ΦΡΟΝΩ ΟΤΙ Η ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΗΣ ΒΟΥΛΗΣ ΚΑΙ Ο ΣΑΛΟΣ ΠΟΥ ΠΡΟΚΛΗΘΗΚΕ ΑΜΑΥΡΩΝΟΥΝ ΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ. ΒΑΣΕΙ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΤΑ ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΑΝΗΚΟΥΝ ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΑ ΣΤΗΝ ΚΑΘΕ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΣΥΝΕΠΩΣ ΔΕΝ ΔΙΚΑΙΟΛΟΓΕΙΤΟ, ΜΕ ΚΑΝΕΝΑ ΤΡΟΠΟ, ΟΥΤΕ Η ΑΝΤΙΘΕΣΗ ΚΑΠΟΙΩΝ ΚΟΜΜΑΤΩΝ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ, ΟΥΤΕ ΑΣΦΑΛΩΣ ΝΟΜΙΜΟΠΟΙΕΙΤΟ Η ΣΤΑΣΗ ΤΟΥ Μ. ΑΚΙΝΤΖΙ

Συμπληρώνονται φέτος 69 χρόνια από την ιστορική επέτειο του Ενωτικού Δημοψηφίσματος της 15ης Ιανουαρίου 1950, κατά την οποία ο κυπριακός λαός με συντριπτική πλειοψηφία εξέφρασε ελεύθερα τη βούλησή του για απόκτηση του αναφαίρετου δικαιώματος της Αυτοδιάθεσης και Ένωση της μεγαλονήσου με την Ελλάδα. Την ιδέα για διενέργεια δημοψηφίσματος προώθησε η Εθναρχούσα Εκκλησία της Κύπρου με απόφαση της Ιεράς Συνόδου, σε συνεδρία της στις 18 Νοεμβρίου 1949. Ο Αρχιεπίσκοπος Μακάριος Β΄ ζήτησε από τον Βρετανό Κυβερνήτη όπως η αποικιακή κυβέρνηση αναλάβει τη διοργάνωσή του. Η αποικιακή κυβέρνηση αρνήθηκε, ενημερώνοντας ταυτόχρονα τον Αρχιεπίσκοπο ότι δεν ετίθετο θέμα αλλαγής του αποικιακού καθεστώτος στην Κύπρο, τονίζοντας ότι το αποτέλεσμα τυχόν δημοψηφίσματος δεν θα είχε καμίαν απολύτως σημασία.

Την πρωτοβουλία της Εθναρχίας στήριξε σύσσωμος ο λαός, συμπεριλαμβανομένης της Αριστεράς, που είχε ως εκφραστή της το ΑΚΕΛ. Τον Ιούλιο του 1954 ο Βρετανός Υφυπουργός Αποικιών δήλωσε στη Βουλή των Κοινοτήτων ότι «η Κύπρος ως στρατηγική περιοχή ΟΥΔΕΠΟΤΕ [ never ] θα μπορούσε να τύχει Αυτοδιαθέσεως». Αυτή η δήλωση ουσιαστικά επενέργησε ως ταφόπλακα στην προσπάθεια διεθνοποίησης του κυπριακού αιτήματος, ανοίγοντας τον δρόμο για τον ένοπλο αντιαποικιακό, εθνικοαπελευθερωτικό αγώνα της ΕΟΚΑ, που ναι μεν δεν πέτυχε την ΕΝΩΣΗ της Κύπρου με την Ελλάδα, οδήγησε όμως στην ίδρυση της Κυπριακής Δημοκρατίας ως ανεξάρτητου κράτους μέλους του ΟΗΕ.

Η τροπολογία 2017

Στις αρχές του 2017, η Κυπριακή Βουλή, εν μέσω σκληρών κομματικών αντιπαραθέσεων και έντονων πολιτικών αντεγκλήσεων, ψήφισε τροπολογία για συμπερίληψη του Ενωτικού Δημοψηφίσματος του 1950 στις επετείους που θα εορτάζονται στα σχολεία. Οι θλιβερές σκηνές που εκτυλίχθηκαν στη Βουλή, η οποία μετετράπη σε αρένα, λόγω της αντίδρασης της ΑΚΕΛικής ηγεσίας στην εγκριθείσα νομοθεσία, αλλά και της αλλοπρόσαλλης τακτικής άλλων κομμάτων, δεν μας τιμούν ως ευρωπαϊκή χώρα, αλλά ούτε και ως κοινωνία που σέβεται τον εαυτό της, την εθνική φυσιογνωμία της και την ιστορική καταβολή της.

Η απόφαση έδωσε αφορμή στον εκπρόσωπο των Τουρκοκυπρίων, Μουσταφά Ακιντζί, να αποσυρθεί από τις διεξαγόμενες συνομιλίες για το Κυπριακό. Μετά τον σάλο που προκλήθηκε, το θέμα μπαλώθηκε με νέα τροποποιητική πρόταση που ενέκρινε η Βουλή, η οποία προβλέπει ότι «την αρμοδιότητα για τον καθορισμό των σχολικών επετείων στις οποίες γίνεται ανάγνωση μηνυμάτων ή φυλλαδίων στα σχολεία, θα έχει το Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού».

Φρονώ ότι η απόφαση της Βουλής και ο σάλος που προκλήθηκε αμαυρώνουν την ιστορία της Κύπρου. Βάσει του Συντάγματος της Κυπριακής Δημοκρατίας, τα θέματα Παιδείας ανήκουν αποκλειστικά στην κάθε Κοινότητα και συνεπώς δεν εδικαιολογείτο, με κανένα τρόπο, ούτε η αντίθεση κάποιων κομμάτων στην ιστορική πραγματικότητα, ούτε ασφαλώς νομιμοποιείτο η στάση του Μ. Ακιντζί. Η εκμετάλλευση της Παιδείας για λόγους κομματικών σκοπιμοτήτων συνιστά πράξη απεχθή, που προσβάλλει τον πολιτικό πολιτισμό και την ίδια την ιστορική μνήμη.

Πέραν τούτου, η Ιστορία είναι το βασικότερο θεμέλιο της υπόστασης ενός κράτους, έθνους και λαού. Λαός που δεν γνωρίζει το παρελθόν του, δεν μπορεί να οικοδομήσει το μέλλον του. Όταν η αλήθεια της Ιστορίας παραχαράσσεται στο όνομα της ειρήνης και της φιλίας των λαών, όπως, λόγου χάριν, με τα υπό αναφορά διαδραματισθέντα στο Κυπριακό Κοινοβούλιο ή με τα κατά καιρούς μεθοδευμένα εγχειρήματα κομματικών κύκλων και όχι μόνον, για διαστρέβλωση της ιστορικής πραγματικότητας, μόνο ζημιά προκαλεί.

ΞΕΝΗΣ Χ. ΞΕΝΟΦΩΝΤΟΣ
Δημοσιογράφος,
Πρόεδρος Ινστιτούτου Ελληνικού Πολιτισμού