες έπεσαν πιο χαμηλά αλλά και οι δανειολήπτες - οι πλείστοι εργαζόμενοι του ιδιωτικού τομέα έχασαν τη δουλειά τους ή μειώθηκαν τα εισοδήματά τους κατακόρυφα.

Γι' αυτό και τα ΜΕΔ εκτοξεύτηκαν και μόνο με την ανάπτυξη θα έπεφταν όχι με τις απάνθρωπες εκποιήσεις σε εξευτελιστικές τιμές που μας υποβάλλουν σήμερα, ή με το ξεπούλημα των ΜΕΔ, μεταφέροντας το λίγο αίμα που μας έμεινε σε ξένη γη. Κόβουμε το ένα μέρος να ταΐσουμε το υπόλοιπο κορμί. Και το θεωρούμε και επιτυχία!

Το 2014, μας πληροφορεί ο κ. Δημητρίου, ο Ενιαίος Εποπτικός Μηχανισμός (ΕΕΜ) έκανε νέα αξιολόγηση της ΣΚΤ και έδειξε ότι δεν ήθελε νέα κεφάλαια. Το 2015, όμως, ένας νέος έλεγχος με νέες υποθέσεις/παραδοχές που υιοθέτησε η ΕΚΤ/ΕΕΜ κατέληξε σε επιπλέον προβλέψεις €471 εκ. (σελ14), που μείωσαν τα κεφάλαια της Συνεργατικής Κεντρικής Τράπεζας. Το ερώτημα που προκύπτει αμείλικτα, και διερωτώμαι γιατί δεν το είδε η Επιτροπή, είναι γιατί η Κεντρική μας Τράπεζα, που συμμετείχε στην ομάδα αξιολόγησης ως θεσμικό μέρος (βλέπε σελίδες 15+748) δέκτηκε τις νέες αυστηρότερες υποθέσεις των ευρωπαϊκών; Γιατί δεν εναντιώθηκαν; Δεν γνώριζαν τις συνέπειες;

Δεν ένιωθαν καθήκον να προστατεύσουν το κατ' εξοχήν πιστωτικό ίδρυμα των λαϊκών εργατικών τάξεων του κυπριακού λαού ή αυτοί νόμιζαν ότι ανήκουν σε άλλη υψηλότερη τάξη και δεν καταδέχοντο να ασχοληθούν με τους πληβείους, μπας και πέσουν από το μάτι των Ευρωπαίων «μαστόρων» τους; Πάντοτε είναι πιο εύκολο να σκύβεις μπροστά στους ισχυρούς παρά να ορθώνεις το κορμί. Λάθος, βέβαια, όπως μας υπενθυμίζουν οι γιορτάρες τούτες μέρες.

Το χειρότερο, όμως, ήλθε με τον νέο έλεγχο που απεφασίσθη τον Δεκ. του 2017, λίγες μόνο εβδομάδες μετά που η ΣΚΤ βγήκε στον δρόμο να βρεί επενδυτές. Ως ήταν αναμενόμενο ο νέος έλεγχος ακύρωσε το road show. Το δε νέο ερώτημα είναι τι έκανε η Κεντρική Τράπεζα να αναβάλει τον έλεγχο με δεδομένη την προσπάθεια της ΣΚΤ να βρει επενδυτή, πολέμησε υπέρ της ΣΚΤ ή την άφησε αβοήθητη; Μάλλον το δεύτερο. Όταν δε οι επόπτες χρησιμοποίησαν νωρίτερα παραδοχές και υποθέσεις αυστηρότερης μορφής, που αργότερα θα έμπαιναν σε εφαρμογή και που θα ήταν θανατηφόρες για το Συνεργατικό Κίνημα, παλίν η ΚΤΚ απουσίαζε από το πλευρό της ΣΚΤ.

Όλοι θυμόμαστε τότε το παράπονο του Νικόλα Χατζηγιάννη, που τον άφησαν μόνο και αβοήθητο να αντιμετωπίσει μια ουρλιάζουσα υπεροπτική εποπτική Αρχή, αποτελούμενη από μερικούς νεαρούς ζηλωτές που νόμιζαν ότι ήταν στην Αφρική του 19ουαιώνα. Ούτε η ΚΤΚ, ούτε το Υπουργείο Οικονομικών, ούτε το Προεδρικό, σήκωσαν το δακτυλάκι τους να συμπαρασταθούν και να βοηθήσουν τη ΣΚΤ, με αποτέλεσμα να κηρυχθεί μη βιώσιμη και να πουληθεί στην Ελληνική Τράπεζα, ώστε να συντελεσθεί η μεγαλύτερη μεταφορά πλούτου από τους πολλούς και φτωχούς στους λίγους και πλουσίους στην κυπριακή Ιστορία.

Το μεγάλο ερώτημα είναι γιατί ο Συνεργατισμός να μην κηρυχθεί εθνικής σημασίας οργανισμός και το κράτος να τον ανακεφαλοποιήσει, όπως έκαναν οι Ιταλοί με τη Σιέννα, την πιο παλιά τράπεζα του κόσμου, που και εδώ ο ΕΕΜ ήθελε να την κλείσει αλλά η ιταλική Κεντρική Τράπεζα και ο Υπουργός Οικονομικών είπαν ΟΧΙ(!) και την στήριξαν. Εδώ ισχυριζόταν λανθασμένα, για να μην πω ψευδώς, ο κ. Γιάγκος Δημητρίου, ότι υπήρξε απαγόρευση για περαιτέρω κρατική ενίσχυση (σελ.15)! Και έτσι οδηγηθήκαμε στο κλείσιμο του Συνεργατισμού.

Να μας πουν έστω μια φορά οι Κεντρικοί μας τραπεζίτες και οι λειτουργοί του Υπουργείου Οικονομικών πότε έκατσαν μαζί με τη ΣΚΤ, ώστε απο κοινού και μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας να χαράξουν πολιτική, για να αντιμετωπίσουν όπως οι συνάδελφοί τους Ιταλοί, τους άτεγκτους και αδιάφορους Ευρωπαίους επόπτες. Έστω μια φορά. Χάσαμε, αγαπητοί μου, τον Συνεργατισμό, διότι οι φύλακες ήταν με τους άλλους.