ΟΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ Η ΠΡΟΟΔΕΥΤΙΚΗ ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΣΤΗΝ ΚΡΙΣΗ

Βαδίζοντας προς τις Ευρωεκλογές του Μαΐου, όπου οι αντιευρωπαϊκές - ακροδεξιές δυνάμεις θα επιχειρήσουν να κεφαλαιοποιήσουν κέρδη από την απογοήτευση των Ευρωπαίων πολιτών από τα πολλαπλά προβλήματα της Ε.Ε., χρειάζεται μια ειλικρινής ενδοσκόπηση για τη βαθιά και παρατεταμένη κρίση.

Οι λαοί και οι πολίτες διατυπώνουν ερωτήματα και εκφράζουν ανησυχίες για το παρόν και το μέλλον. Οι λαοί και οι πολίτες ζητούν πειστικές απαντήσεις στα ερωτήματα και τις ανησυχίες τους. Για την ανεργία, για τους χαμηλούς ή αρνητικούς ρυθμούς ανάπτυξης, για την οικονομική στασιμότητα, για την ανεξέλεγκτη μετανάστευση αλλά και για την απουσία μιας αποτελεσματικής Κοινής Εξωτερικής Πολιτικής, Πολιτικής Ασφάλειας και Άμυνας.

Κοινό συμπέρασμα είναι ότι η Ευρώπη «δεν τα πάει καλά». Ότι χρειάζονται αλλαγές. Και ότι αυτές οι αλλαγές προϋποθέτουν περισσότερη και όχι λιγότερη Ευρώπη, όπως εισηγούνται και επιδιώκουν οι καραδοκούντες ευρωσκεπτικιστές. Οι οποίοι φαίνεται να καλπάζουν, εν όψει ευρωεκλογών, καθώς τα ακροδεξιά κόμματα προσδοκούν βάσιμα σε σημαντικά εκλογικά οφέλη.

Δεν είναι δυνατόν η Ε.Ε., που αποτελεί σήμερα τη μεγαλύτερη αγορά του κόσμου, που πραγματοποιεί περισσότερες εξαγωγές από τις ΗΠΑ, να παραμένει ανήμπορη να επιλύσει τα προβλήματα και να ξεφύγει από το σημερινό τέλμα.

Απέναντι στις προκλήσεις και τους κινδύνους του παγκοσμιοποιημένου οικονομικού περιβάλλοντος πρωταρχικό καθήκον αποτελεί η συμφιλίωση της οικονομίας της αγοράς με την κοινωνία κατά τέτοιο τρόπο, ώστε η ανάπτυξη να μην αφήνει εκτεθειμένους τους ασθενέστερους στον παγερό αέρα ενός απάνθρωπου οικονομικού νεοφιλελευθερισμού, αλλά να επιμερίζεται σε ευκαιρίες και κέρδη για όλες τις ομάδες της κοινωνίας. Ο πλούτος να διανέμεται σε πολλούς. Η παιδεία και η γνώση να αποτελούν κοινό και προσβάσιμο για όλους αγαθό. Οι μηχανισμοί και οι δομές της οικονομίας να μη διαμορφώνουν μια κοινωνική εξέλιξη που οδηγεί στην ανεργία και την περιθωριοποίηση.

Ιδιαίτερη βαρύτητα έχει το κόστος της ανάπτυξης για το περιβάλλον, που είναι η κοινή παγκόσμια κληρονομιά. Και βέβαια η ποιότητα της ζωής, τα ανθρώπινα και τα κοινωνικά δικαιώματα όλων.

Μέσα στο πολυσύνθετο και εξαιρετικά δύσκολο παγκόσμιο περιβάλλον, η προοδευτική πρόταση είναι μια δέσμη μέτρων, που θα αποκαθιστά συνθήκες κοινωνικής αλληλεγγύης και συνοχής, θα ενισχύει τον ρόλο της Ε.Ε. στη διεθνή πολιτική σκηνή, ενώ θα διατηρεί αλώβητο και ζωντανό το όραμα της ευρωπαϊκής ενοποίησης.

Τα μέτρα αυτά να στοχεύουν τη διασφάλιση, τόσο σε εθνικό όσο και σε ευρωπαϊκό επίπεδο, ότι θα δοθούν πειστικές απαντήσεις στα πραγματικά προβλήματα των απλών ανθρώπων κατά τρόπο που η παγκοσμιοποίηση να μετατρέπεται από απειλή σε ευκαιρία, να δημιουργούνται θέσεις εργασίας, να αναπτύσσονται αποτελεσματικές μορφές κοινωνικής ασφάλισης και να υπάρχει αποτελεσματική διαχείριση της μετανάστευσης.

Αυτές είναι οι προτεραιότητες, αυτή είναι η προοδευτική απάντηση στην κρίση. Ανάπτυξη με επενδύσεις τόσο του δημόσιου όσο και του ιδιωτικού τομέα, παροχή ευκαιριών σε όλους για γνώση και παιδεία και εξοικείωση με την τεχνολογία. Εργασία για όλους. Κοινωνική Ευρώπη για άνδρες και γυναίκες. Καθαρό περιβάλλον για το σήμερα και το αύριο. Αλληλεγγύη στη διευρυμένη Ευρώπη, όχι Ευρώπη των δύο ταχυτήτων.

Για την υλοποίηση αυτών των πολιτικών είναι αναγκαία η απόρριψη μιας ανάλγητης, ασύδοτης και άπληστης οικονομίας της αγοράς. Η υιοθέτηση μιας κοινωνικής οικονομίας της αγοράς. Που θα μπορεί να δώσει πειστικές απαντήσεις στα αγωνιώδη ερωτήματα των ανθρώπων. Που θα κάμει τη διαφορά στη ζωή τους. Τα «Κίτρινα γιλέκα» της Γαλλίας είναι ίσως μια ύστατη προειδοποίηση.

Αυτές οι προοδευτικές πολιτικές, σε συνδυασμό με την ισχυροποίηση των ευρωπαϊκών θεσμών, με την αναβάθμιση των δομών συνεργασίας και τη δημιουργία μιας κοινής εξωτερικής πολιτικής και ενός ευρωπαϊκού συλλογικού συστήματος ασφάλειας, μπορούν να οδηγήσουν την Ευρώπη σε γρήγορη έξοδο από την κρίση. Σε αυτό το κρίσιμο σταυροδρόμι, η προοδευτική απάντηση στην κρίση είναι μονόδρομος.

ΓΙΑΝΝΑΚΗΣ Λ. ΟΜΗΡΟΥ
Τέως Πρόεδρος Βουλής των Αντιπροσώπων