ΤΟ ΚΙΝΗΜΑ ΤΩΝ ΚΙΤΡΙΝΩΝ ΓΙΛΕΚΩΝ ΓΕΝΝΗΘΗΚΕ ΑΠΟ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΚΑΙ ΤΙΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΑΝΙΣΟΤΗΤΕΣ, ΠΟΥ ΕΙΝΑΙ ΠΡΩΤΙΣΤΩΣ ΚΡΙΣΗ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ
Το Κίνημα των Κίτρινων Γιλέκων στη Γαλλία προκαλεί το παγκόσμιο ενδιαφέρον. Όχι μόνο γιατί θυμίζει έντονα τον Μάη του ’68, αλλά και γιατί έχει τα χαρακτηριστικά ενός ακηδεμόνευτου και αυθόρμητου κινήματος, χωρίς ηγεσία, χωρίς πολιτικούς και ιδεολογικούς καθοδηγητές, και χωρίς επίσημη εκπροσώπηση. Που στοχεύει στην αμφισβήτηση κοινωνικά ανάλγητων πολιτικών που σαρώνουν ολόκληρη την Ευρώπη.
Παρ’ όλο που στην ιστορία δεν υπάρχουν αναλογίες, η πολιτική και κοινωνική κληρονομιά του Μάη του ’68 είναι προφανές ότι αναβιώνει στις κινητοποιήσεις των Κίτρινων Γιλέκων.
Ο Μάης του ’68 στη Γαλλία υπήρξε αναμφίβολα ένα από τα πλέον συγκλονιστικά γεγονότα του εικοστού αιώνα. Μηνύματα και συνθήματα αντιεξουσιαστικά, ανατρεπτικά, αντιπολεμικά, κατά των καθιερωμένων και του πολιτικού και κοινωνικού «καθωσπρεπισμού».
Ο Μάης του ’68, αναμφίβολα εμβολίασε κινητοποιήσεις και διεκδικήσεις, ιδιαίτερα στον χώρο του φοιτητικού κινήματος και της διανόησης. Οι γιγάντιες αντιπολεμικές διαδηλώσεις για το Βιετνάμ, παρά το ότι ξεκίνησαν από το 1964, η εξέγερση του Πολυτεχνείου τον Νοέμβριο του 1973 στην Ελλάδα, το παγκόσμιο κίνημα κατά του Απαρτχάιντ, είχαν έντονα τα χαρακτηριστικά της εξέγερσης του Μάη του ’68.
Μπορεί ο Γαλλικός Μάης να ήταν βραχύβιος και φευγαλέος. Μπορεί η κατεστημένη και συστημική εξουσία να επανήλθε ισχυρή και αδιατάρακτη. Κανένας, όμως, δεν μπορεί να αμφισβητήσει τη σφραγίδα που έθεσε. Ως η ουτοπία ενός άλλου κόσμου.
Το Κίνημα των Κίτρινων Γιλέκων είναι προφανές ότι γεννήθηκε από την οικονομική κρίση και τις κοινωνικές ανισότητες, που είναι πρωτίστως κρίση του ιδίου του ανθρώπινου πολιτισμού, που έχει τις ρίζες της στην παγκοσμιοποίηση των οικονομικών σχέσεων, στη θεαματική τεχνολογική εξέλιξη και την κατάρρευση των κοινωνικών και πολιτισμικών προτύπων. Κύρια χαρακτηριστικά της κρίσης, η κοινωνική αποσύνθεση, η κοινωνική στέρηση, η περιθωριοποίηση, η περιβαλλοντική ερήμωση και η οικονομική συντριβή. Η ανεξέλεγκτη οικονομία της αγοράς, ο εκτοπισμός των δημοκρατικών θεσμών από την οικονομική διακυβέρνηση και η επικυριαρχία του «καπιταλισμού - καζίνο».
Η δραματική αύξηση στις τιμές του πετρελαίου, σε συνδυασμό με την επισιτιστική κρίση, την ανεργία και τους μισθούς πείνας, οδηγούν την ανθρωπότητα στη μεγαλύτερη ίσως αναστάτωση μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο. Σε συνδυασμό με μια παγκοσμιοποίηση των οικονομιών που οδηγεί στην εποχή του κυρίαρχου ρόλου των χρηματαγορών και της αχαλίνωτης κερδοσκοπίας, τεράστιες ομάδες των πληθυσμών σε ολόκληρο τον πλανήτη τίθενται με ολοένα αυξανόμενους ρυθμούς στο οικονομικό και κοινωνικό περιθώριο.
Και η δυστυχία, η ανέχεια και η μιζέρια που πλήττουν ανελέητα μεγάλα τμήματα του πληθυσμού, δεν οφείλονται στον υπερπληθυσμό, όπως υπάρχει η κοινή εντύπωση, αλλά στην τρομακτική οικονομική ανισότητα. Οι αυξήσεις των τιμών του πετρελαίου και η ακρίβεια στα τρόφιμα και στη στέγη έχουν απλώς επιδεινώσει δραματικά αυτήν την ανισότητα.
Το τελικό συμπέρασμα. Όσοι αναμένουν ότι οι άνθρωποι θα συμφιλιωθούν με την έσχατη ένδεια και το κοινωνικό περιθώριο πλανώνται, προφανώς, πλάνην οικτράν.
Καθώς το φάντασμα του Μάη του ’68 πλανάται πάνω από τη Γαλλία, με τα Κίτρινα Γιλέκα να επικαιροποιούν τα αιτήματά του, «της γης οι κολασμένοι» αναδεικνύονται για μια ακόμα φορά οι πρωταγωνιστές της ιστορίας. Της ιστορίας των αναπόφευκτων εκρήξεων απέναντι στην αδικία, τις ανισότητες, την καταπίεση, την κοινωνική στέρηση και την άρνηση στο δικαίωμα μιας αξιοπρεπούς ζωής.
ΓΙΑΝΝΑΚΗΣ Λ. ΟΜΗΡΟΥ
Τέως Πρόεδρος της Βουλής των Αντιπροσώπων
