Κάθε πράξη, ενέργεια, παράλειψη ή σχέση οικονομική, συγγενική ή άλλη, μεταξύ δικαστή, δικηγόρου ή διαδίκου, η οποία μπορεί να θέσει υπό αμφισβήτηση την πιο πάνω αρχή, θα πρέπει να αποκαλύπτεται και σε κάθε περίπτωση να λαμβάνονται κατά κύριο λόγο από το Δικαστήριο τα αναγκαία μέτρα, ούτως ώστε να μην μπορεί να τεθεί ή να υπάρξει αμφιβολία περί την εμπιστοσύνη στην απονομή δικαιοσύνης
Το αξίωμα ή αρχή δικαίου που πρέπει να διαφυλαχθεί είναι το δικαίωμα δίκαιης δίκης, ως αυτό προβλέπεται στο Σύνταγμα, στην ΕΣΔΑ αλλά και μέσα από την αρχή nemo judex in causa sua. Πιο ειδικά, το αξίωμα βασίζεται στην ανάγκη να είναι, αλλά και να φαίνεται αμερόληπτη, δίκαιη και αντικειμενική η απονομή της δικαιοσύνης. Κάθε πράξη, ενέργεια, παράλειψη ή σχέση οικονομική, συγγενική ή άλλη, μεταξύ δικαστή, δικηγόρου ή διαδίκου, η οποία μπορεί να θέσει υπό αμφισβήτηση την πιο πάνω αρχή, θα πρέπει να αποκαλύπτεται και σε κάθε περίπτωση να λαμβάνονται κατά κύριο λόγο από το Δικαστήριο τα αναγκαία μέτρα, ούτως ώστε να μην μπορεί να τεθεί ή να υπάρξει αμφιβολία περί την εμπιστοσύνη στην απονομή δικαιοσύνης. Έτσι, το όποιο υποκειμενικό ή αντικειμενικό στοιχείο αμεροληψίας θα εκλείψει και κάθε πολίτης θα αισθάνεται ασφάλεια ότι η υπόθεσή του θα τύχει δίκαιης και ορθής αντιμετώπισης.
Το ΕΔΔΑ έχει εξετάσει το θέμα σε σωρεία υποθέσεων και παραπέμπω ενδεικτικά σε νομολογία στην οποία ο καθένας μπορεί να ανατρέξει. Ramjak v. Croatia No 5856/13, 27 June 2017, Morice v. France [GC], no. 29369/10
Εξίσου σημαντική αρχή είναι η υπεροχή του νόμου. Παραπέμπω σε ένα απόσπασμα από την Προσφυγή 140/91, ημερομηνίας 17.1.1992, όπου το Ανώτατο Δικαστήριο τόνισε χαρακτηριστικά:
«Η τήρηση του νόμου και η διασφάλιση της νομιμότητας αποτελεί όρο για τη λειτουργία κάθε διοικητικής αρχής και οργάνου της Πολιτείας. Η υπεροχή του νόμου έναντι πάντων και κατά πάντα χρόνο αποτελεί τη συνισταμένη του κράτους δικαίου. Η συμμόρφωση με την αρχή του κράτους δικαίου επιβάλλει την παλινόρθωση κάθε εκτροπής από το δίκαιο, άσχετα και ανεξάρτητα από πειθαναγκασμό από τη δικαστική εξουσία».
Επανάνοιγμα της υπόθεσης
Αναφέρω, αφού έχει ήδη συζητηθεί κατά πόσον δύναται το Δικαστήριο, μετά τη λήψη των ενδεδειγμένων νομικών διαβημάτων από τους Διαδίκους, να προχωρήσει σε επανάνοιγμα υπόθεσης, ότι τούτο κρίθηκε ήδη παλαιότερα, αλλά και πρόσφατα (Αναθεωρητικές Εφέσεις Αρ. 54/2014 κ.α. 15 Oκτωβρίου, 2015), όπου το Εφετείο έκρινε τα ακόλουθα απόλυτα σχετικά:
«Θεωρήσαμε ορθό να επανανοίξουμε την υπόθεση για να μην παραμείνει χωρίς επίλυση το θέμα, ακολουθώντας αναλογικά την πρακτική που υιοθετήθηκε στην υπόθεση Δημοκρατία ν. Ζήνα Πουλλή, (2001) 3Β Α.Α.Δ. 1060, ως μέρος των εγγενών εξουσιών του Δικαστηρίου και αφού το συγκεκριμένο θέμα έμεινε ανοικτό χωρίς τελεσιδικία. Επιπλέον στη Sofocli ν. Leonidou (1988) 1 C.L.R. 583 - επισημάνθηκε ότι ενυπάρχει σύμφυτη δικαιοδοσία προς θεραπεία ατέλειας στη δικαστική διαδικασία, οποτεδήποτε τούτο επιβάλλεται από τη διασφάλιση της λειτουργίας του δικαστηρίου ως δικαστηρίου της δικαιοσύνης».
Ένα τέτοιο διάβημα επανανοίγματος και επανεκδίκασης σε περίπτωση που υποβληθεί, μπορεί να αμφισβητηθεί, γιατί, ενδεχομένως, πλήττει τα δικαιώματα των κατηγορουμένων οι οποίοι έχουν ήδη απαλλαγεί από τις κατηγορίες και, άρα, ίσως παραβιάζει την αρχή Non-bis in idem ή γενικά το αξίωμα ουδείς διώκεται εκ δευτέρου για το ίδιο αδίκημα. Απάντηση σε αυτόν τον προβληματισμό δίνει το Πρωτόκολλο 7 της ΕΣΔΑ Άρθρο 4(2), το οποίο προνοεί ότι «Οι διατάξεις της προηγούμενης παραγράφου δεν εμποδίζουν την επανάληψη της διαδικασίας, σύμφωνα με τον νόμο και την ποινική δικονομία του Κράτους, για το οποίο πρόκειται, εάν υπάρχουν αποδείξεις νέων ή μεταγενέστερων της απόφασης γεγονότων, ή υπήρξε θεμελιώδες σφάλμα της προηγούμενης διαδικασίας, που θα μπορούσαν να επηρεάσουν το αποτέλεσμα της υπόθεσης».
Συνεπώς, αντί ανακοινώσεων και αντιδηλώσεων από το Δικαστήριο, τη Νομική Υπηρεσία, Δικηγόρους και τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο, υπήρχαν και υπάρχουν κατά τον Νόμο διαβήματα τα οποία μπορούσαν και πρέπει να ληφθούν άμεσα από όλους τους εμπλεκομένους για αποκατάσταση της εμπιστοσύνης κάθε πολίτη στην απονομή δικαιοσύνης και γενικότερα στο δίκαιο.
