Όλες οι μεταρρυθμίσεις πρέπει να στοχεύουν πρωτίστως στην εξυπηρέτηση της κοινωνίας
Κακώς η συζήτηση για την Τοπική Αυτοδιοίκηση επικεντρώνεται στον αριθμό των δήμων και στις συμπλεγματοποιήσεις υπηρεσιών. Η διόρθωση των κακώς εχόντων απαιτεί επικέντρωση στις αρχές της αποτελεσματικότητας, της ευελιξίας, της λειτουργικότητας, θα πρόσθετα ακόμη, της διαφάνειας, του ελέγχου και της λογοδοσίας
Όλοι συμφωνούμε ότι το διοικητικό μοντέλο του κράτους μας χρήζει σειράς δραστικών μεταρρυθμίσεων, οι οποίες, αφενός θα το καταστήσουν πιο σύγχρονο, ευέλικτο και αποτελεσματικό και, αφετέρου, θα το θωρακίσουν έναντι κινδύνων, οι οποίοι θα μπορούσαν να οδηγήσουν ξανά σε περιπέτειες, όπως αυτές που βιώσαμε τα τελευταία χρόνια. Μεταρρυθμίσεις, όμως, σημαίνει τομές. Σημαίνει συνειδητοποίηση των προβλημάτων, των δυσλειτουργιών και των αναγκών.
Σημαίνει, πάνω απ’ όλα, διάθεση για αλλαγή νοοτροπιών, πρακτικών και πολιτικών που δοκιμάστηκαν για δεκαετίες και ολοκλήρωσαν τον κύκλο τους. Προϋπόθεση επιτυχίας κάθε μεταρρυθμιστικής προσπάθειας είναι να τίθεται υπεράνω όλων η εξυπηρέτηση των πολιτών και της κοινωνίας ως συνόλου και όχι επιμέρους ομάδων συμφερόντων.
Δεν γίνονται μεταρρυθμίσεις, εάν ο κάθε εμπλεκόμενος ή επηρεαζόμενος, επαγγελματικός ή άλλος φορέας, αρχίζει να σκέφτεται ατομικά, σωματειακά ή συντεχνιακά, προβάλλοντας και διεκδικώντας τη διατήρηση ή ακόμη και την αύξηση των όποιων «κεκτημένων» ή ωφελημάτων του. Ενώ λοιπόν όλοι, τουλάχιστον φραστικά, συμφωνούμε με την αναγκαιότητα μεταρρυθμίσεων, δυστυχώς, σε αρκετές περιπτώσεις τους τελευταίους μήνες, γίναμε μάρτυρες τέτοιων συμπεριφορών και τάσεων. Αρχίζοντας από την κρίση στην εκπαίδευση και τη στάση που τήρησαν και τηρούν οι επηρεαζόμενες επαγγελματικές και άλλες ομάδες και συνεχίζοντας στις πρόσφατες αντιπαραθέσεις γύρω από το ΓεΣΥ, διαπιστώνουμε μιαν αδυναμία ορθής ιεράρχησης στόχων και προτεραιοτήτων.
Οι ίδιες περίπου τάσεις καταγράφονται δυστυχώς και στο επίπεδο των προσπαθειών για μεταρρύθμιση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Εμείς, ως τοπικοί αξιωματούχοι, πρώτοι απ’ όλους διαπιστώσαμε τις αδυναμίες, θεσμικές και λειτουργικές, του συστήματος αυτοδιοίκησης στον τόπο μας. Πρώτοι υποδείξαμε την ανάγκη για ουσιαστικές μεταρρυθμίσεις, οι οποίες πρωτίστως θα έχουν να κάνουν με τη διεύρυνση των αρμοδιοτήτων και εξουσιών και με τη διασφάλιση επαρκών πόρων για υλοποίηση σχεδιασμών και πολιτικών. Κακώς η όλη συζήτηση επικεντρώνεται στον αριθμό των δήμων και στις συμπλεγματοποιήσεις υπηρεσιών. Η διόρθωση των κακώς εχόντων απαιτεί επικέντρωση στις αρχές της αποτελεσματικότητας, της ευελιξίας, της λειτουργικότητας, θα πρόσθετα, ακόμη, της διαφάνειας, του ελέγχου και της λογοδοσίας.
Η Τοπική Αυτοδιοίκηση είναι το πρώτο κύτταρο της δημοκρατίας. Είναι η πιο άμεση και η πιο αντιπροσωπευτική μορφή διοίκησης. Αυτόν της τον ρόλο πρέπει να τον διαφυλάξουμε ως κόρην οφθαλμού. Λιγότερη Τοπική Αυτοδιοίκηση, σημαίνει λιγότερη δημοκρατία.
Σήμερα, οι τοπικές Αρχές στην Ευρώπη ασχολούνται με την προώθηση της γνώσης, της έρευνας, της καινοτομίας, της εκπαίδευσης και της ψηφιακής κοινωνίας, με τη βελτίωση της αποτελεσματικής χρήσης των πόρων στο πλαίσιο της παραγωγικής διαδικασίας και την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας, με την αύξηση της συμμετοχής στην αγορά εργασίας και την ενίσχυση της απόκτησης δεξιοτήτων και της καταπολέμησης της φτώχιας. Κι εμείς, ακόμη δεν έχουμε λύσει τα στοιχειώδη. Δεν μπορούμε να πάρουμε αυτόνομα και να υλοποιήσουμε αποφάσεις και σχεδιασμούς. Δεν μπορούμε να εκδώσουμε άδειες, είτε αυτές είναι οικοδομικές και πολεοδομικές είτε αφορούν οικονομικές δραστηριότητες, όπως κέντρων αναψυχής, κολυμβητικών δεξαμενών, πώλησης καπνικών προϊόντων ή πετρελαιοειδών. Κάθε βήμα μας σκοντάφτει σε δαιδαλώδεις γραφειοκρατικές διαδικασίες του Δημοσίου και εξαρτάται από εγκρίσεις υπουργείων, επαρχιακών διοικήσεων και άλλων υπηρεσιών του κράτους.
Χρειαζόμαστε, κατά συνέπειαν, μιαν αποτελεσματική τοπική αυτοδιοίκηση, στο επίκεντρο της λειτουργίας της οποίας θα είναι οι πολίτες και η δυνατότητα παροχής ποιοτικών υπηρεσιών και ευκαιριών. Δεν χρειαζόμαστε λιγότερη τοπική αυτοδιοίκηση. Χρειαζόμαστε καλύτερη τοπική αυτοδιοίκηση, με διοικητική και οικονομική αυτοτέλεια, εφοδιασμένη με τις εξουσίες, τις αρμοδιότητες και τους πόρους που απαιτεί ο σύγχρονος ρόλος και η αποστολή της. Ένα τέτοιο, πραγματικά αυτόνομο και ουσιαστικά αποκεντρωμένο σύστημα αυτοδιοίκησης, δεν θα βοηθήσει μόνο τις τοπικές κοινωνίες, αναβαθμίζοντας την καθημερινότητα και την ποιότητα ζωής των πολιτών. Ένα τέτοιο σύστημα θα βελτιώσει και την κεντρική διοίκηση, αφού θα απελευθερώσει δημιουργικές, παραγωγικές δυνάμεις.
ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ ΕΥΑΓΓΕΛΙΔΗΣ
Δήμαρχος Αραδίππου
