ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΡΩΤΗ ΠΕΡΙΟΔΟ ΤΗΣ ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΚΑΤΟΧΗΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ (1878) ΟΙ ΚΥΒΕΡΝΗΤΕΣ ΕΦΑΡΜΟΣΑΝ ΣΧΕΔΙΟ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ ΑΜΕΙΒΟΜΕΝΩΝ  ΚΟΜΠΑΡΣΩΝ, ΠΟΥ ΑΠΟΤΕΛΟΥΣΑΝ ΤΗΝ «ΠΕΜΠΤΗ ΦΑΛΑΓΓΑ» ΣΤΗΝ ΑΠΟΙΚΙΑ

Προ πολλών δεκαετιών διάβασα την «αυλή των θαυμάτων» στο ρομαντικό μυθιστόρημα του Βίκτωρος Ουγκώ «Η Παναγία των Παρισίων». Και «καθώς περνούσε ο καιρός» («Καζαμπλάνκα») η σκέψη γυρνούσε στα γεγονότα που μας τύλιξαν στο ανελέητο παιχνίδι των συγκρούσεων και στο δράμα των σκοτεινών σκιών που σεναριογραφούσαν την πολιτειακή μας μοίρα, στην πλάνη των ηγεμονικών οπτασιασμών, ότι η Κύπρος ήταν ο άξονας πέριξ του οποίου περιδινούνταν οι τύχες του κόσμου.

Μια φαντασίωση που καλλιεργούσε η αχαλίνωτη εγωπάθεια που μοιραία μας άρπαζε από το ανώριμο πολιτικό όνειρο μιας ρομαντικής εποχής των νεανικών χρόνων των μεγάλων -και, φευ, χαμένων- προσδοκιών. Όταν η πατρίδα ανέβαινε στη σκηνή των ψευδαισθήσεων που σαν ν’ αποτελούσε αντίγραφο όσων απίθανων εξελίσσονταν στο αλησμόνητο έργο της γαλλικής λογοτεχνίας, με τη διαφορά ότι η αυλή των θαυμάτων κατέληξε αυλή των δραμάτων, με τους «τρελούς» του μυθιστοριογράφου να γίνονται βασανιστικές σκιές που από το ρομαντισμό μας παρέσυραν στην κόλαση. Αλλά ας γίνω πιο συγκεκριμένος:

Από την πρώτη περίοδο της αγγλικής κατοχής στην Κύπρο (1878), οι αρμοστές και εν συνεχεία οι κυβερνήτες εφάρμοσαν το σχέδιο δημουργίας αμειβομένων κομπάρσων που αποτελούσαν την «Πέμπτη Φάλαγγα» στην αποικία. Οι μυστικές υπηρεσίες αλίευαν πρόσωπα που θα μετέτρεπαν σε οικονομικούς και πολιτικούς παράγοντες με κοινωνική επίφαση προοπτικής. Σπούδαζαν τα παιδιά τους στην Αγγλία, τους πρόσφεραν τίτλους και τα εγκαθιστούσαν σε σημαντικές θέσεις ευρέων επιρροών.

Μ’ αυτήν τη μέθοδο επέβαλαν μια «ελίτ» αγγλοφίλων που διαδραμάτισε αποφασιστικό ρόλο στην εξέλιξη της ιστορίας. Ήταν η βάση της πολιτικής «διαίρει και βασίλευε». Τα ίδια και στην Ελλάδα, με αποτέλεσμα την υποτέλεια μέχρι που πρωθυπουργοί, υπουργοί, βουλευτές, ανώτατοι κρατικοί υπάλληλοι, να είναι δούλοι στις αγγλικές θελήσεις (χειρόγραφο Θεοτόκη στο ΥΠΕΞ «και ό,τι θέλουν οι φίλοι μας οι Άγγλοι» κατά μαρτυρία Μαρκεζίνη στον γράφοντα.

Βλ. και εγκύκλιο Ήντεν 1944). Αυτές οι επιρροές διαφάνηκαν στην παγίδα, λήγοντος του Αυγούστου 1955, όταν συνεκάλεσαν την τριμερή διάσκεψη στο Λονδίνο και με αποδοχή του ΥΠΕΞ Στέφανου Στεφανόπουλου και, «μυστηριωδώς» ασθενούντος, του Πρωθυπουργού Αλεξάνδρου Παπάγου, ενέπλεξαν την Τουρκία στο εθνικό μας πρόβλημα (ΥΠΕΞ Κιοπρουλού 1954, «το Κυπριακό είναι αγγλικό ζήτημα»).

Το ύπουλο παιχνίδι επανελήφθη από Δεκεμβρίου 1958, στη διάσκεψη του ΝΑΤΟ στο Παρίσι, μεταξύ των ΥΠΕΞ Σέλγουιντ Λόιδ, Ευαγγέλου Τοσίτσα-Αβέρωφ, Φατίν Ζορλού, με προέκταση τις συναλλαγές στο Ντόλτερ της Ζυρίχης (11-19 Φεβρουαρίου 1959), συμφωνούντος Αρχιεπισκόπου Μακαρίου από 11ης Φεβρουαρίου, αν και τούτο απεκρύβη μέχρι των αποκαλύψεων Μπίτσιου και Αβέρωφ. Χαριστική βολή στο Λάνκαστερ Χάους, όπου προσκλήθηκαν επιλεκτικά από τον Μακάριο πρόσωπα από την Κύπρο, εκτός από την ΕΟΚΑ.

