Ριζική μεταρρύθμιση είναι η μόνη λύση. Και φυσικά η θεσμοθέτηση μεταρρυθμισμένων μέτρων ελέγχου, για να αποφευχθούν τα σημερινά παρατράγουδα, που απομυζούν μεγάλο μέρος των πόρων των δήμων σε αχρείαστες προσλήψεις, σε έργα προβολής, σε εκδηλώσεις φανταχτερές και άλλες αρχοντοχωριάτικες επιδείξεις
Το Υπουργείο Εσωτερικών προχωρεί στον καταρτισμό σχεδίου και προγράμματος για αναδιάρθρωση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Η θεωρία είναι να συγχωνευτούν δήμοι και να οργανωθούν συμπλέγματα κοινοτήτων, ώστε να υπάρχουν λιγότερες Αρχές για Τοπική Αυτοδιοίκηση σε ολόκληρη την Κύπρο. Σε δημοσίευμα στις εφημερίδες καταγράφονται οι εξουσίες που προβλέπεται να παραχωρηθούν στους νέους Δήμους και οι υπηρεσίες που θα τους ανατεθούν για εξυπηρέτηση των δημοτών. Τις ίδιες εξουσίες και υπηρεσίες θα μπορούν φυσικά να έχουν και όλα τα συμπλέγματα κοινοτήτων που θα καλύπτουν όλες τις κοινότητες της Κύπρου.
Οι προτεινόμενες εξουσίες και υπηρεσίες που θα αναλάβουν τα νέα συμβούλια των τοπικών Αρχών είναι πράγματι αρκετές και σημαντικές και η συγχώνευσή τους θα επιφέρει μεγάλη εξοικονόμηση χρημάτων με ανάλογη βελτίωση της ποιότητας των παρεχομένων υπηρεσιών προς τους πολίτες. Όμως, κανένας δεν στρέφει το ενδιαφέρον του σε αυτές τις εξουσίες και τις υπηρεσίες. Αυτά είναι ασήμαντα πράματα και δεν ενδιαφέρουν κανέναν. Το μεγάλο ενδιαφέρον βρίσκεται στις καρέκλες. Όλοι επικεντρώνουν τη συζήτηση και συγκεντρώνουν τα επιχειρήματά τους στους λόγους για τους οποίους υποστηρίζουν, ότι δεν πρέπει να καταργηθούν οι καρέκλες τους και να χαθούν οι εξουσίες, τα φίτσια και τα προνόμιά τους.
Δεν υπάρχει δήμος που να μην έχει τα επιχειρήματά του και να υποστηρίζει ότι δεν πρέπει να συγχωνευθεί ή να συνενωθεί με άλλο δήμο. Αυτό θεωρείται απαράδεκτο και καταστροφικό για την Τοπική Αυτοδιοίκηση, την ιστορία και την παράδοση του τόπου και οπισθοδρόμηση των αναπτυξιακών προγραμμάτων της περιοχής.
Όλοι αντιλαμβάνονται ότι είναι δύσκολο να πραγματοποιηθεί η μεταρρύθμιση. Οι δήμαρχοι και οι δημοτικοί σύμβουλοι είναι ενεργά κομματικά στελέχη και χρησιμοποιούνται για τον κομματικό έλεγχο στην περιοχή τους. Έτσι τα κόμματα συμφωνούν με τα επιχειρήματά τους και θα προσπαθήσουν να εμποδίσουν τη συγχώνευση ή κατάργηση «δικών» τους δήμων και δημάρχων. Για τούτο προσωπικά πιστεύω ότι η μεταρρύθμιση δεν πρόκειται να προχωρήσει. Θα σκοντάψει και θα τερματιστεί με τη συζήτηση για τους δήμους που θα πρέπει να καταργηθούν. Ο κατάλογος θα διαφοροποιείται συνεχώς, μέχρι που η μεταρρύθμιση θα αυτοκαταργηθεί. Οι δήμοι θα μείνουν ως έχουν και θα ζήσουν εκείνοι καλά κι εμείς χειρότερα.
Πέντε επαρχιακοί δήμοι
Δεν κατέχω το μαγικό κλειδί για να λύσω το πρόβλημα. Έχω, όμως, μια εισήγηση που μπορεί να δώσει λύση. Να δημιουργηθούν μόνο πέντε επαρχιακοί δήμοι, ένας σε κάθε μιαν από τις πέντε επαρχίες της ελεύθερης Κύπρου με πυρήνες των δήμων τη Λευκωσία, τη Λεμεσό, τη Λάρνακα, την Πάφο και το Παραλίμνι. Στους δήμους αυτούς να ενσωματωθούν όλοι οι γειτονικοί δήμοι, που έχουν κοινά σύνορα και ιδιαίτερα όταν οι οικιστικές τους περιοχές είναι ενωμένες και τα όρια δεν είναι διακριτά. Οι άλλοι δήμοι, που βρίσκονται στην επαρχία, να αποτελέσουν τους πυρήνες για να συγκροτηθούν περιφερειακοί δήμοι, που να περιλαμβάνουν όλες τις κοινότητες τις περιοχής τους. Παράλληλα, να δημιουργηθούν και τα άλλα συμπλέγματα κοινοτήτων. Έτσι θα σταματήσουν οι συζητήσεις και η επιχειρηματολογία για την ιστορικότητα και τη μοναδικότητα κάποιων δήμων, όπως και η άλλη επιχειρηματολογία για τους προϋπολογισμούς, την ιστορία, τον τουρισμό.
Το κυριότερο επιχείρημα των μικρών δήμων είναι ότι η τοπική αυτοδιοίκηση βρίσκεται κοντά στον δημότη και τα προβλήματά του και του δίνει την ευκαιρία να συμμετέχει στη διαμόρφωση των αποφάσεων. Αυτή η στενή σχέση έχει μόνον ένα αποτέλεσμα: Το ρουσφέτι και τη διαπλοκή των αρχόντων της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και των ψηφοφόρων τους να βρίσκεται σε μεγάλη έξαρση. Και είναι η μεγαλύτερη παθογένεια των δήμων, η οποία δημιουργεί πολλά άλλα προβλήματα, όπως μεροληπτικές αναθέσεις έργων, αχρείαστους, αδιαφανείς διορισμούς και προαγωγές, έκδοση παράτυπων αδειών και άλλα πολλά κακά, που εξανεμίζουν κάθε καλό που μπορεί να προέλθει από τη στενή σχέση αρχόντων και δημοτών.
Ριζική μεταρρύθμιση είναι η μόνη λύση. Και φυσικά η θεσμοθέτηση μεταρρυθμισμένων μέτρων ελέγχου, για να αποφευχθούν τα σημερινά παρατράγουδα, που απομυζούν μεγάλο μέρος των πόρων των δήμων σε αχρείαστες προσλήψεις, σε έργα προβολής, σε εκδηλώσεις φανταχτερές και άλλες αρχοντοχωριάτικες επιδείξεις. Ένα πρόβλημα φυσικά θα είναι και τι θα γίνουν τα πολυτελή μέγαρα που έχουν ανεγερθεί και οι λιμουζίνες που θα μείνουν χωρίς τους άρχοντές τους. Θα βρεθεί όμως και γι’ αυτά λύση. Φτάνει να γίνει η σωστή μεταρρύθμιση και όχι απλώς κατάργηση κάποιων δήμων.