Στα παρασκήνια εξελίχθηκαν εκβιασμοί, υποσχέσεις, πρωτοστατούντων Αβέρωφ, Καραμανλή, Άγγλων, με αποτέλεσμα συγκατάνευση ερήμην του λαού, διαφωνούντων των 5 του ΑΚΕΛ, Τάσσου Παπαδόπουλου, Βάσου Λυσσαρίδη, Γλαύκου Χρίστη. Συμφώνησαν οι επίλεκτοι, με τον δεξιό πολιτευτή, δήμαρχο Λευκωσίας, Θεμιστοκλή Δέρβη!

Ο Καραμανλής δήλωσε ότι η συμφωνία αποτελούσε την ευτυχέστερη μέρα της ζωής του κι ο Μακάριος ενώπιον του πλήθους που του ετοίμασε κατά παραγγελία υποδοχή ρωμαϊκού θριάμβου, εξήγγειλε «κράτος θεού»... Έτσι άρχισε η ατυχήσασα κυπριακή «ανεξαρτησία» και ο καταποντισμός της πατρίδας, με μακάβρια υπόκρουση τον επιθανάτιο ρόγχο του αρχαίου Μελησίππου (431 π.Χ.): «Ήδε η ημέρα τοις Έλλησι νέων μεγάλων κακών άρξει».

Στο μεταξύ σημειώθηκαν περίεργες αλλαγές. Ο Δέρβης έγινε αντιζυριχικός και με τον Ιωάννη Κληρίδη υποψήφιο πρόεδρο, συμμάχησαν με το ΑΚΕΛ («Δημοκρατική Ένωση») κι έβλεπες δεξιούς «παντιέρες», πλάι στον Εζεκία στα προεκλογικά μπαλκόνια εναντίον του Μακαρίου. Έλαβαν 33% έναντι 66%. Σ’ εκείνο το παράξενο κλίμα, Τάσσος και Λυσσαρίδης που διαφώνησαν για τη Ζυρίχη, βρέθηκαν στο πλευρό του Μακαρίου όπως και το ΑΚΕΛ! Και «η αυλή των θαυμάτων» άρχισε τους δικούς της θεατρινισμούς.

Οι κομπάρσοι σχημάτισαν καμαρίλα ξυλοπόδαρων. Απίθανοι τύποι ξεπρόβαλαν πρωτοκλασάτοι στους κομματικούς θιάσους, κάποιοι μάτωσαν τα χέρια τους στο αδελφικό αίμα, μπράβοι έδερναν δημοσίως (Πολυδωρίδη, Δέρβη), έκαναν απαγωγές (Κωνσταντινίδη, Φαρμακίδη), ακολούθησε χαλασμός. Με τον οδοστρωτήρα της μισαλλοδοξίας να γκρεμίζει την ηθική και τις ιδέες, κομματικά μειράκια πυρπολούσαν ελληνικές σημαίες στις σχολικές αυλές.

Εμφύλια διαμάχη, μίση και πάθη, με αδέκαρους πρωτοφανέρωτους γεωκτήμονες κρατικής γης και σφογγοκωλάριους, υπαλλήλους με κοντά παντελονάκια παράγοντες, μουχταραίους που έλυναν κι έδεναν κατ’ αντιπαράθεση με διωκομένους και ενίοτε φυλακιζομένους διαφωνούντες (+Νεοκλής Παναγιώτου, +Ευριπίδης Νούρος, +Αριστοκλής Αυγουστής), Πολύκαρπος Ιωαννίδης, Παπασταύρος, Τάκης Ευδόκας, Γιάννης Σπανός, Κώστας Ιωαννίδης, Σπύρος Παπαγεωργίου, Γαβριήλ Μηνάς, Κ. Τσιρίδης, Π. Χαραλάμπους, Γ. Χατζηνικολάου κ.ά). Με κοφτές διαταγές οι διαφωνούντες φυλακίζονταν (29 Ιουλίου ‘73) και καταδικάζονταν με τις οικογένειές τους σε λιμοκτονία (Νίτσα Χατζηγεωργίου).

Και την «ελίτ» να συμπλέει με τους επιγόνους τής αγγλοκρατίας, την καμαρίλα να διασπάζει τον λαό και να έρπει προς συμβουλευτικούς ρόλους στην εξουσία (Ο Κλαρκ και η «πράσινη γραμμή, η κατασκοπία, ζεύγος Μάρλεϋ, η σύμπραξη με την τρομοκρατία, «Ντενίς» 18 Οκτωβρίου ‘59), η συνέργεια με τον Αττίλα (ελικοπτεροφόρο «Ερμής»), οι σκευωρίες στην Ευρώπη και στην Κοινοπολιτεία, οι συνωμοσίες στα σκοτεινά που διέλυαν την παραδοσιακή αυτοδυναμία της διαμορφούμενης νέας κοινωνίας, σέρνοντας στην κατάπτωση της ιστορικής ανυπαρξίας.

Ιδού η «αυλή των θαυμάτων» και των θεομπαιχτών που βασίλευσε στην κακοδαιμονία του χαλασμού. Ιδού οι εστίες της ατελεύτητης συμφοράς…